Struikelend en strompelend begeeft het demissionaire kabinet, of wat ervan over is, zich naar het eindpunt. Met het opstappen van de NSC-bewindslieden is nog een steentje uit het al gammele bouwwerk gehaald. Maar voor de Israëlkoers verandert er niets.
In gezonde toestand, dus met alle coalitiepartijen PVV, VVD, NSC en BBB aan boord, liep dit kabinet al wankel. Het hopte van crisis naar crisis. Partijleiders konden elkaar niet luchten of zien en lieten dat publiekelijk weten ook.
Achtereenvolgens stapte NSC-leider Pieter Omtzigt op, liet de PVV het kabinet klappen en nu vertrekken dus in navolging van demissionair buitenlandminister Caspar Veldkamp ook de andere NSC-bewindslieden.
Deze laatste stap heeft zeker gevolgen. In de eerste plaats omdat de begrotingsonderhandelingen voor het komende jaar al waren begonnen. De demissionair minister van Sociale Zaken, tot vandaag NSC'er Eddy van Hijum, speelt daarin een belangrijke rol.
En bij wie kan demissionair minister van Financiën Eelco Heinen straks aankloppen om steun te zoeken voor de prinsjesdagplannen? Hij was niet van plan weer zoals met de Voorjaarsnota tot diep in de nacht te onderhandelen met de coalitiepartners. Maar waar hij dan wel een meerderheid moet veiligstellen, is onduidelijk.
Het brengt de al wankele regeringsbasis nog verder uit balans. Na de val van het kabinet in juni heeft het parlement geen noemenswaardige onderwerpen controversieel verklaard. Dat betekent dat er 'gewoon' door geregeerd moet worden.
De komende twee maanden tot de verkiezingen staan er nog genoeg Kamerdagen op de agenda. Na 29 oktober beginnen de formatiegesprekken en -onderhandelingen. Dat kan gerust nog maanden in beslag nemen.
Hoe het nu verder moet, weet eigenlijk niemand. "Deze staatsrechtelijke situatie is uniek", zei GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans. "Ik heb dit nog niet eerder gezien." Begin volgende week wordt daarom verder gedebatteerd over de nieuwe situatie.
Sommige Kamerleden konden het niet laten alvast wat steken onder water te geven. "Het is verbijsterend hoe NSC zich terugtrekt en het landsbestuur in een puinhoop achterlaat", zei VVD-Kamerlid Eric van der Burg.
Tussen deze VVD-campagneretoriek door zou je bijna vergeten waar de crisis om draait: het grote leed in Gaza en wat Nederland daaraan kan doen.
"Er is sinds vandaag officieel hongersnood in Gaza. 80 procent van de slachtoffers is burger", zei SP-Kamerlid Sarah Dobbe. Zij somde daarmee alleen het nieuws van vrijdag op. Toch doet het kabinet daar in haar ogen niets aan. "Er gaan nú mensen dood."
Het kabinet, dat nu dus alleen bestaat uit VVD en BBB, wil Israël geen extra nationale sancties opleggen. VVD'er Ruben Brekelmans, demissionair minister van Defensie, verving Veldkamp. Hij vond vrijdagavond en -nacht direct een kritische en felle oppositie tegenover zich.
Want het Gazadebat van donderdag moest nog worden afgerond. Steeds meer partijen kunnen niet leven met het uitblijven van extra sancties tegen Israël nu dat land onlangs plannen heeft goedgekeurd om illegale nederzettingen bij Oost-Jeruzalem te bouwen.
Eind juli kwam Veldkamp met een inreisverbod tegen de extremistische Israëlische ministers Bezalel Smotrich en Itamar Ben-Gvir. Maar verder wilde het kabinet niet gaan. Veldkamp voelde nadat hij deze maatregel had ingesteld "in achtereenvolgende ministerraden tegendruk", zei hij vrijdag in een toelichting op zijn vertrek.
Het D66-voorstel om producten uit al bestaande illegale Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied in Nederland te boycotten, was voor NSC bespreekbaar. Daarmee kwam een meerderheid bijna in zicht.
Maar Brekelmans wil eerst kijken of zo'n boycot op Europees niveau mogelijk is. Dat is volgens hem veel effectiever. Daarmee was de cirkel rond. Want tijdens het Gazadebat van twee weken geleden was dit verschil er ook al.
Even na middernacht stemde de Kamer dan eindelijk over de moties. Het voorstel voor een boycot kwam twee stemmen tekort voor een meerderheid.
Source: Nu.nl algemeen