‘La Westbroek’ is noodgedwongen gestopt met zingen, en gaf dinsdag een masterclass in het Amsterdamse Concertgebouw. ‘Heel mooi, maar zing het nu eens wat nobeler, dan maak je het jezelf makkelijker.’
schrijft voor de Volkskrant over klassieke muziek en opera.
Eva-Maria Westbroek zit te luisteren met een glimlach. De operadiva kijkt bewonderend naar de jonge sopraan die voorzingt in de Kleine Zaal van het Amsterdamse Concertgebouw. Seeräuber-Jenny doet ze, de beroemde ballade over vernedering en zoete wraak uit Die Dreigroschenoper. Amper heeft Isabel Pronk de slotnoot afgerond, of Westbroek opent het applaus. Vanaf haar stoel, linksvoor op het podium, wendt ze zich naar het publiek. ‘Ongelooflijk, deze vrouw!’
De zaal juicht mee voor Pronk, maar ook een beetje voor Westbroek (55). Vorige week werd bekend dat de wereldvermaarde sopraan stopt met zingen. In 2022, op klus in Valencia, liep haar stem vast. Paniek, therapie, niets hielp. Nu schoolt de voormalige Tosca en Isolde zich in Dronten om tot biologisch tuinder. De zangkunst geeft ze door in masterclasses, zoals vanavond voor het eerst in het met fans en vaklui gevulde Concertgebouw.
Hoe zou Westbroek het doen, op deze heilige grond? Noem een grote klassieke zanger en die zong hier. Maar ook in het genre van de masterclass beleefde de Kleine Zaal historische taferelen. Zo kwam in 1987 de wereldster Elisabeth Schwarzkopf langs, streng en onverbiddelijk. Na haar lessen, schreef een krant, leek het podium op een niet opgeruimd executieterrein.
Vriendelijker ging het toe bij Galina Visjnevskaja. Ruslands grootste sopraan, gehuwd met de cellocoryfee Mstislav Rostropovitsj, bedreef in 2001 vocale heelkunde. Ze klopte op een borstbeen, prikte in een wang, steeds op zoek naar zwakke plekken in het stemapparaat.
Eva-Maria Westbroek pest niemand. Ze raakt ook niemand aan. Haar methode is de in positiviteit verpakte tip. ‘Heel mooi, ik houd van je stem, maar zing het nu eens wat nobeler, dan maak je het jezelf makkelijker.’ En, heel eigentijds, na elke opmerking checkt ze even in. ‘Ik vind het prachtig. Hoe ervaar je het zelf?’
Welbeschouwd is dit meer een presentatie dan een les. Het echte werk met vijf jonge zangers is immers vorige week al gedaan, op een landgoed in Heemstede. Muzikale opmerking hier, technisch advies daar, naar verluidt vloeiden er tranen. Komt vaker voor. Ploeter je als zangstudent tegen de klippen op, geeft één tip van iemand als La Westbroek je stem vleugels.
Haar eigen geluid werd in de studentenfase juist genekt. Westbroeks stem, meende men op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, was een wild paard dat moest worden ingetoomd. Zo begonnen moeilijke jaren. Westbroek vond weliswaar een specialist in royaal geluid en won een operaconcours in Rome, maar verder zat niemand op haar te wachten. Als zingende serveerster in een Italiaans restaurant probeerde ze plezier in het vak te houden. Al bikkelend vond ze de weg omhoog via het operahuis van Stuttgart.
In 2006 brak ze door met Sjostakovitsj’ opera Lady Macbeth uit het district Mtsensk. Bij De Nederlandse Opera in Amsterdam begeleidde het Concertgebouworkest haar, de fameuze chef Mariss Jansons stond ervoor. De Volkskrant schreef: ‘Als de blonde Katerina Ismajlova had ze – in jurk en later alleen in onderjurk – eerst teder, daarna woedend, soms volumineus, dan weer ingetogen, stem gegeven aan haar lendenen, aan haar verlangen naar de knecht Sergej, die haar ondergang wordt.’
Zo kennen we sindsdien Westbroek: ze verslindt operarollen met huid en haar. Niet gek dat ze in de Kleine Zaal een spel voorstelt aan de sopraan Anneloes Kriek. Die heeft het Lied aan de maan meegenomen, uit de opera Rusalka van Antonín Dvorák. ‘We doen een interview’, zegt Westbroek. ‘Wie ben je?’ ‘Een waternimf’, antwoordt Kriek, ‘Rusalka’.
Waarna ze schetst hoe verdrietig ze is, nu ze van haar vader niet mag trouwen met de man van haar dromen. ‘Hoe oud ben je?’, vraagt de docent. ‘16, 17 of zo.’ ‘Nou, dat wil ik horen. Duik erin!’ Op slag zingt Kriek haar lied verlangender, intiemer. Je ziet het maanbeschenen landschap, je voelt de avondbries.
Of Westbroek zelf zulke sensaties nog eens zal wekken? Vorige week in de Volkskrant hield ze een slag om de arm. ‘Lenny Kuhr heeft zeven jaar lang niet gezongen omdat het niet meer ging, maar zij zingt nu weer. Misschien overkomt mij ook zoiets.’
Tot die tijd verdiept ze zich in de permacultuur. Als bioboer wil Westbroek gaan werken mét, in plaats van tegen de natuur. Zangers die bij haar hun stem willen verfijnen, blijven intussen welkom. Bijvoorbeeld in het Franse Pyreneeëndorp waar ze een woning heeft en tweemaal per jaar cursussen geeft. Dichter bij huis, op zaterdag 30 augustus in Venlo, neemt ze de finalisten van de Viva Classic Vocal Contest onder haar hoede.
Ook in de Amsterdamse masterclass steekt permacultuur de kop op. De bariton Luka den Boer heeft aria’s voorbereid van Strauss en Mozart. Zegt Westbroek: ‘Iedereen raadt jonge zangers altijd maar Mozart aan. Het zwaardere werk komt zogenaamd later. Maar ik vind Mozart toevallig het allermoeilijkst. Dus zing nu eens een stukje langzame Verdi. Hoor je? Dit past perfect bij je prachtige stem.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant