Het demissionaire kabinet VVD-BBB is bereid om, als EU-overleg volgende week tot niets leidt, te overwegen met gelijkgezinde Europese landen nationaal een verbod uit te vaardigen op handel met illegale Israëlische nederzettingen. De linkse oppositie protesteerde hier heftig tegen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Een motie van Jan Paternotte (D66) die oproept tot onmiddellijke nationale maatregelen, die behalve door de linkse partijen ook werd gesteund door NSC, kon alleen door minister Ruben Brekelmans ondersteund worden als hij eerst het Europees overleg volgende week kon afwachten. Brekelmans vervangt de afgetreden Veldkamp.
Het betoog van Eric van der Burg dat kabinet en oppositie op dit punt niet ver van elkaar verwijderd waren, werd (verwijzend naar een eerdere soortgelijke motie) bestreden door Paternotte. Duidelijk werd dat dit ook een twistpunt is geweest in het urenlange overleg in de ministerraad, dat uitmondde in het aftreden van minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp en alle NSC-bewindslieden.
Tegen een heftig protesterende linkse oppositie verdedigde Brekelmans de inmiddels bekende standpunten van het kabinet: Nederland moet wapens uit Israël blijven kopen omdat er geen alternatieven zijn (of dat die alternatieven leiden tot jaren uitstel), het kabinet overweegt alleen erkenning van een Palestijnse staat als sluitstuk van een vredesproces dat uitmondt in een tweestatenoplossing en het kabinet is tegen een compleet wapenembargo.
Hoewel de facto al sprake is van een exportbeleid richting Israël dat ‘restrictiever is dan het Duitse’, wil het kabinet wel onderdelen voor het luchtverdedigingssysteem Iron Dome kunnen blijven leveren.
De linkse oppositie toonde zich in het bijzonder verontwaardigd over het feit dat het kabinet op dit moment geen ernstig zieke Palestijnse kinderen in Nederlandse ziekenhuizen wil behandelen omdat er nog beschikbare ruimte is in de regio en Nederland al diplomatieke initiatieven ontplooit om daar kinderen te helpen − naast de financiële steun die voor deze kinderen is uitgetrokken. Brekelmans zegde toe te willen onderzoeken of meer mogelijk is, maar de oppositie toonde zich verontwaardigd dat, in de woorden van Jan Paternotte (D66) ‘alle West-Europese landen behalve Duitsland’ dit al doen’ – en Nederland niet.
Ook over het voorstel van GroenLinks-PvdA om vanaf nu de wapeninkoop van Israëlische bedrijven te stoppen, stuitte op bezwaren van Brekelmans. Hij betoogde dat wapensystemen vaak nieuwe munitie nodig hebben, of onderhoud of een ‘upgrade’ en dat zo’n besluit dus ook grote consequenties zou hebben voor de operationele inzetbaarheid van de krijgsmacht. Hij herinnerde eraan dat Nederland altijd eerst kijkt naar Europese landen, dan de VS en pas als daar de systemen niet tijdig gevonden kunnen worden, andere bedrijven, zoals Israëlische, in beeld komen.
De vonken vlogen er wederom vanaf in het debat. Laurens Dassen noemde de aankoop van wapens van Israëlische bedrijven die adverteren met ‘battle tested’ wapens omdat anders de operationele inzetbaarheid van de krijgsmacht in gevaar komt ‘te walgelijk voor woorden’. Hij voegde eraan toe: ‘Nederlanders zullen niet blij zijn dat van ons belastinggeld duizenden kinderen worden vermoord.’ Brekelmans maakte bezwaar tegen deze uiting, net als tegen de beschuldiging van Stephan van Baarle dat hij ‘politiek bloed aan de handen’ zou hebben.
Uiteindelijk werd geen van de moties die opriep tot extra maatregelen tegen Israël aangenomen. Wel haalde een PVV-motie die oproept tot de vernieting van Hamas een meerderheid, evenals een motie van de SGP die opriep tot het verhogen van de internationale druk op Hamas.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant