Het totaalverbod op het met voorrang toewijzen van sociale huurwoningen aan niet-Nederlanders is in strijd met de Grondwet. Het PVV-amendement dat de Tweede Kamer heeft aangenomen kan daarom niet in stand blijven, schrijft minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting) aan de Tweede Kamer.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Haar Kamerbrief is een dikke streep door de rekening van de PVV, die dat totaalverbod begin juli totaal onverwacht door de Tweede Kamer wist te loodsen. Bij de hoofdelijke stemming waren een aantal linkse Kamerleden absent, omdat ze de viering van Keti Koti (de afschaffing van de slavernij) wilden bijwonen. Daardoor werd de voorgestelde wetswijziging van PVV’er Jeremy Mooiman met een klein stemmenverschil aangenomen.
In het aangenomen amendement staat dat gemeenten en woningcorporaties onder geen enkele omstandigheid een urgentieverklaring mogen toekennen aan niet-Nederlanders met een verblijfsvergunning. Onder die categorie vallen niet alleen asielzoekers met een verblijfsstatus, maar alle vreemdelingen van buiten de EU die (nog) niet de Nederlandse nationaliteit hebben: studenten, arbeidsmigranten en buitenlandse partners van Nederlanders.
Keijzer had het amendement voor de stemming al afgeraden, omdat het in strijd is met het discriminatieverbod in de Grondwet en het Europese mensenrechtenverdrag. Artikel 1 van de Grondwet bepaalt dat ‘allen die zich in Nederland bevinden in gelijke gevallen gelijk worden behandeld’. Discriminatie op welke grond dan ook is niet toegestaan. Het amendement-Mooiman komt neer op discriminatie op grond van nationaliteit, en dat mag dus niet.
Hoewel Keijzer dus al voor de stemming waarschuwde dat het amendement juridisch niet door de beugel kon, stemden PVV, VVD, BBB, FVD, SGP en JA21 toch voor. Waarschijnlijk gingen deze rechtse fracties tegen de Grondwet in om naar hun achterban te seinen dat ze ‘hard zijn op asiel’. Het maken van deugdelijke wetgeving is op het Binnenhof wel vaker ondergeschikt aan de behoefte politieke punten te scoren.
In het hoofdlijnenakkoord van wijlen de coalitie stond dat het kabinet een wettelijk verbod zou uitvaardigen op het met voorrang toewijzen van woningen aan statushouders enkel omdat zij statushouder zijn. Dát mag wel van de Grondwet, omdat het kabinet statushouders hiermee een voorkeurspositie ontneemt.
Het wetsvoorstel van Keijzer regelt dat statushouders voortaan geen voordeel meer genieten ten opzichte van andere woningzoekenden. Dat neemt niet weg dat de woningcorporaties en gemeenten ook mordicus tegen dat voorstel zijn. Gemeenten zijn namelijk nog steeds gebonden aan een taakstelling, c.q. verplichting om een minimum aantal statushouders per jaar te huisvesten. Zonder het verlenen van voorrang lukt dat niet. Want statushouders staan per definitie niet tien jaar bij een gemeente als woningzoekende ingeschreven en staan dus onderaan de wachtlijsten.
Keijzer stelt in haar Kamerbrief dat statushouders en andere niet-Nederlanders dezelfde rechten hebben als Nederlanders. Gemeenten wijzen soms met voorrang huurwoningen toe aan vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld, of aan invaliden die een aangepaste woning nodig hebben. Vanwege het grondwettelijk discriminatieverbod moeten statushouders in die omstandigheden ook een urgentieverklaring kunnen krijgen.
Keijzer schrijft dat ‘dit ingevoegde wetsartikel in deze vorm duidelijk niet overeind kan blijven’. ‘Het geamendeerde onderdeel regelt dat een specifieke groep personen enkel op basis van hun nationaliteit wordt uitgesloten van een recht dat alle andere personen die rechtmatig in Nederland verblijven wel is gegeven.’
Ze wil volgende maand in overleg met de Tweede Kamer bekijken hoe de juridisch onhoudbare wet ‘gerepareerd’ kan worden. Eén mogelijkheid die Keijzer noemt is het bij Koninklijk Besluit uitstellen van de inwerkingtreding van het controversiële amendement. De Eerste Kamer zal de geamendeerde wet waarschijnlijk sowieso niet goedkeuren als het ongrondwettelijke wetsartikel daarin blijft staan.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant