Het Amerikaanse RIVM, de Centers for Disease Control and Prevention (CDC), komt voorlopig onder leiding te staan van Jim O’Neill. De oude vriend van president Donald Trump moet de weg bereiden voor vaccinatie-sceptisch beleid, zo is inmiddels duidelijk.
Nieuwe medicijnen? Breng ze vooral op de markt als ze na de eerste tests veilig blijken, zodat mensen er zelf mee kunnen experimenteren. Dat is hoe Jim O’Neill, de nieuwe interim-directeur van de CDC, het voor zich ziet. Oók als nog onduidelijk is of het medicijn in kwestie wel werkt. ‘Laat mensen ze gebruiken, op eigen risico’, zei O’Neill eens op een bijeenkomst.
Het gros van de medici ziet dat anders. Als mensen in het wilde weg allerlei onbewezen middelen gaan gebruiken, raakt men het overzicht kwijt van wat werkt en wat niet. Niet de best werkzame middelen, maar de fabrikanten met de grootste mond komen dan bovendrijven. ‘We verkopen geen Coca-Cola en Pepsi waarbij patiënten kunnen proeven wat ze het lekkerst vinden’, zei een kleine fabrikant van medicijnen tegen zeldzame erfelijke aandoeningen eens. ‘Wij handelen in levensreddende geneesmiddelen.’
Maar O’Neill heeft de stellige mening dat we door al die vervelende regeltjes voor de medicijntoelating een medische revolutie mislopen. Een typisch libertarische visie, die ook de opvattingen van veel Amerikaanse techbedrijven kleurt, en die voortbouwt op de gedachte dat de mensheid beter af zou zijn als we het vrije ondernemerschap van zijn lastige overheidsketenen zouden bevrijden.
Het is dan ook geen toeval dat O’Neill al haast twintig jaar diverse directeursposten bekleedt bij investeringsfondsen van techmiljardair Peter Thiel, van betaaldienst PayPal. Toch was ook O’Neill zelf af en toe een radertje in de overheid die libertariërs zo verfoeien. Zo was hij tussen 2002 en 2008 hoofdspeechschrijver op gezondheid onder president George W. Bush. In Donald Trumps eerste termijn was hij in de race als baas van geneesmiddelenautoriteit FDA. Een post waar hij toen net naast greep.
Maar nu is hij weer terug. Twee maanden geleden werd O’Neill benoemd als onderdirecteur op het ministerie van Volksgezondheid, onder de vaccin-wantrouwige minister Robert F. Kennedy jr. Nu wordt hij dus interim-directeur bij de CDC, als opvolger van de deze week ontslagen Susan Monarez.
Wat daarachter zit, blijkt een ingewikkeld politiek spel over, alweer, het vaccinatieprogramma, zo puzzelden Amerikaanse media deze week bij elkaar. Kennedy riep Monarez begin deze week bij hem en stelde haar een ultimatum: óf ze zou vierkant achter een door Kennedy benoemde vaccinadviesraad met vaccinsceptici gaan staan en enkele cruciale CDC-experts ontslaan, óf ze zou zelf de laan uitvliegen. Monarez werd ontslagen, wat impliceert dat O’Neill positiever staat tegenover de voorwaarden van Kennedy.
Ergens is dat opmerkelijk. O’Neill is weliswaar geen medicus (hij studeerde ooit geesteswetenschappen), maar heeft als bestuurder wel medische ervaring. Zo was hij directeur van Sens, het investeringsbedrijf van de omstreden anti-verouderingsgoeroe met de lange baard Aubrey de Grey. Ook is hij bestuurder bij een bedrijf dat middelen tegen alzheimer test, onder meer met de mRNA-techniek die Kennedy en de zijnen zo verfoeien. Bij die techniek wordt de genetische werking van weefsels kort veranderd. O’Neill verklaarde bij zijn aantreden bovendien vóór vaccinatie te zijn.
Het is vooral zijn libertarisme dat soms schuurt met de wetenschap. Tijdens de coronacrisis vond hij dat mensen alle ruimte moesten krijgen om te experimenteren met hydroxychloroquine en ivermectine, ook toen duidelijk werd dat die middelen niets tegen corona uithalen en bij sommige patiënten ernstige bijwerkingen kunnen geven.
‘Manipulatie te kwader trouw’, foeterde O’Neill op de FDA toen die wees op de nadelen van ivermectine. En, op kenmerkend venijnige, populistische toon: ‘Ze willen niet dat u uw dokter vertrouwt. Ze willen niet dat u weet dat ze ivermectine meer dan dertig jaar geleden al veilig verklaarden.’ Ook tijdens corona waren we veel beter af geweest zonder die vervelende FDA, wilde O’Neill maar zeggen.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant