De Tweede Kamer debatteert vanaf 10.15 uur over de gevolgen van het vertrek van NSC uit het demissionaire kabinet.
In dit dossier vindt u al onze artikelen over de Nederlandse politiek.
Nu het rompkabinet van VVD en BBB kan rekenen op steun van de Kamer om door te regeren, zal de Kamer opnieuw moeten kijken naar de onderwerpen waar het kabinet beleid op mag maken. Jetten (D66) schaart zich achter het voorstel van Henri Bontenbal (CDA) om het kabinet met een beleidsarme agenda door te laten regeren.
Na de eerste val besloot de Kamer nog een hoop onderwerpen niet controversieel te verklaren. Het kabinet kon doorregeren op thema’s als stikstof, woningbouw en asiel. Nu vak K leunt op nog maar 32 zetels in de Kamer, vinden Jetten en Bontenbal dat het kabinet echt alleen nog maar op de winkel mag passen en niet met ingrijpende voorstellen mag komen. Het is nog niet duidelijk welke onderwerpen CDA en D66 niet-controversieel willen houden.
Avinash Bhikhie
Terwijl het debat woensdagochtend al snel een afslag neemt naar ‘Gaza’, en Denk-leider Van Baarle en PVV-leider Wilders elkaar beschuldigen van een eenzijdige blik op het conflict, zal premier Schoof in Vak K zijn zegeningen tellen. Na Frans Timmermans (GL-PvdA) heeft inmiddels ook Wilders verklaard dat hij weliswaar niet enthousiast is over het voornemen van VVD en BBB om samen door te regeren, maar beiden zijn ook niet van plan om het te blokkeren. Daarmee lijkt de Kamermeerderheid voor de doorstart van het kabinet-Schoof al bij het begin van het debat gegarandeerd te zijn.
Chris Stoffer (SGP) wil wel weten wat Wilders doet als het kabinet vandaag niet alles toezegt wat hij zou willen. ‘Een motie van wantrouwen gaan wij niet steunen’, zegt Wilders desgevraagd. ‘Dan wordt het een nog grotere puinhoop dan het al is.’ Verder zal hij alle kabinetsplannen de komende maanden op hun inhoud beoordelen. ‘Voorstellen die wij goed vinden, zullen wij steunen. We gaan daar op een volwassen, zakelijke manier mee om.’
Raoul du Pré
De verkiezingen werpen hun schaduw vooruit, meteen bij het begin van dit debat. PVV-leider Wilders probeerde in zijn bijdrage vooral NSC neer te zetten als de veroorzaker van de nu ontstane politieke situatie. Andere oppositiepartijen vinden hem minstens net zo verantwoordelijk.
CU-leider Mirjam Bikker en D66-leider Rob Jetten wijzen Wilders erop dat hij in juni hetzelfde deed als NSC en dat de coalitie ook daarvoor een jaar lang ruziënd over straat ging. ‘Er is maar een overeenkomst tussen u en mevrouw Van Vroonhoven’, zegt Jetten. ‘En dat is dat u allebei bent weggelopen en uw kiezers in de steek heeft gelaten op een moment dat u iets voor hen had kunnen doen.’
Raoul du Pré
PVV-leider Geert Wilders begint het debat over de toekomt van het overgebleven kabinet met een flinke uithaal naar zijn voormalige coalitiepartners: ‘Eerlijk is eerlijk, wat een ongelofelijke bende is het geworden’, zegt Wilders. Volgens hem vecht het kabinet elkaar de tent uit zonder de PVV. ‘Het is precies hetzelfde als met kinderen; laat ze even alleen en ze vechten elkaar de tent uit.’
Verbaasd is Wilders niet dat NSC afgelopen vrijdag besloot uit het kabinet met VVD en BBB te stappen. Hij noemt de partij de grootste mislukking ‘sinds de prehistorie’ en herhaalt zijn eerdere bijnaam voor NSC: ‘de Nationale Sabotage Club’. Die term gebruikte hij ook al toen de PVV voor de zomer zelf uit het kabinet stapte.
Ook de reden waarom NSC-minister Veldkamp opstapte, kan op grote hoon van Wilders rekenen. Volgens Veldkamp weigerden zijn collega’s van VVD en BBB mee te gaan in extra sancties tegen Israël en stapte hij daarom op. Een gotspe, vindt Wilders. ‘Terreurorganisatie Hamas feliciteerde NSC met deze stap. Hamas steunt NSC. Dat zegt alles.’
Hoe nu verder? Wat Wilders betreft moet de Kamer stoppen met haar ‘obsessie met het buitenland’. Hij noemt de oorlogen in Gaza en Oekraïne ‘wel belangrijk’, maar vindt dat Nederlandse politici meer moet focussen op de problemen in Nederland. ‘Mensen kunnen niet veilig over straat, geen woning vinden en de boodschappen zijn onbetaalbaar’, zegt Wilders.
Liever heeft Wilders het vanaf nu over ‘onze eigen mensen, ons eigen land’ en een strenger asielbeleid. Hij waarschuwt het overgebleven rompkabinet van VVD en BBB dat zijn steun niet vanzelfsprekend is. Die rechtse partijen hoeven de komende tijd alleen op steun van de PVV te rekenen als zij instemmen met strengere asielmaatregelen. In het PVV-verkiezingsprogramma pleit Wilders onder meer voor een asielstop, intensieve grenscontroles en een stop op gezinshereniging.
Natalie Righton
GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans trapt het debat af. ‘Ik ben boos en bezorgd’, zegt hij. Hij spreekt van ‘chaos’. En dat voor de tweede keer, verwijzend naar de tweede val van het kabinet onder leiding van demissionair premier Schoof. Met het vertrek van buitenlandminister Caspar Veldkamp (NSC) en het volledige NSC-smaldeel ziet Timmermans een kabinet dat ‘stuurloos’ is geworden. Hij neemt het PVV, VVD, NSC en BBB kwalijk de afgelopen twee jaar het partijbelang boven het landsbelang te hebben gesteld. ‘Het land heeft de afgelopen twee jaar stilgestaan’, aldus Timmermans. ‘Vroeger stond het landsbelang voorop. Dat is verdwenen.’
Timmermans wil dat het kabinet met de twee overgebleven partijen VVD en BBB de verdragsrechtelijke verplichting die Nederland heeft nakomt en stappen zet om Israël ertoe te bewegen de oorlog in Gaza te beëindigen. ‘De genocide in Gaza kan niet meer worden genegeerd.’
VVD en BBB mogen wat GroenLinks-PvdA betreft voorlopig nog wel met z’n tweeën op de winkel passen. De komende periode zal het kabinet, onder meer voor steun voor de Miljoenennota, op zoek moeten naar meerderheden. ‘GroenLinks-PvdA zal zich constructief opstellen.’ Tegelijkertijd waarschuwt hij wel dat het demissionaire kabinet na de verkiezingen zo snel mogelijk plaats moet maken voor partijen die het landsbestuur kunnen overnemen. ‘En dat nog voor het eind van dit kalenderjaar.’
Avinash Bhikhie
Vanaf 10.15 uur debatteert de Tweede Kamer over de toekomst van het demissionaire kabinet, na het vertrek van de bewindslieden van NSC. De Kamerleden komen terug van het zomerreces, officieel om het te hebben over de ‘ontstane politieke situatie’.
Afgelopen weekend stapte NSC uit het al gevallen kabinet vanwege onenigheid over verdere maatregelen tegen Israël. Het is nu aan de VVD en BBB, samen goed voor slechts 32 zetels, om de vrijgekomen ministersposten in te vullen. De partijen zeiden gisteravond dat ze het eens zijn geworden over de verdeling, maar het is nog onduidelijk hoe die eruit zal zien. Ondertussen dreigen oppositiepartijen met een motie van wantrouwen.
Jasper Daams
• Demissionair premier Dick Schoof debatteert vandaag met de Tweede Kamer over de gevolgen van het vertrek van NSC uit het kabinet. Het debat begint om 10.15 uur.
• Na urenlang overleg in de ministerraad trok NSC zich vrijdagavond terug uit het demissionaire kabinet, waardoor de coalitie alleen nog bestaat uit VVD en BBB.
• De politieke situatie die daarmee is ontstaan, is uniek: nooit eerder stapte een partij uit een kabinet dat al demissionair is. De twee overgebleven coalitiepartijen moeten de negen vrijgekomen kabinetsposten vullen.
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het debat in de Tweede Kamer over het vertrek van NSC uit het demissionaire kabinet. De Kamer onderbreekt het zomerreces om in debat te gaan met premier Dick Schoof over de vraag hoe het verder moet met zijn kabinet.
Afgelopen vrijdag stapte buitenlandminister Caspar Veldkamp op, omdat zijn coalitiegenoten weigerden in te stemmen met aanvullende maatregelen tegen Israël. Kort daarna vertrokken ook de andere acht NSC-bewindslieden.
De resterende coalitiepartijen VVD en BBB hebben samen slechts 32 zetels in de Tweede Kamer − 44 zetels te weinig voor een meerderheid. Ook moeten de partijen op zoek naar kandidaten om de vrijgekomen kabinetsposten in te vullen. Voor het eind van deze maand moet het demissionaire kabinet een begroting indienen, die na Prinsjesdag ook moet worden goedgekeurd door de Tweede Kamer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant