Met hun medeplichtigheid aan 7 oktober hebben alle Gazanen het recht verloren om in Gaza te wonen, vindt Tzurit Yarchi. De Israëlische en haar mede-kolonisten kunnen niet wachten om terug te keren naar het gebied dat zij in 2005 moesten verlaten.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
‘Wacht, ik pak het even’, zegt Tzurit Yarchi als ze bijna bij de climax van haar verhaal is. Ze loopt naar een zijkamer en komt terug met een dik houten bord van zo’n 25 bij 40 centimeter. ‘Yarchi’ staat erop. Met een trotse glimlach houdt ze het voor haar borst. ‘Ons naambord’, zegt ze. ‘Na bijna twintig jaar hebben we het terug.’
Yarchi en haar gezinsleden vergaten het bord mee te nemen toen ze in augustus 2005 gedwongen waren de nederzetting Netzarim, in het noorden van de Gazastrook, te verlaten. Dat had de toenmalige premier van Israël, Ariel Sharon, zo besloten. Alle 21 Joodse nederzettingen in Gaza, bekend onder de verzamelnaam Gush Katif, werden opgeheven, omdat ze niet langer pasten binnen Sharons beleid ten aanzien van de Palestijnen.
Boos en ontgoocheld legden de kolonisten zich, na enig verzet, neer bij de ontruiming. Netzarim was als laatste aan de beurt. Het merendeel van de families daar stichtte, samen met andere ex-bewoners van Gush Katif, een nieuw dorp in de woestijn vlak bij de grens met Egypte, op 9 kilometer van de Gazastrook, genaamd Bnei Netzarim (Zonen van Netzarim). Daar woont de 55-jarige Yarchi met haar man en drie van haar acht kinderen.
‘Toen we hier aankwamen’, zegt ze, ‘zagen we dat al onze buren hun naambord wel hadden meegenomen en bij de deur van hun nieuwe huis hadden gehangen. Al die jaren heeft het me dwarsgezeten dat ik ons bord had laten liggen.’
Tot 24 januari dit jaar. Die ochtend kreeg ze bericht dat een Israëlische militair het bord had zien hangen op het balkon van een Palestijn, ‘een terrorist’, volgens Yarchi. Kennissen in het leger haalden het bord daar weg en bezorgden het bij de familie. ‘We waren opgewonden, vooral onze kinderen’, zegt ze. ‘Ze kenden het bord alleen van foto’s waarop ze ernaast staan. We zeiden: het bord heeft op ons gewacht.’
Buren veronderstelden dat de familie het stuk hout meteen bij de deur zou hangen, maar nee, zegt Yarchi, geen sprake van. ‘Het naambord hoort niet hier. Het hoort bij ons huis in Netzarim. We hopen dat de staat Israël na de oorlog in Gaza blijft en het dorp laat herbouwen. Dan gaan we terug en hangen het bord weer op.’
Want dat is de droom van de kolonisten van Gush Katif: terugkeren naar Gaza. De oorlog daar en het voornemen van de Israëlische regering om delen van de Gazastrook gezuiverd te houden van Palestijnen, heeft bij de inwoners van Bnei Netzarim de hoop doen opflakkeren dat die droom op afzienbare termijn werkelijkheid kan worden.
Daarin worden ze openlijk en van harte gesteund door de extreemrechtse ministers in de regering, Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich. Het merendeel van de inwoners van Bnei Netzarim is aanhanger van Smotrich, zegt Yarchi. ‘Ik ook. Smotrich is een vriend van mijn jongere broer. Twintig jaar geleden werden ze samen gearresteerd bij een protest tegen de ontruiming.’ De mannen werden opgepakt toen ze een snelweg in brand wilden steken met 700 liter benzine.
Nog altijd heeft Yarchi er zwaar de pee in dat Sharon indertijd besloot Gaza ‘Judenrein’ te maken, zoals ze het zelf noemt, en ze meent dat de geschiedenis haar gelijk heeft gegeven. ‘Toen we Gush Katif verlieten, lieten we duizenden kassen achter. De irrigatie was intact. We zeiden: we geven de Arabieren de infrastructuur om landbouw te bedrijven en zich te ontwikkelen. Maar wat deden ze? Ze hebben alles verwoest en gingen tunnels bouwen.’
De beschietingen door Hamas met Qassam-raketten waren al vóór de ontruiming begonnen, tijdens de tweede intifada (2000-2005). Yarchi wijst naar een hoek van haar woonkamer, waar een andere trofee rechtop staat: een ontplofte raket. Het ding kwam destijds neer in haar tuin in Netzarim. ‘Qassam’, melden witte letters op het 80 centimeter lange projectiel. ‘Die staat hier om de kinderen en kleinkinderen eraan te herinneren waar we vandaan komen.’
De gemeenschap van Bnei Netzarim, 150 huishoudens groot, heeft haar zaakjes goed op orde. Op wat in 2005 nog een kale woestijnvlakte was, ligt nu een rustig, ruim opgezet dorp met een supermarkt, een gezondheidscentrum, een buurthuis en een zwembad. Er zijn speeltuinen en twee basisscholen – meisjes en jongens gescheiden, want iedereen hier is joods-religieus (hoewel niet orthodox). Rondom het dorp bloeien de landerijen.
Toch hopen de inwoners dit allemaal spoedig te kunnen opgeven om terug te keren naar Gaza. Het plan ligt er al. ‘Rechtvaardigheid voor de perimeter’ heet het, en het is opgesteld door voormalige kolonisten van Gush Katif, volgens Yarchi samen met inwoners van de op 7 oktober 2023 getroffen kibboetsen.
Ze laat een plattegrond zien. Wat meteen opvalt, is dat de gehele noordelijke helft van de Gazastrook ‘Palestijnenrein’ wordt. Gaza-Stad (1 miljoen inwoners nu) is helemaal verdwenen, net als reeds totaal verwoeste Palestijnse steden als Beit Hanoun. Daarvoor in de plaats komt onder meer een toeristische kuststrook, à la Trump. De te herbouwen nederzettingen zijn nog niet ingetekend.
Wat verder opvalt, is dat voor de Palestijnse bevolking twee kleine, van elkaar gescheiden blokken resteren (in de legenda worden de Palestijnen overigens niet eens genoemd). De Israëlische regering heeft haar toekomstvisie voor Gaza nog niet zo gedetailleerd gepresenteerd (vermoedelijk omdat men er nog niet uit is), maar op het punt van de leefruimte voor de burgerbevolking komt het kolonistenplan overeen met de gedachten die leven in het centrum van de macht.
‘Nee hoor’, antwoordt Yarchi op de suggestie dat die twee blokken wellicht te klein zijn voor de hele bevolking van Gaza. ‘We gaan ervan uit dat velen zullen vertrekken. Dan doen ze nu niet omdat de grenzen gesloten zijn en omdat Hamas hen niet laat gaan. Maar als ze een geldbedrag en vliegtickets zouden krijgen, en het zou ze worden toegestaan, geloof ik dat velen voor deze optie zullen kiezen.’
Veel recht van spreken hebben de Gazanen overigens niet in haar ogen, want ‘ze verdienen een straf voor 7 oktober, alle inwoners van Gaza waren betrokken bij wat er toen is gebeurd’. Daarbij is er volgens haar niemand in Gaza die iets voor de gijzelaars heeft gedaan. ‘De teruggekeerde gijzelaars hebben niet getuigd van iemand die goed voor hen was. We zullen het niet vergeven en niet vergeten. Alle Gazanen zijn schuldig. Vanwege 7 oktober hebben ze het recht om daar te wonen verloren.’
De cijfers over de tienduizenden dodelijke slachtoffers in Gaza gelooft Yarchi niet. ‘Maar zelfs als ze kloppen, hebben veel mensen hun dood aan zichzelf te danken. Als ze de gijzelaars hadden teruggebracht, zouden er geen slachtoffers zijn gevallen. De staat Israël schiet niet zonder reden mensen neer.’
Gaza wordt straks (‘natuurlijk!’) geannexeerd als Israëlisch grondgebied, volgens Yarchi. Maar volwaardig staatsburgerschap zit er dan niet in voor de Palestijnse bewoners, noch stemrecht. ‘Ze krijgen een verblijfsstatus. Als ze willen stemmen, doen ze dat maar in Syrië, Egypte of Jordanië. Ze moeten begrijpen dat deze plek van ons is.’
Is dat geen apartheid dan? ‘Welnee. Er zijn zoveel plekken op de wereld waar mensen niet kunnen stemmen in het land waar ze wonen. In Europa ook. Niemand noemt dat apartheid. Luister, de mensen in Gaza haten ons, hebben ons altijd gehaat. Ze willen dit land. Ze zullen alles doen om ons te laten sterven. Het is heel binair: of zij winnen, of wij winnen. Er is geen grijstint.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant