Drama In ‘Enzo’ – de laatste film waaraan Gouden Palm-winnaar Laurent Cantet werkte voor zijn overlijden – zien we een zestienjarige jongen zich afzetten tegen zijn welvarende ouders en verliefd worden op een Oekraïense metselaar.
Eloy Pohu als Enzo (l) en Maksyn Slivinskyi als Vlad in ‘Enzo’.
Toen zijn laatste film dit jaar in première ging op het filmfestival van Cannes, was filmmaker Laurent Cantet (1961-2024) al overleden. Hij werkte aan Enzo toen hij ziek (kanker) werd, waarna zijn vaste scenariopartner Robin Campillo de regie overnam. Desalniettemin opent de film met de titelkaart ‘Un film de Laurent Cantet’, en blijkt Enzo een mooie zwanenzang. Sociaalrealistisch, humanistisch, met personages zoals Cantet ze het best schreef: buitenbeentjes die niet alleen complex zijn, maar zelfs tegenstrijdig, of „incoherent”.
Enzo. Regie: Robin Campillo. Met: Pierfrancesco Favino, Eloy Pohu, Élodie Bouchez. Lengte: 102 minuten.
Buitenbeentje van dienst is de zestienjarige Franse jongen Enzo (Eloy Pohu). Hij is welgesteld. Zijn ouders zijn hoogleraar en ingenieur; zijn broer wordt klaargestoomd voor gelijkaardig succes. Favoriete hobby van het gezin: eten, wijnen en witte boorden-werk doen aan hun inifinity pool boven de Franse kust.
Enzo hoort er niet bij. Hij minacht het zwembadleven – want elders lijden mensen honger! – is geïnteresseerd in mannen, én wil niet deugen op school. Dus gaat hij op de bouwplaats werken, tot frustratie van zijn ouders, die vinden dat hij op zijn mínst de kunstacademie kan doen.
Op de bouwplaats, daar leeft hij echt. Zijn handen bloeden, de opzichter schreeuwt. Machismo hangt in de lucht: een telefoon met bikinifoto’s gaat rond en de mannen veren op als leeuwen die een gazelle spotten. Enzo wordt als jongste (16 jaar) geplaagd: „Hoe vaak neuk jíj?” Enzo: „Gewoon… normaal.”
Hij wordt verliefd op metselaar Vlad (Maksyn Slivinskyi): een lieve Oekraïner die wordt geteisterd door daddy issues en bang is om naar het front te moeten. Enzo wil met hem de club in, het bed in, vechten tegen de Russen.
Het verloop is soms wat voorspelbaar, volgens het recept van meer coming of age-films. En ook de harde contrasten tussen levens kennen we wel. Hoewel het dromerig effectief in beeld gebracht is: in Enzo’s huis flikkert er zwembadglinstering op elke muur, terwijl Vlad woont tussen asbakken en kookplaatjes.
Maar de complexiteit van de personages maakt Enzo intrigerend. Neem Vlad: hij valt niet op Enzo, maar schurkt wel tegen hem aan. Is Enzo’s kinderlijkheid voor hem ook een ontsnapping? En Enzo vertoont alle paradoxen van het puberbrein – hij stoot af maar wil contact, zoekt gevaar, maar hunkert naar veiligheid, is geëngageerd maar schokkend wereldvreemd. Zelf weet hij ook niet wat hij doet; het merendeel van de film kijkt hij alsof hij net is wakker geworden in een weiland.
Wat Cantet (en Campillo) beter begrijpen dan de meeste coming of age-filmers, is dat opgroeien niet één thema kent. Alles in je omgeving, brein en lendenen balt samen. Het brein wordt een defecte weegschaal, die telkens naar een andere kant overhelt.
Enzo is een portret van dat proces in een modern Frankrijk – of Europa – waarin oorlog en ongelijkheid breed gevoeld worden. Als er één conclusie te trekken is uit de film, is het een akelige. Namelijk: die hele coming of age maakt helemaal niet zoveel uit. De personages zijn al op koers gezet door hun geboorte. Vlad naar de oorlog. En Enzo naar een baan als advocaat, architect of ingenieur. Dit is voor hem slechts een bliksemslag van engagement. Vlad en Oekraïne zijn als de Romeinse ruïnes die hij in de zomer bezoekt met zijn ouders.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC