Prentenboeken Twee recente boeken van illustrator Jan Jutte laten zien dat je de allerkleinste best op een verhaal kunt onthalen. Zijn boeken voelen op meerdere niveaus doordacht aan.
Veel boeken voor de allerjongsten richten zich op een korte kennismaking met de wereld: dit is de tractor, dat is de lucht, moet je kijken: een vogel. Het zijn boeken zonder al te veel opsmuk of verhaal, die vaak erg op elkaar lijken. Zonde eigenlijk, want waarom zou je iemand die net begint met kijken niet juist schoonheid aanbieden? Iets bijzonders.
Lemniscaat, 48 blz. € 14,99
Lemniscaat, 48 blz. € 14,99
Jan Jutte maakte het afgelopen schooljaar maar liefst twee opmerkelijke prentenboeken voor de allerjongsten. Het is rood en rond verscheen in oktober en Ik ook afgelopen mei. Het zijn boeken die zich onderscheiden omdat er op verschillende niveaus is nagedacht over de boodschap en op welke manier die overgebracht wordt. De prenten zijn speels en duidelijk geïnspireerd door het constructivisme (1915-1923) dat wortelt in Rusland. Kunst moest dienstbaar zijn aan de maatschappij. Vorm en functie in harmonie. Een stroming waaruit Bauhaus voortkwam en in Nederland De Stijl, waar we ook kenmerken van terugzien in beide prentenboeken, zoals collage-elementen, geometrische vormen, strakke lijnen, verzadigd kleurgebruik, schreefloze letters.
In Het is rood en rond verandert een rode cirkel telkens in iets anders. Het kind leert de vorm herkennen en ervaart hoe die terugkeert in talloze andere elementen. Een hoofd, een mond, een buik, een bolletje wol. Jutte laat zich van zijn beste kant zien. Elke illustratie loopt over twee pagina’s, is vol beweging en speels. We zien een krokodil met een lolly, een duif die met een kralenketting zingt voor een deftig publiek. De primaire kleuren en goed uitgekiende compositie versterken de beleving voor de jonge lezer. Je kunt er eindeloos naar kan kijken zonder verveeld te raken.
Jutte, die een pennenbak met Zilveren en Gouden Penselen kan vullen, laat met deze boeken zien dat een verhaal vertellen niet alleen met woorden kan. Een kind onderzoekt de wereld: vorm, kleur, vlakverdeling, alles wordt bekeken. Primaire kleuren trekken daarbij sneller de aandacht van kinderen en zijn makkelijker te onderscheiden en te verwerken.
In Ik ook zit meer verhaal, daarin brengen een kind en een beer samen de dag door. Het is een heerlijk stel om te volgen. Er wordt samen gedronken, gekleurd, gespeeld. We zien ze samen op een glijbaan: „Beer glijdt, ik ook. Beer stuntelt, ik ook bijna. Beer huilt, ik ook een beetje. Beer snoept, ik ook.” Door af en toe ‘bijna’ en ‘een beetje’ toe te voegen ontstaat er variatie in de minimale tekst, waardoor deze natuurlijker aanvoelt. De tekst is dan wel beperkt, maar speelt een grote rol in de illustraties. De letters zijn strak en schreefloos, maar asymmetrisch en dynamisch geplaatst. Jutte varieert ook voortdurend met het lettertype. Letters zijn voor de allerkleinsten natuurlijk niks meer dan vormen, en daar speelt Jutte mee. „Beer blaast’ - over twee bladzijden zien we het woord ‘Toeeeet’ in verschillende kleuren in collagestijl uit zijn trompet tuimelen.
Natuurlijk zal een kind er geen kunststromingen in herkennen, maar kinderen zullen vast de zorg en aandacht voelen waarmee ze benaderd worden in dit boek. Jutte heeft met deze twee prentenboeken een bijzonder antwoord gegeven op de vragen hoe een kind de wereld onderzoekt, en hoe je een kind begeleidt in het kijken ernaar.
Het laatste boekennieuws met onze recensies de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC