Al vijftig jaar lang heeft schrijver Lise van de Kamp geen spijt over het niet hebben van een kinderwens. Wel geniet zij van een leven vol ademruimte en eigen keuzes, schreef Van de Kamp in een opiniestuk. Volkskrant-lezers reageren.
Nadat ik het artikel van Lise van de Kamp had gelezen, ging mij nog eens door het hoofd hoe vaak ik in m’n leven al de vraag heb gekregen: heb je ook kinderen? Ontelbare malen inmiddels, van familie én natuurlijk in m’n werk binnen de kraamzorg. De vraag kon ik heus wel begrijpen en mijn antwoord luidde: nee, mijn man en ik zijn vrijwillig kinderloos. De allermeeste keren kwam er een fatsoenlijk antwoord retour.
En over ‘de andere kant’ zal ik hier maar niet beginnen uit te wijden. Het zal duidelijk zijn dat ik met plezier het artikel van Lise tot me heb genomen, heerlijk! Grote dank hiervoor.
Bets van der Velden, Millingen a/d Rijn
Natuurlijk heeft Lise van de Kamp het recht en de mogelijkheid, voor veel vrouwen trouwens moeilijk of niet haalbaar buiten ons vrije westen, om te kiezen geen kinderen te nemen. Het geeft ongebondenheid, de rust van het niet hoeven zorgen voor een ander en vrijheid.
Het hebben van een partner of het moederschap is ook zeker geen schild tegen seksisme, femicide, online haat, verdriet en geweld. Het hebben van geen kinderen lost dit probleem naar mijn idee zeker niet op. Deze problemen worden alleen opgelost door het hebben van voorbeelden, het zien, ervaren en leren in een veilige omgeving dat het ook anders kan en moet. Naar mijn idee kan dat juist in een omgeving waar jong en oud elkaar ontmoeten en het van elkaar zien en leren.
Deze waarden en vaardigheden moeten geleerd, doorgegeven en ingepast worden in een snel veranderende wereld. Een jonge veerkrachtige generatie is naar mijn idee daarvoor een essentiële voorwaarde, geen lege wiegjes.
Marc Elstak, Alkmaar
Dank Lise van der Kamp, voor je bijdrage in de Volkskrant.
Vrijheid nemen is:
Opstaan tegen femicide.
Fietsen in de nacht.
Beschikken over je eigen lijf.
Zijn die je bent.
Rechtop staan.
Dit gaat niet over wel of geen kinderen. Dus geen zijwaartse discussie hierover. Dit stuk gaat over eigen keuzes durven maken. Dank! En nu durven en doen.
Dina Brouwer, Middelburg
Terecht benoemt Lise van de Kamp het ‘spook van spijt’ in haar schitterende bijdrage over zelfbeschikking bij vrouwen. Al dan niet spijt krijgen van een keuze om wel of geen ouder te worden is in mijn beleving volstrekt irrelevant.
Ten eerste, het leven is geen experiment. Dus je kunt het niet nog eens overdoen in een gecontroleerde setting. Wel of geen spijt wordt daarmee een niet te beantwoorden vraag. Daarnaast veronderstelt ‘daar krijg je spijt van’ ook een relatie tot anderen: je omgeving, de maatschappij, kinderen die er niet gekomen zijn. Als je zelf echt geen kinderwens hebt (en ja, die vrouwen bestaan) hoef je je daar niet toe te verhouden.
Bovendien is het dikwijls een projectie van het wereldbeeld van degene die de uitspraak doet op de vrouw in kwestie. Terwijl het centrale punt nu juist is dat mensen, in dit geval mensen met een baarmoeder, hun eigen keuzes moeten kunnen maken. De enige morele afweging die ze daarbij zouden moeten maken is ‘in hoeverre schaadt deze keuze mij en de wereld om mij heen?’ en dat is wel heel wat anders dan ‘in hoeverre voldoe ik aan een stereotype vrouwbeeld?’
Iemand spijt willen aanpraten is een kwalijke bevestiging van dat stereotype. Het is daarom goed dat de Dolle Mina is herrezen.
Regine Reincke, Groningen
Eindelijk weer eens iemand die een eerlijk stuk schrijft over een kinderloos leven. Ik ben ook rond de leeftijd van Lise van de Kamp en tevens kinderloos. Alleen dat woord al: ‘kinderloos’. Het is alsof er iets ‘mist’ in jouw leven. Net als arbeidsloos, gewetenloos...
Ik heb mijn leven zonder kinderen heerlijk kunnen invullen met werk, hobby’s, vrienden en ben daar heel gelukkig mee. Nooit heb ik iets gemist. Ook mijn vriendinnen maakten opmerkingen over ‘spijt’ of durfden het soms niet eens te vertellen wanneer ze zwanger waren.
Nee, geen spijt maar vrijheid heb ik gehad.
Esther Frentz, Elst
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant