De Golfstroom in de Atlantische Oceaan kan sneller instorten dan eerder werd gedacht. Dit klimaatkantelpunt kan grote gevolgen hebben voor wereldwijde weersextremen en voedselzekerheid. Al bij 2,5 graden opwarming kan het zo ver zijn, waarschuwen Nederlandse wetenschappers.
De Atlantic meridional overturning circulation (AMOC), oftewel Golfstroom, is een 'transportband' die warm water van het zuiden van de Atlantische Oceaan naar het noorden vervoert. De Golfstroom is essentieel voor de stabiliteit van het huidige klimaatsysteem. In Nederland zorgt hij voor een relatief mild klimaat, terwijl ons land behoorlijk noordelijk ligt.
Al langer is bekend dat de AMOC stil kan vallen als de temperatuur op aarde stijgt en er daardoor veel zoet smeltwater in de oceaan terechtkomt. Bij de huidige klimaatopwarming van bijna 1,5 graden is de stroming al afgezwakt. Eerder werd geschat dat het kantelpunt bij ongeveer 4 graden wereldwijde klimaatopwarming ligt.
Maar de Golfstroom komt waarschijnlijk al tot stilstand als de aarde met ongeveer 2,5 graden opwarmt, schrijven wetenschappers van de Universiteit Utrecht in een nieuw onderzoek. Zij gebruikten geavanceerde klimaatmodellen die het effect van de temperatuurstijging op de Golfstroom nabootsen.
Als de Golfstroom instort, worden de winters in onze regio een stuk kouder en kan zee-ijs, dat normaal gesproken rond de Noordpool drijft, zelfs de Nederlandse kust bereiken. Eens in de tien jaar wordt het -20 graden of nog kouder, liet een eerdere studie al zien. Ook kunnen er meer stormen voorkomen en zal de zeespiegel sneller stijgen.
Op andere plekken in de wereld wordt het juist veel warmer en veranderen regenwouden in woestijnen. Overal veranderen neerslagpatronen, met grote gevolgen voor de voedselproductie. Al met al moeten we de instorting van de Golfstroom absoluut proberen te voorkomen, zeiden experts eerder tegen NU.nl.
Het nieuwe onderzoek benadrukt dat nog eens, zegt hoofdauteur René van Westen. "Dit is echt een heel dringende oproep en een nieuw inzicht." Hoe sneller de opwarming gaat, hoe hoger de kans dat we het kantelpunt overschrijden, zegt hij. "We moeten een stuk ambitieuzer klimaatbeleid uitvoeren als mondiale samenleving."
Als we ons houden aan de doelen uit het Parijsakkoord, en de klimaatopwarming ruim onder de 2 graden houden, kan de instorting van de golfstroom mogelijk worden voorkomen. Maar blijven we zoals nu op grote schaal het broeikasgas CO2 uitstoten, dan kan het kantelpunt al over 30 of 40 jaar zijn bereikt.
De gevolgen zullen we dan niet direct merken: als het kantelpunt eenmaal is bereikt, duurt het ongeveer een eeuw totdat de Golfstroom helemaal is stilgevallen. Maar dat proces valt dan niet meer om te keren. Als de instorting eenmaal in gang is gezet, heeft het bijvoorbeeld geen zin om nog CO2 uit de lucht te verwijderen om de wereldwijde temperaturen weer omlaag te brengen.
Source: Nu.nl algemeen