Riool Een afvalverwerker in Weert krijgt mogelijk een vergunning om PFAS af te voeren via het riool. Ondanks negatieve adviezen van onder meer de Inspectie en een drinkwaterbedrijf, houdt de provincie de deur open. Tegenstanders vrezen precedentwerking en vervuiling van de Maas.
De toegangspoort van afvalverwerker Chemisch Fysisch Scheiden in Weert.
Wat doe je met afvalwater dat is vervuild met PFAS? Gewoon in het riool laten lopen? Dat zou moeten kunnen, vindt de provincie Limburg. Die overweegt afvalverwerker Chemisch Fysisch Scheiden (CFS) in Weert een vergunning te geven om jaarlijks PFAS te lozen, ongeveer vijf kilo.
„Onbegrijpelijk”, vindt Jeroen Achten, lid van het dagelijks bestuur van het Waterschap Limburg, die mogelijke lozing. „We weten nu allemaal van de schadelijkheid van die chemische stoffen.” Volgens het Waterschap komen de PFAS via het riool en de zuivering uiteindelijk in de Maas terecht, waaruit drinkwater wordt gewonnen. Daarom beoogt het, evenals de gemeente Weert, juridische stappen te ondernemen als de omgevingsvergunning wordt afgegeven.
Zover is het nog niet. De provincie moet nog reageren op een hele reeks argumenten tegen de lozing. En het huidige voorstel gaat in tegen tal van negatieve adviezen: die van het waterschap, van de Inspectie Leefomgeving en Transport („Ik adviseer u de aanvraag wegens strijdigheid met beste beschikbare technieken te weigeren”) en drinkwaterbedrijf Evides („PFAS horen niet thuis in het milieu, zeker niet in bronnen voor drinkwater”).
Er liggen ook Statenvragen van de fracties van D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Forum voor Democratie en SP. Tweede Kamerlid Geert Gabriëls (GroenLinks-PvdA), zelf afkomstig uit Weert, heeft ook vragen gesteld aan Thierry Aartsen, de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (VVD).
CFS schoont water voor de industrie. Foto Chris Keulen
„Hét adres voor afvalwaters” staat op de site van CFS. Het bedrijf schoont voor de industrie „alle voorkomende sediment-houdende afvalwaters” plus mengsels van olie, water en slib. „CFS voldoet aan de relevante Europese en nationale normen op het gebied van kwaliteit, veiligheid, Arbo en milieu”, staat ook te lezen.
CFS – een dochteronderneming van afvalverwerker en recyclebedrijf Renewi – opereert sinds 1989 op een industrieterrein aan de westkant van Weert. Met 28 medewerkers. „Onze klanten zijn voornamelijk bedrijven uit Zuid-Nederland”, vertelt directeur milieu & kwaliteit Jacques de Jong.
PFAS vormen een ‘familie’ van chemicaliën die zich nauwelijks laten afbreken. Ze worden dan ook forever chemicals genoemd. Toevoeging van PFAS maakt producten water-, vet- en vuilafstotend. Ze worden onder meer gebruikt in kleding, pannen, make-up en medicijnen, blusschuim en pesticiden.
„Nu naar [een uitstoot van] nul gaan, is een illusie”, zegt De Jong. „Sommige bedrijven die ons afvalwater aanbieden, weten dat ze PFAS aanbieden. Andere ondernemingen zijn zich daar niet eens van bewust. Ze zitten bijvoorbeeld door anti-aanbakpannen ook in het afwaswater.”
Jeroen Achten van het Waterschap: „De efficiëntste methode is PFAS-vervuiling aanpakken bij de bron: bij de makers van de producten.”
Een ander pijnpunt is, zo vertelt Achten, dat „de stoffen via het gemeentelijk riool naar de gemeentelijke waterzuivering van het Waterschap gaan. Die is daar niet op ontworpen, waardoor de stoffen in de Zuid-Willemsvaart belanden en uiteindelijk in de Maas”. En zo komen de schadelijke stoffen op den duur in „de drinkwatervoorziening van miljoenen mensen, terecht, onder meer in het zuiden van de Randstad”.
Dat is niet het enige bezwaar van Achten, die ook vreest dat „ een vergunning zoals deze een precedent schept”, want „als je dit toestaat […] kun je het andere bedrijven ook niet of nauwelijks meer weigeren”.
De Jong van CFS noemt vijf kilo PFAS, in verhouding tot de totale jaarlijks geloosde hoeveelheid afvalwater van 150 miljoen liter, niet bijster veel. „En het is een maximaal toegestane hoeveelheid. Het is niet gezegd dat we die ruimte helemaal zullen gebruiken. Sterker, we proberen die zo klein mogelijk te maken. Met onze technieken kunnen we de PFAS-concentraties ten minste 95 procent terugbrengen. De maatschappij heeft bedrijven als CFS nodig zolang we worden geconfronteerd met PFAS. Waar moeten bedrijven met dit soort stoffen in hun afvalwater anders heen?”
Maar volgens Achten behoort PFAS niet voor niets tot de categorie ‘zeer zorgwekkende stoffen’. En juist de aanwezigheid in zo’n grote totaalhoeveelheid water maakt maatregelen moeilijk en kostbaar. „Het is er haast niet uit te filteren en als het al lukt, zou het waterschap daar enorm voor moeten investeren.”
CFS is een dochterbedrijf van Renewi en krijgt mogelijkerwijs van de provincie Limburg toestemming om PFAS te lozen in het riool. Foto Chris Keulen
„Economische belangen lijken het belangrijkst”, constateerde raadslid Piet Scholten (DUS Weert) tijdens een ingelaste gemeenteraadsvergadering vorige week dinsdag. Leon Heuvelmans, PvdA-raadslid, vraagt zich af „hoe overheden nog gezag kunnen houden bij handhaving als ze dit toestaan. En dit heeft niet alleen gevolgen voor de Weertenaren, ook voor inwoners van gemeenten verderop aan het watersysteem van de Zuid-Willemsvaart en de Maas”.
Wethouder Michèle Ferrière (Weert Lokaal, Volksgezondheid) noemt het „niet te verkroppen dat het belang van de inwoners van Weert onvoldoende is meegenomen” in het voorgenomen om de PFAS-lozingen te vergunnen.
Een woordvoerder van de provincie laat weten dat gedeputeerde Michael Theuns (CDA, Ruimte, Bodem Water en Milieuvergunningen) nu geen commentaar wil geven. Theuns wil – uiterlijk begin september – eerst de Statenvragen beantwoorden over het toestaan van PFAS-lozingen door CFS.
Source: NRC