VVD en BBB regeren door, er zit weinig anders op, maar deze toestand mag na 29 oktober geen dag langer duren dan strikt noodzakelijk.
Er was geen Kamerdebat voor nodig om het duidelijk te maken, maar het hielp woensdag wel: het Binnenhof snakt naar verkiezingen. En het worden nog twee lange maanden voordat het zover is.
De fractievoorzitters buitelden over elkaar heen in hun pogingen om de moedeloosheid te beschrijven. In de woorden van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker: ‘Den Haag is gebouwd op een moeras, ik weet het, maar we hoeven ons niet te gedragen alsof het steeds zompiger wordt.’
Even deden voorstellen de ronde om dat wat resteert van het kabinet-Schoof te bedanken voor de moeite en een ‘kabinet van nationale eenheid’ te installeren, vol met ervaren, wijze bestuurders die wel even orde op zaken zouden stellen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Afgezien van de vraag welke verstandige dames en heren zich daartoe geroepen zouden voelen, is de kans klein dat het zou werken. In een parlementaire democratie is het parlement de baas en dáár ligt sinds november 2023 het probleem. Deze Kamer is niet of nauwelijks in staat gebleken om te komen tot werkbare meerderheden die in staat zijn tot houdbare compromissen.
Het asielbeleid, het stikstofbeleid en de Gazapolitiek springen eruit, en het komt steeds op hetzelfde neer: een te groot deel van deze generatie politieke leiders is niet bereid om verder te kijken dan de eigen permanente partijpolitieke campagne. En als er eens een meerderheid ontstond voor heuse wetsvoorstellen, zoals met de asielwetten kort voor de zomer, bleken ze meteen ongrondwettelijk of door een meerderheid eigenlijk niet zo bedoeld. Dat parlementaire onvermogen zou ook het functioneren van een ‘kabinet van nationale eenheid’ vanaf dag één in de weg hebben gestaan.
Het goede nieuws was woensdag dat vrijwel alle fracties deze analyse onderschreven. Deze Kamer is zichzelf zat. In arren moede werd het voorstel van premier Schoof omarmd om VVD en BBB nog maar even te laten doorregeren – de snelste manier om alle departementen weer van leiding te voorzien – maar dan wel met de handrem erop. Laatst vroeg een Kamermeerderheid het demissionaire kabinet nog om daadkrachtig door te regeren, maar van die wens is weinig over. Schoof mag nog even op de winkel passen.
Er zit weinig anders op, maar die toestand heeft wel een beperkte houdbaarheidsdatum. Niet voor niets is het cliché dat elk demissionair kabinet vanzelf weer missionair wordt omdat zich in het land altijd weer nieuwe problemen voordoen. Ministers moeten beleid kunnen maken. Zeker ná de verkiezingen, als VVD en BBB mogelijk nog minder zetels hebben dan nu, mag dit kabinet geen dag langer dan nodig doorregeren.
Een reeks fracties sprak woensdag de hartenwens uit dat er voor de kerst een nieuwe ploeg op het bordes staat. Nu maar hopen dat ze zich dat na 29 oktober ook nog herinneren. En intussen mag de Kiesraad zich afvragen of het echt niet mogelijk is om na de val van een kabinet, zoals in heel veel andere landen, voortaan gewoon binnen drie maanden verkiezingen te houden om de broodnodige nieuwe energie in het landsbestuur te blazen. De huidige taferelen zijn niet voor herhaling vatbaar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant