Bronnen bij het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam stellen dat directeur Birgit Donker op 18 juli is ontslagen omdat zij druk zou hebben uitgeoefend op medewerkers bij een onderzoek naar de werksfeer in haar organisatie. Volgens Donker is dit ‘pertinent niet waar’.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over fotografie en de zakelijke kant van de kunstwereld.
Birgit Donker is in juli ontheven van haar functie als directeur van het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam omdat ze vorig jaar een onafhankelijk onderzoek naar de werksfeer in haar organisatie heeft geprobeerd te beïnvloeden. Daarbij heeft ze ook gelogen. Dit is de belangrijkste reden voor haar ontslag, zeggen bronnen bij het museum.
Het onafhankelijke onderzoek was vorig jaar ingesteld in opdracht van de raad van toezicht van het museum vanwege geruchten over een aankomend artikel van de Volkskrant over een slechte werksfeer in de instelling. Omdat de raad vond dat hij hierop te weinig zicht had, gaf die eind 2024 een extern bureau opdracht om onderzoek te doen.
Van tevoren waren regels opgesteld waarmee ook Donker akkoord was gegaan. Het externe bureau zou vertrouwelijk spreken met een tiental mensen en hun interviews zouden anoniem worden weergegeven. Donker heeft echter in strijd met deze afspraken met werknemers gepraat voordat zij werden geïnterviewd. ‘De opdracht was dat het geheim zou zijn met wie er gesproken zou worden’, zegt een van hen. ‘Dus het was idioot dat Donker wist wie er geïnterviewd zou worden. En het was nog idioter dat zij de uitnodigingen voor de gesprekken met het externe bureau verstuurde.’ De bron wil uit vrees voor nadelige consequenties anoniem blijven.
Volgens de medewerker heeft Donker tijdens hun gesprek, enkele dagen voor het interview met het externe bureau, geprobeerd om druk uit te oefenen. Donker vroeg de medewerker wat die van plan was te zeggen tegen het externe bureau. ‘Daarna zei zij: ‘Je weet toch wel dat de zakelijk leider (die inmiddels op last van Donker bij het museum was vertrokken, red.) met jouw ontslag bezig is geweest?’ Ik schrok daar heel erg van, want ik heb nooit enige indicatie daarover ontvangen. Donker zei daarna: ‘Ik was het daar helemaal niet mee eens. Ik heb jou altijd gesteund.’ Ze bracht het als iets heel positiefs. Maar ik vatte het op als: er ligt kennelijk een ontslagdossier tegen mij.’ Dit relaas wordt bevestigd door WhatsApp-berichten over het gesprek, die deze persoon meteen na afloop aan diens partner stuurde. Deze zijn ingezien door de Volkskrant.
De medewerker zegt zich daarna tijdens het interview met het externe bureau op de vlakte te hebben gehouden, onder meer omdat het niet handig leek om kritiek op de directeur te uiten terwijl het ontslag mogelijk nog in de lucht hing.
Later bleek dat de opmerking van Donker nergens op was gestoeld. ‘Ik heb in mijn eigen personeelsdossier gekeken. Daar zit niets in over een ontslag. Ik heb ook navraag gedaan bij de voormalige zakelijk leider. Die zegt dat er geen sprake was van een voorgenomen ontslag.’
De raad van toezicht bevestigt desgevraagd dat ‘verschillende personen’ hebben aangegeven dat zij door Donker ‘onder druk zijn gezet’, maar wil daar niet over uitweiden.
Tot nu toe was niet helemaal duidelijk waarom het toezichtsorgaan de directeur aan de kant had gezet. In een persbericht van 19 juli sprak de raad van een ‘onherstelbare vertrouwensbreuk’. Intern onderzoek had uitgewezen dat Donker ‘herhaaldelijk informatie heeft achtergehouden of onjuist gepresenteerd’. De raad was daardoor niet in staat geweest goed toezicht te houden, onder meer op de ‘veiligheid en cultuur binnen de organisatie’. Donker, die volgens de raad van toezicht ‘uitgebreid’ heeft kunnen reageren op alle bevindingen, was de dag daarvoor per direct uit haar functie gezet en ontslagen met ingang van 1 oktober.
Donker zegt vrijdag in een reactie dat zij ‘niet heeft gelogen tegen de raad van toezicht’. Ook is het volgens haar ‘pertinent niet waar’ dat zij het onderzoek van het externe bureau heeft beïnvloed. Zij stelt dat ze op verzoek van dat bureau uitnodigingen voor gesprekken heeft verstuurd aan personeelsleden. ‘En dat was het.’
Zij meldde eerder op LinkedIn en Instagram het niet eens te zijn met haar ontslag. ‘Ik heb me niet gehoord en geloofd gevoeld in het onderzoek door de raad van toezicht.’ Ook meent zij dat een onafhankelijk onderzoek naar haar functioneren had moeten worden ingesteld omdat de raad van toezicht partij was bij wat er in het museum gebeurde.
De raad stelt dat het eigen, interne onderzoek zich beperkt heeft tot de vraag of het toezichtsorgaan ‘wel of niet juist en volledig is geïnformeerd’ door de directeur. Nu dit is afgerond heeft de raad opdracht gegeven aan een extern bureau - een andere dan die van vorig jaar - om onderzoek uit te voeren naar de werksfeer in het museum sinds het aantreden van Donker. Volgens de raad zijn er daarover diverse signalen ontvangen tijdens het interne onderzoek en na het ontslag. ‘Alle (oud-)medewerkers krijgen de gelegenheid om anoniem hun verhaal met het bureau te delen’, aldus de raad. Het onderzoek kan ‘tevens behulpzaam zijn bij de evaluatie van de raad van toezicht met betrekking tot zijn eigen rol’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant