Klimaatactivisten Schiphol wilde 37 demonstranten van Extinction Rebellion vijf tot tien jaar de toegang tot de luchthaven ontzeggen. Dat is een „ontoelaatbare inperking” van het demonstratierecht, concludeert de rechter.
In maart werden demonstranten van XR aangehouden in de vertrekhal van Schiphol.
Schiphol mocht 37 activisten van klimaatgroep Extinction Rebellion (XR) geen gebiedsverbod voor de luchthaven opleggen. Dat heeft de rechter vrijdag bepaald in een kort geding dat door de activisten was aangespannen.
De activisten kregen de gebiedsverboden van vijf tot tien jaar opgelegd na een demonstratie afgelopen maart. XR-aanhangers hadden toen toestemming om voor de deur van de luchthaven te demonstreren. Maar enkele tientallen activisten wisten met een annuleerbaar ticket langs de security te komen en demonstreerden ook in de vertrekhal. Die demonstratie richtte zich op het loyaliteitsprogramma van KLM, Flying Blue. Daarmee kunnen reizigers die veel vliegen voordelen en kortingen krijgen. Dat stimuleert volgens XR “buitensporig vlieggedrag”.
Maar door áchter de beveiliging te demonstreren ondermijnden de activisten volgens Schiphol “de veiligheidsvoorschriften”; de vertrekhal geldt als veiligheidsgebied wegens bijvoorbeeld terroristische dreigingen. Als verstoringen daar níet met een gebiedsverbod bestraft worden, bepleitte de advocaat van Schiphol tijdens de zitting, zou dat kwaadwillenden op ideeën kunnen brengen. Bovendien, stelde de advocaat: waren de activisten niet juist tégen vliegen? Een gebiedsverbod zou ze daarom niet echt raken.
De advocaten van de activisten betoogden juist dat het gebiedsverbod het demonstratierecht van de activisten ondermijnde. Ook brachten zij op dat de activisten in hun reismogelijkheden beperkt zouden worden door een verbod. Eén van de activisten had zelfs al een reis geboekt vanaf Schiphol.
De rechter concludeert nu dat het gebiedsverbod inderdaad een „ontoelaatbare inperking” van het demonstratierecht is. „Een concreet veiligheidsrisico is door Schiphol niet aannemelijk gemaakt.” De straf volgens de rechter bovendien zo hoog dat ze een ‘chilling effect’ zouden hebben op toekomstige demonstranten, die afgeschrikt zou worden. Ook waren de regels van Schiphol niet duidelijk genoeg: eerdere demonstraties in de vertrekhal hadden níet tot gebiedsverboden geleid. Bovendien: volgens de rechter demonstreerden de activisten niet zozeer tegen vliegen an sich, maar tegen het loyaliteitsprogramma. Het “eigen gebruik van luchtvervoer” werd daarmee niet “principieel buiten de orde” geplaatst, aldus de rechter.
In een eerste reactie aan persbureau ANP schrijft Schiphol de uitspraak te bestuderen. “Wij hebben de wettelijke taak ervoor te zorgen dat het beveiligde gebied voorbij de toegangscontrole alleen toegankelijk is voor medewerkers en reizigers met een geldig vervoersbewijs die de bedoeling hebben om te vliegen”, stelt Schiphol in een verklaring. „Die taak voeren we uit in het belang van onze reizigers en medewerkers. We beraden ons op hoe deze uitspraak zich verhoudt tot onze wettelijke taken en verantwoordelijkheden.”
Source: NRC