Met een miljardeninvestering in chipbedrijf Intel heeft president Donald Trump vrijdag zijn greep op het bedrijfsleven vergroot. De Amerikaanse staat neemt een aandeel van 10 procent in het enige bedrijf dat op Amerikaanse bodem geavanceerde chips produceert.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
In totaal betalen de Amerikanen 8,9 miljard dollar voor het staatsaandeel, ongeveer 7,5 miljard euro. Een bedrag dat volgens Intel zelf een korting is ten opzichte van de beurswaarde. De regering-Trump betaalt het bedrag uit subsidiepotjes die al onder de vorige regering waren gereserveerd om de chipsector in eigen land te stimuleren. De koers van Intel steeg vrijdag met 6 procent nadat het nieuws bekend werd.
Donald Trump concludeerde in een bericht op Truth Social dat het een geweldige deal is voor het Amerikaanse volk. ‘De Verenigde Staten hebben niets betaald voor de aandelen, die ongeveer 11 miljard dollar waar zijn’. Ook is de deal ‘geweldig voor Intel’, stelde Trump zonder dat toe te lichten. Hij schreef wel: ‘Het bouwen van halfgeleiders en chips is fundamenteel voor de toekomst van onze natie.’
Vanuit het bedrijf zelf waren de reacties ook enthousiast. ‘We zijn dankbaar voor het vertrouwen dat de president en de regering in Intel hebben’, zei CEO Lip-Bu Tan van Intel. ‘We kijken ernaar uit om de Amerikaanse technologie en maakindustrie vooruit te helpen.’
Maar verschillende media verbazen zich over de staatsdeelneming. ‘Die past beter in het staatsgeleide kapitalisme van Europese landen in de jaren zestig dan in de Amerikaanse vrijhandelsdoctrine’, schrijft The Financial Times.
Het is niet uniek dat de Amerikaanse overheid aandelen koopt. Onder president Obama werden ook enkele banken en autofabrieken gered door staatsdeelnemingen. Maar dat de overheid instapt bij een in principe gezond bedrijf, dat is zeer ongebruikelijk.
Toch komt de investering niet als een complete verrassing. Intel heeft al langer het oog van de president. Eerder deze week kondigde hij al aan dat hij een aandeel in het bedrijf wilde hebben.
Oorzaak van die Intel-obsessie is het feit dat het bedrijf als enige op Amerikaanse bodem hoogwaardige chips maakt die geschikt zijn voor AI. Het bedrijf bouwt daarvoor twee grote productielocaties, maar die bouw loopt vertraging op, zo berichtte Intel onlangs, tot irritatie van de regering.
Daardoor blijft de VS voor cruciale AI-hardware afhankelijk van andere landen. Met name van Taiwan, de chiphoofdstad van de wereld. Al is het Amerikaanse bedrijf Nvidia wel de grootste bedenker van dergelijke chips. Trump wil, net als zijn voorganger en ook de Europese Unie, die strategische afhankelijkheid van chips beperken.
Dat hij daarvoor nu een aandeel verwerft is een volgend voorbeeld van de on-Amerikaanse manier waarop hij greep probeert te krijgen op de bedrijfsvoering en winsten van cruciale bedrijfstakken.
Zo bedong zijn regering al een ‘gouden aandeel’ in staalbedrijf US Steel nadat de VS de overname door een Japanse concurrent hadden tegengehouden. Het aandeel geeft de Amerikaanse regering de mogelijkheid fundamentele beslissingen binnen US Steel tegen te houden als die niet gewenst zijn.
Ook stond Trump Nvidia en een andere chipontwerper toe om weer chips in het buitenland te gaan produceren. Maar in ruil daarvoor moesten de bedrijven wel een deel van hun winst afstaan.
Hoever de inhoudelijke bemoeienis van Trump zal zijn met Intel valt te bezien. Het bestuur van het bedrijf benadrukte al wel dat de staat verder geen speciale toezichthouders of bestuurders krijgt.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant