Dixi-wc's en plekken waar je terechtkunt om je telefoon op te laden of drinkwater te halen: dit soort maatregelen zijn nodig in het geval van noodsituaties. Niet elke gemeente is hier goed op voorbereid.
Vorig jaar werden alle inwoners van Nederland geadviseerd een noodpakket aan te leggen om voorbereid te zijn op rampen of calamiteiten. Ook gemeenten moeten er werk van maken. Ze zijn namelijk wettelijk verantwoordelijk voor de zorg voor hun inwoners.
De Vereniging van Gemeenten (VNG) hebben geïnventariseerd hoe de Nederlandse gemeenten zich precies moeten voorbereiden. In het document staan 41 maatregelen die gemeenten kunnen nemen als zich een ernstige crisis voordoet in Nederland. Die gaan bijvoorbeeld over het behouden van voldoende drinkwater en voedsel, of over wat te doen als de stroom langdurig uitvalt.
Ook moeten gemeenten ervoor zorgen dat de democratie tijdens een crisis overeind blijft. Zo moeten verkiezingen, demonstraties en besluitvorming altijd mogelijk blijven. In de handreiking staan ook maatregelen die gemeenten kunnen nemen om zich voor te bereiden op een crisis.
"Verschillende gemeenten zijn samen met de veiligheidsregio's al begonnen met voorbereidingen om burgers te helpen in crisissituaties", vertelt een VNG-woordvoerder. "Maar er zijn ook nog gemeenten die nog niet voldoende zijn voorbereid, bijvoorbeeld op een langdurige crisis."
"Het is niet zo dat er nu opeens een grote ramp of calamiteit voor de deur staat", onderstreept onderzoeker Kees Boersma van de Vrije Universiteit Amsterdam in gesprek met NU.nl. "Maar er is nu wel een groter gevoel van urgentie."
Kort na de Tweede Wereldoorlog en tijdens de Koude Oorlog waren Nederlanders zich er volgens Boersma van bewust dat altijd een ramp of crisis op de loer ligt. Dat bewustzijn is sinds het einde van de Koude Oorlog eind jaren tachtig weggeëbd. "Maar de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne en bijvoorbeeld de merkbare gevolgen van klimaatverandering zorgen ervoor dat we ons weer bewuster zijn van de risico's op crisissituaties."
Naast voorbereiding op crisissituaties is het volgens de VNG van belang dat de scenario's die zijn voorbereid, ook geoefend worden. "Anders weet je niet of je voorbereiding werkt en voldoende is."
"Wat bij gemeenten niet onderbelicht mag blijven, is de continuïteit van de eigen organisatie in crisissituaties", vervolgt de VNG-woordvoerder. "Als de organisatie niet meer werkt, kun je als gemeente ook geen hulp bieden."
In zo'n crisissituatie zullen gemeenten ook afhankelijk zijn van het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en burgers. Bijvoorbeeld voor locaties en de inrichting van noodsteunpunten. "Gemeenten zouden als geen ander moeten weten wie er in hun stad of dorp wonen en wat zij nodig hebben", zegt onderzoeker Boersma.
"Bij een ramp of calamiteit kunnen de behoeftes van mensen in het ene stadsdeel heel anders zijn dan in een ander stadsdeel. Door dat op voorhand in kaart te brengen kunnen noodsteunpunten beter ingericht worden op de mensen die in de omgeving van dat punt wonen."
Source: Nu.nl algemeen