Over een jaar komen er definitief extra gasgeneratoren in de provincie Utrecht, om de overbelasting van het stroomnet tegen te gaan. Het is volgens netbeheerder Stedin "geen fijne boodschap" dat dat nodig is, maar de generatoren zullen meestal stilstaan.
De vraag naar elektriciteit groeit in de regio Utrecht sneller dan netbeheerders TenneT en Stedin kunnen bijbenen. Als zij niet ingrijpen, dreigt grootschalige stroomuitval op koude dagen, als er veel vraag is en weinig aanbod van stroom. Vorig jaar werd al bekend dat ook gas niet wordt geschuwd als oplossing voor dit probleem.
Daarom hield Stedin voor het eerst een zogeheten 'flextender'. Met zo'n aanbesteding wordt gezocht naar leveranciers die flexibel stroom kunnen leveren. De bedrijven Flexpowernet en Rolls-Royce kwamen gezamenlijk als winnaar uit de bus.
In de herfst van 2026 zullen zij op zes plekken in de provincie gasgeneratoren plaatsen. Per locatie gaat het om vier scheepscontainers met generatoren. In totaal kunnen zij 60 megawatt aan stroom leveren, genoeg voor 60.000 huishoudens.
In de praktijk staan ze meestal stil, belooft Stedin: alleen op piekmomenten wordt teruggegrepen naar gas. Rond 2030 gaat het volgens voorspellingen van de netbeheerder om ongeveer vijfhonderd uur per jaar, iets meer dan 5 procent van het totaal.
Om geluidsoverlast te voorkomen worden de generatoren minstens 235 meter van woningen af geplaatst. Ook kunnen ze niet te dicht bij Natura 2000-gebieden staan, omdat er dan stikstof zou neerdalen op kwetsbare natuur. Stedin is nog bezig met een zoektocht naar geschikte locaties. Tot nu toe is alleen een plek aan de zuidelijke rand van de stad Utrecht concreet in beeld.
Stedin en TenneT betalen voor de aanschaf van de generatoren en voor elk uur dat ze staan te draaien. De netbeheerders willen niet zeggen wat de kosten daarvan zijn, die uiteindelijk terugkomen op de rekening van alle stroomgebruikers. "In het hele maatregelenpakket is dit verreweg de duurste", erkent Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur bij Stedin.
Daarom kijkt de netbeheerder volgens hem liever naar andere manieren om het stroomnet te ontlasten. Om de piekdrukte op het net te voorkomen, zullen auto's op gunstigere momenten moeten laden en worden ook bedrijven gevraagd om de spits te mijden. Nieuwbouwwijken worden in Utrecht zo gebouwd dat ze slimmer omgaan met stroom.
Maar de inzet van gas is ondanks de kosten en de CO2-uitstoot toch verantwoord, zegt Ten Zijthoff. "Door deze noodmaatregel kunnen we bijvoorbeeld 60.000 nieuwe warmtepompen aansluiten, die het hele jaar duurzame warmte leveren. Ik noem het dan ook een beetje grijs voor meer groen."
De uitbreiding van het hoogspanningsnet in Utrecht heeft jaren vertraging opgelopen, omdat een geplande locatie voor een elektriciteitsstation toch niet geschikt bleek te zijn. Daardoor zal het vermoedelijk tot 2033 of zelfs 2035 duren voordat de problemen op het stroomnet definitief voorbij zijn en de gasgeneratoren verwijderd kunnen worden.
Mogelijk moeten andere provincies later ook meer gas inzetten om knelpunten op het stroomnet tijdelijk aan te pakken, zegt Robert Kuik van TenneT. "We moeten van regio tot regio bekijken wat de noodzaak daarvan is."
Als uit de verwachtingen van de netbeheerders blijkt dat de pieken op het stroomnet elders van korte duur zijn, kan dit mogelijk ook worden opgevangen met batterijen. Maar omdat er in Utrecht tot wel vijftig uur achter elkaar flexibel vermogen nodig is, kwamen de netbeheerders daar uit bij gas als noodoplossing.
Source: Nu.nl algemeen