Criminaliteit „Bij vrouwen vindt dodelijk geweld vaak in huiselijke kring plaats, gepleegd door (ex-)partners en familieleden. Dat is lastig om beleidsmatig aan te pakken. Mannen worden juist geregeld gedood door een kennis of in het criminele circuit”, zegt CBS-onderzoeker Luuk Hovius.
De politie onderzoekt in 2023 de woning van de 23-jarige Donny M. uit Geleen, die later wordt veroordeeld voor het ontvoeren, misbruiken en vermoorden van de 9-jarige Gino.
Vorig jaar daalde het totale aantal slachtoffers van moord of doodslag naar 120, vijf mensen minder dan in 2023. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerde, voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat gegevens over moord en doodslag sinds 1996 bijhoudt. De afgelopen jaren daalt het aantal slachtoffers van moord of doodslag nauwelijks meer.
In 2024 werden 76 mannen en 44 vrouwen vermoord of gedood – bij ‘moord’ was er sprake van voorbedachte rade, bij ‘doodslag’ niet. Een jaar eerder ging het om 84 mannen en 41 vrouwen.
Aan het begin van deze eeuw lag het aantal slachtoffers nog hoger. Van 2000 tot en met 2004 vielen er gemiddeld 163 mannelijke en 74 vrouwelijke slachtoffers. Na een toevallig piekjaar in 2017 met 112 gedode of vermoorde mannen, stabiliseerde het aantal mannelijke slachtoffers op een gemiddelde van 82 per jaar. En over de afgelopen tien jaar genomen werden er jaarlijks gemiddeld 43 vrouwen gedood of vermoord. Het aantal vermoorde vrouwen nam minder sterk af dan bij mannen.
„Het is opvallend dat het aantal mannelijke slachtoffers erg is teruggelopen sinds de eeuwwisseling, terwijl het aantal vrouwelijke slachtoffers relatief consistent blijft”, zegt CBS-onderzoeker Luuk Hovius telefonisch. „Bij vrouwen vindt dodelijk geweld vaak in huiselijke kring plaats, gepleegd door (ex-)partners en familieleden. Dat is lastig om beleidsmatig aan te pakken. Mannen worden juist geregeld gedood door een kennis of in het criminele circuit.”
De politie achterhaalde tussen 2020 en 2024 in 97 procent van de gevallen wie (vermoedelijk) de vrouwen had gedood of vermoord. In 52 procent van die misdrijven was de (ex-)partner dader. Bij vrouwelijke slachtoffers tussen de 20 en 60 jaar was de (ex-)partner zelfs in 65 procent van de gevallen de schuldige. Naast (ex-)partners waren in 20 procent van de gevallen familieleden verantwoordelijk voor het doden van de vrouwen. Slachtoffers werden „meestal” neergestoken of gewurgd, aldus het CBS.
„Negen op de tien daders is man” in het geval van moord en doodslag, benadrukt CBS-onderzoeker Luuk Hovius. „Dus het zijn vooral mannen die mannen doden en mannen die vrouwen doden.”
De afgelopen weken was er opnieuw landelijk aandacht voor dodelijk geweld tegen vrouwen. Zo schoot een man zijn 39-jarige vrouwelijke ex-partner uit Gouda dood, werd een 36-jarige vrouw in Schiedam vermoord en trof de politie een 24-jarige vrouw in Almere dood aan. En vorige week werd de 17-jarige Lisa vermoord in Duivendrecht na een avond stappen. Nadien werd de nationale bewustwordingscampagne ‘Wij eisen de nacht op’ gelanceerd. Ook tijdens het woensdagse Kamerdebat, over het opstappen van NSC-bewindslieden, kwam geweld tegen vrouwen ter sprake.
Het CBS schrijft verder dat ouders verantwoordelijk waren voor het ombrengen van 26 van de 30 gedode kinderen tussen 2020 en 2024. Ook dit jaar kwam zo’n soort zaak landelijk in het nieuws, toen de 67-jarige Klaas B. zijn kinderen Jeffrey (10) en Emma (8) ontvoerde en ombracht door met een auto het kanaal in Winschoten in te rijden.
Ondanks de tientallen moorden per jaar, is Nederland in vergelijking met andere Europese landen relatief veilig, aldus het CBS. In 2023 vielen alleen in Italië, Slovenië, Zwitserland en Ierland minder slachtoffers per 100.000 inwoners. In Rusland, Oekraïne en Litouwen is het aantal moorden verhoudingsgewijs het hoogst.
Begin vorig jaar publiceerde het CBS cijfers over de ‘veiligheidsbeleving‘ van Nederlanders. Daaruit bleek dat 15 procent van ondervraagde Nederlanders zich weleens onveilig voelt in de eigen buurt. In 2021 lag dat aantal 1 procentpunt lager.
Vrouwen voelen zich vaker dan mannen onveilig in hun eigen buurt (18 tegen 12 procent) en in het algemeen (44 tegen 26 procent). Dat geldt vooral voor de groep van 15 tot 25-jarige vrouwen: 25 procent van hen voelt zich weleens onveilig in de eigen buurt, 61 procent in het algemeen.
Source: NRC