Lee in Washington De Zuid-Koreaanse president Lee wist Donald Trump te vleien met een oproep vrede te stichten tussen Noord- en Zuid-Korea. Heel realistisch lijkt dat niet.
De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung had in Washington een hartelijk gesprek met Donald Trump, die hij overlaadde met complimenten en die hij ook spontaan een vulpen cadeau deed. Foto Alex Brandon/AP
De Amerikaanse president Donald Trump wil de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un ontmoeten. Dat beloofde hij aan Lee Jae-myung, de nieuwe Zuid-Koreaanse president, die maandag het Witte Huis bezocht.
Lee was gewapend met een brede glimlach en een uitgebreid arsenaal aan complimenten naar Washington afgereisd. Hij prees de vergulde ornamenten die Trump in het Oval Office heeft laten aanbrengen, en toen Trump de vulpen bewonderde waarmee Lee in het gastenboek schreef, deed hij hem die prompt cadeau.
Bovendien roemde Lee hem als vredesstichter in „vele oorlogen in Europa, Azië en het Midden-Oosten”. Van alle wereldleiders heeft alleen Trump zoiets gepresteerd, beweerde Lee, en daarom vroeg hij Trump in Korea hetzelfde te doen. „Ik kijk uit naar uw ontmoeting met voorzitter Kim Jong-un en de bouw van een Trump Tower in Noord-Korea. En om er golf te spelen.”
Kim Jong-un en hijzelf hadden „een heel goede relatie”, reageerde Trump, „en nog steeds”. Hij ontmoette Kim tijdens zijn vorige termijn driemaal, maar gesprekken over nucleaire ontwapening liepen op niets uit.
Toch beloofde Trump opnieuw met Kim te praten. „Hij wil me ontmoeten”, zei hij. „Hij wilde Biden niet ontmoeten, want hij had geen respect voor Biden.” Dat zou dan mogelijk al in oktober moeten plaatsvinden, rond de conferentie van het Aziatisch-Pacifische economische verbond APEC in het Zuid-Koreaanse Gyeongju. „Ik kan misschien wegsluipen bij het handelsoverleg”, zei Trump.
Het is de vraag of Kim daarvoor openstaat. Tijdens Trumps vorige termijn rook het geïsoleerde Noord-Korea kansen voor verlichting van internationale sancties en betere banden met Washington, maar nu werkt het nauw samen met Rusland, dat het steunt in de Oekraïne-oorlog, in ruil voor geld, olie, en vermoedelijk ook militaire technologie.
„Noord-Korea heeft de draai naar Rusland al gemaakt”, zegt Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden. Hij wijst op het recente Russische toerisme in Noord-Korea, en op Noord-Koreaanse geologen die nu aan een Siberische universiteit worden opgeleid om zeldzame aardmetalen te winnen. „Dat toont aan hoezeer de twee landen hun toekomst met elkaar verbonden zien.”
Bovendien wijst Breuker op Kim Yo-jong, de invloedrijke zus van de Noord-Koreaanse leider en spreekbuis van het regime. In juli noemde die „de persoonlijke relatie tussen ons staatshoofd en de huidige Amerikaanse president niet slecht”, maar ze benadrukte dat het land niet geïnteresseerd is in gesprekken met Seoul of Washington: „Die hoop is ijdel zolang ‘denuclearisering’ het doel is”. Ze wees op „de onomkeerbare status van Noord-Korea als kernmacht” – die Trump niet bereid lijkt te erkennen – en het feit dat „de geopolitieke omgeving radicaal is veranderd”.
„Die boodschap lijkt in Seoul wel te zijn geland”, zegt Breuker. „Lee heeft het niet meer over hereniging of demilitarisering, maar over vreedzame coëxistentie. Hij heeft eigenlijk afstand genomen van directe onderhandelingen met het noorden. Als er al een top komt, denk ik niet dat er veel uit zal komen.”
Misschien was Lee’s appèl aan Trump vooral bedoeld om de Amerikaanse president met vleierij in een goed humeur te brengen. Er stond veel op het spel: een mislukte staatsgreep door toenmalig president Yoon Suk-yeol stortte Zuid-Korea vorig jaar in politieke chaos, waardoor tussen Washington en Seoul sinds Trumps aantreden nauwelijks contact op het hoogste niveau was.
Het land werd in Trumps handelsoorlog bedreigd met flinke invoerheffingen, en Washington zaaide twijfel over de bescherming van Zuid-Korea, waar zo’n 28.500 Amerikaanse militairen zijn gelegerd. Trump zei eerder dat Seoul daarvoor veel meer moest betalen. Ook werd erop gezinspeeld de troepen deels naar elders te verplaatsen om Chinese militaire dreiging het hoofd te bieden.
In Seoul werd de ontmoeting gespannen afgewacht. Stond Lee eenzelfde ontvangst te wachten als de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die in februari in het Oval Office ten overstaan van de wereld werd afgeblaft? Kort voor de ontmoeting schreef Trump op sociale media dat in Zuid-Korea „zuiveringen” zouden plaatsvinden, en de VS er daarom „geen zaken kunnen doen”. Maar tijdens het gesprek noemde Trump dat „vast een misverstand” en bleef de stemming hartelijk.
Over de uitwerking van een in juli gesloten handelsakkoord, waarbij Zuid-Korea honderden miljarden dollars aan investeringen toezegde voor een lager invoertarief van 15 procent, werd na afloop echter niets bekendgemaakt. Op defensiegebied sprak Trump slechts de wens uit dat de VS de grond in bezit zouden krijgen waarop Amerikaanse militaire bases zijn gebouwd – een suggestie waarover Lee nog steeds glimlachend zijn mond hield.
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC