Zonne-energie In 2025 wordt zo’n 20 procent meer elektriciteit opgewekt uit zonlicht dan vorig jaar. Toch is de toename van het aantal zonnepanelen sterk afgezwakt. Hoe kan dat?
Zonnepark in de Gelderse gemeente Berkelland.
Het was een gewone aprildag, zo een die de meeste mensen niet op het netvlies zullen hebben, en toch gebeurde er iets opmerkelijks. Op 6 april, tussen 13.00 uur en 14.00 uur ’s middags, werd er in Nederland voor het eerst in één uur meer dan 20 gigawattuur aan stroom opgewekt door zonnepanelen. De omstandigheden waren ideaal: geen wolkje aan de lucht en niet te warm, waardoor de luchtvochtigheid laag was – zodat het zonlicht niet erg verstrooid werd.
Tot nu toe was 2025 een goed jaar voor het zonnepaneel, want sindsdien is het op negentig dagen voorgekomen dat in één uur minimaal 20 gigawattuur is opgewekt, blijkt uit een data-analyse van NRC van de gegevens op de site Energieopwek.nl. Bijna altijd gebeurde dit tussen 13.00 en 14.00 uur ’s middags.
Op zulke uren draait een groot deel van Nederland op zonne-energie, vertelt Martien Visser, emeritus lector Energie & Netwerken aan de Hanzehogeschool in Groningen. Hij ontwikkelde het model achter Energieopwek.nl. Want hoeveel energie er precies wordt opgewekt, weet niemand – dat moet worden berekend. „We doen dat op basis van weergegevens van het KNMI van weerstations over het hele land en informatie over het opgesteld vermogen van zonnepanelen”, vertelt Visser.
De vele zonnestroom is soms ook een probleem. Want het moment waarop zonnepanelen op volle toeren draaien, midden op de dag, valt niet samen met de uren waarop het elektriciteitsverbruik het grootst is. Dat is in de ochtend en avond.
Op 6 april, bijvoorbeeld, zouden de zonnepanelen tussen 13.00 en 14.00 uur 8 gigawattuur méér hebben opgebracht dan er in dat uur in heel Nederland werd verbruikt. De kolencentrales stonden toen uit, en er werd flink wat elektriciteit geëxporteerd naar landen als België en Duitsland, waar veel minder zonnepanelen liggen dan in Nederland.
Er zijn dagen dat er zoveel elektriciteit beschikbaar is dat ook exporteren niet loont. Dan moeten ondernemers die elektriciteit opwekken soms zelfs betalen om die aan het stroomnet te leveren. Als dat lang genoeg duurt, worden grote zonneparken uitgezet. Visser schat in dat op die manier zo’n 10 procent van de zonne-energie die in een jaar opgewekt kan worden verloren gaat. Ook dat wordt niet precies bijgehouden, en is nog niet opgenomen in de cijfers van Energieopwek.nl. Het record van 20 gigawattuur binnen een uur is dus mogelijk een overschatting van wat er daadwerkelijk is opgewekt.
Dit jaar zijn die zonneparken waarschijnlijk relatief vaak uitgeschakeld, want er was een hoge productie. Als er geen enkel paneel zou zijn uitgeschakeld, zou er in de eerste acht maanden evenveel zonne-energie zijn opgewekt als in heel 2024: zo’n 24.000 gigawattuur. Dat is ongeveer 20 procent van wat Nederland in een heel jaar verbruikt. Als de trend van voorgaande jaren zich voortzet in de laatste vier maanden van dit jaar, wordt er dit jaar 20 procent meer zonne-energie opgewekt dan in 2024.
Dat komt niet omdat er heel veel meer zonnepanelen zijn bijgekomen. Allerlei gunstige overheidsregelingen voor de aanleg van zonnepanelen worden ingeperkt, waardoor de groei van het aantal zonnepanelen is afgezwakt. In 2024, het laatste jaar waar CBS cijfers over heeft, groeide het zogenoemde ‘opgesteld vermogen’ met 18 procent. Voor 2025, schat Visser op basis van andere datasets, bedraagt de groei nog maar 8 procent.
Dat in 2025 toch veel meer zonne-energie opgewekt kon worden, kwam vooral door een uitzonderlijk goede lente: in mei was het (potentiële) rendement hoger dan in juli en augustus.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC