Spionage Ongeïdentificeerde drones zouden vanuit de lucht onder meer luchtmachtbases en marinehavens in kaart hebben gebracht.
Een Russische Orlan-10E-drone in 2023 op een militaire beurs in bij Moskou. Dit type is boven Noord-Duitsland gesignaleerd.
Rusland, of personen die in opdracht van het Kremlin handelen, vliegt met surveillancedrones over Duitse routes die gebruikt worden om Amerikaans en Europees militair materieel naar Oekraïne te vervoeren. Ze doen dat om informatie te verzamelen en de lopende Russische sabotage-operaties in Europa op te kunnen voeren.
Dat schrijven The New York Times en het Duitse blad Wirtschaftswoche op grond van gesprekken met Amerikaanse en Duitse functionarissen. Eerder deze maand schreef het Duitse blad Bild al dat in de eerste drie maanden van dit jaar meer dan vijfhonderd ongeïdentificeerde drones zijn waargenomen bij militaire installaties en belangrijke infrastructuur in Duitsland.
Onder meer bij de Duitse marinebasis Wilhelmshaven en de Amerikaanse luchtmachtbasis Ramstein zouden op sommige momenten meer dan vijftien drones tegelijk te zien zijn geweest. Drones, volgens sommige waarnemers van het Russische type Orlan-10, werden eveneens herhaaldelijk waargenomen bij terminals voor vloeibaar gas, luchthavens, stations, havens en defensiebedrijven.
De Duitse politie en justitie zijn er volgens Bild niet in geslaagd om te bewijzen dat de drones door een ‘buitenlandse macht’ worden bestuurd. Het is wettelijk nog verboden in Duitsland om zulke drones neer te halen, hoewel er daartoe wel een voorstel ligt.
De Duitse minister Boris Pistorius (Defensie) zei dat het „geen verbazing wekt dat er drones boven havens en spoorwegen vliegen”, maar, zei hij, „er is weinig dat we ertegen kunnen doen”.
Bild noteerde de hoogste drone-activiteiten in Beieren, Sleeswijk-Holstein en Nedersaksen. Volgens The New York Times zijn veel drones waargenomen boven het oosten van Duitsland. Zwaar materieel en munitie die niet door de lucht via Polen naar Oekraïne worden vervoerd gaan door dat gebied via de weg of per spoor.
Het International Institute for Strategic Studies (IISS) waarschuwde vorige week in een rapport dat Rusland „via sabotage, vandalisme, spionage en geheime operaties”, gericht tegen kritieke infrastructuur, „Europese regeringen probeert te destabiliseren, het draagvlak voor Oekraïne te ondermijnen […] en het vermogen van NAVO en de EU om op Russische agressie te reageren te verzwakken”.
Volgens de denktank is belangrijke infrastructuur in veel Europese landen – energie, telecom, watervoorzieningen en spoorwegen – „zeer kwetsbaar voor sabotage” door achterstallig onderhoud en achterlopende investeringen.
Russische operaties richten zich hier juist op, aldus het IISS, dat een database heeft aangelegd van honderden incidenten die in de openbaarheid zijn gekomen. De database steunt mede op het werk van Bart Schuurman, hoogleraar terrorisme en politiek geweld in Leiden, die eind vorig jaar een inventarisatie van Russische operaties in Europa maakte. Schuurman zei toen tegen NRC dat ook Nederland rekening moet houden met Russische sabotage van publieke voorzieningen zoals energiecentrales of watervoorzieningen.
Volgens het IISS is Rusland „zeer effectief” in het rekruteren van niet-Russen voor het uitvoeren van sabotage-acties, in een poging om Europese contraspionage te omzeilen. Maar omdat deze rekruten vaak slecht getraind zijn, lopen ze nogal eens tegen de lamp. Zo zijn eerder in Duitsland en Zwitserland drie Oekraïners aangehouden in verband met een reeks brandstichtingen bij pakketdienst DHL. Het instituut zegt te twijfelen aan de bereidheid in Europese hoofdsteden om de Russische operaties „daadkrachtig tegen te gaan”.
Een deel van de drones die boven het noorden van Duitsland te zien waren, zijn mogelijk ingezet vanaf schepen in de Noord- en Oostzee. Daarvoor bestaan al langer aanwijzingen. Eerder deze week werd bekend dat Duitse en Nederlandse inlichtingendiensten het vrachtscheepje HAV Dolphin daarvan verdenken, dat onder de vlag van Antigua en Bermuda vaart. Na vertrek uit de Russische exclave Kaliningrad, begin mei, lag het schip acht dagen voor anker bij Kiel in Noord-Duitsland, ongebruikelijk lang. In die periode zijn meerdere drones gesignaleerd bij een Duitse marinebasis daar.
Nadat het schip zijn reis had vervolgd naar Rotterdam, is het daar geïnspecteerd door de Nederlandse politie en douane. Daarbij is geen verdacht materiaal gevonden. Het schip, dat met een Russische bemanning vaart, is herhaaldelijk in Nederland geweest, onder meer ook in Dordrecht. Het was deze week met een lading staal op weg van Antwerpen naar de Finse haven Vaasa.
Source: NRC