De VS blokkeren al maanden Oekraïense aanvallen op Rusland met de Amerikaanse Atacms-raket. Het Amerikaanse veto, dat nooit officieel is bekendgemaakt, viel samen met pogingen van president Donald Trump om Rusland aan de onderhandelingstafel te krijgen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Door de maatregel, die zaterdag werd onthuld door The Wall Street Journal, kan Oekraïne al sinds het einde van het voorjaar belangrijke doelwitten in Russische grensregio’s, zoals militaire hoofdkwartieren, niet bestoken. De Atacms is de enige raket die Oekraïne ooit van de VS heeft gekregen waarmee aanvallen diep in de grensregio’s kunnen worden uitgevoerd. De raketten hebben een bereik van 300 kilometer.
De vraag is of de blokkade nog lang zal bestaan, nu Trump steeds meer gefrustreerd raakt over de Russische tegenwerking bij zijn pogingen om de oorlog te beëindigen. In de afgelopen dagen leek hij Oekraïne juist aan te moedigen om Rusland aan te vallen. Trump hekelde de restricties die zijn voorganger Joe Biden aan Oekraïne had opgelegd bij het gebruik van Amerikaanse wapens.
Om de oorlog niet te laten escaleren, verbood Biden de Oekraïners lange tijd om met de wapens Russisch grondgebied aan te vallen. Pas herfst vorig jaar stond Biden deze aanvallen toe. Volgens Trump kan Oekraïne de oorlog niet winnen, tenzij het vol in de aanval gaat.
‘Het is heel moeilijk, zo niet onmogelijk, om een oorlog te winnen zonder het land van een indringer aan te vallen’, aldus Trump donderdag op zijn Truth Social-kanaal. ‘Er is geen enkele kans om te winnen. De corrupte en enorm incompetente Joe Biden wilde niet toelaten dat Oekraïne kon terugvechten, alleen maar verdedigen. Hoe is dat afgelopen?’
De vraag is of de Amerikaanse beperkingen nog zinvol zijn, omdat de VS in de komende weken ook een raket met een groter bereik dan de Atacms aan het Oekraïense leger gaan leveren. Het gaat om de Eram-raket, die Russische doelwitten tot op 460 kilometer kan vernietigen. De VS stelden de verkoop van 3.350 van deze raketten uit tot na de Alaska-top tussen Trump en de Russische leider Vladimir Poetin.
Deze top moest leiden tot een gesprek tussen Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, maar het Kremlin houdt sindsdien de boot af. Trump zei vrijdag dat binnen twee weken duidelijk zal worden wat zijn volgende stappen zullen zijn richting Rusland. ‘Het zal een heel belangrijke beslissing zijn’, aldus de president. ‘Of het zal gaan om enorme sancties, enorme importheffingen, of allebei, of dat we helemaal niets doen en zeggen dat het jullie strijd is.’
De Eram-raket die Oekraïne binnen zes weken zal krijgen, maakt deel uit van een grotere wapenleverantie aan Oekraïne ter waarde van 725 miljoen euro, die volledig wordt betaald door Europese landen. Verwacht wordt dat de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth, net als nu het geval is bij de Atacms-raket, zijn goedkeuring zal moeten geven als Kyiv de Eram wil gaan inzetten op Russisch grondgebied.
Oekraïne, dat vandaag zijn onafhankelijkheid viert, liet opnieuw zien dat het over eigen wapens beschikt om diep in Rusland toe te slaan. Volgens Rusland werd vandaag bij een serie aanvallen met 95 drones onder andere een kerncentrale in de grensregio Koersk bestookt. Er brak volgens Moskou brand uit toen een transformator werd geraakt.
Die brand zou snel zijn geblust. Volgens het internationaal atoomagentschap IAEA was het stralingsniveau bij de kerncentrale, die zo’n 60 kilometer van de Oekraïense grens ligt, niet verhoogd. Volgens het ministerie van Defensie waren meer dan twaalf regio’s het doelwit van de grote Oekraïense aanval, die was gericht op de Russische energiesector.
De Oekraïense inlichtingendiensten, die achter de droneaanvallen diep in Rusland zitten, proberen al sinds vorig jaar met name olieraffinaderijen te raken. Ze hopen zo de levering van brandstof aan het Russische invasieleger en de olie-inkomsten van Moskou te treffen.
Tot bij de Baltische Zee verschenen de Oekraïense drones. Volgens de gouverneur van de regio Leningrad, die zo’n duizend kilometer van de Oekraïense grens ligt, brak er brand uit bij een grote olieterminal toen die werd geraakt door brokstukken van neergehaalde drones. Kyiv wilde met de grote droneaanval Rusland duidelijk maken dat het nog altijd hard kan toeslaan, ondanks Trumps pogingen om vredesonderhandelingen op gang te brengen.
Trump feliciteerde de Oekraïners in opvallend warme bewoordingen met hun onafhankelijkheid in 1991. ‘De bevolking van Oekraïne heeft een onbreekbare geest, en de moed van uw land inspireert velen’, aldus de Amerikaanse president. ‘Weet dat de Verenigde Staten uw strijd, uw offers en uw geloof in uw toekomst als onafhankelijke natie respecteren, terwijl u deze belangrijke dag viert.’
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant