In dit liveblog volgen we de verkiezingscampagne. U vindt er het laatste nieuws, analyses van de partijprogramma’s en reportages.
In dit dossier vindt u al onze artikelen over de Nederlandse politiek.
Het kabinet ziet een nationaal verbod op import uit illegale Israëlische nederzettingen nu niet zitten. Ruben Brekelmans (VVD), waarnemend minister van Buitenlandse Zaken, wil eerst op Europees niveau kijken of overeenstemming over een boycot mogelijk is. Als dat niet het geval is, wil hij 'overwegen om met een groep gelijkgezinde landen op nationaal niveau die maatregelen te nemen'.
In het debat over de humanitaire noodsituatie in Gaza kwamen vrijdag de twee moties over importverboden ter sprake. Een motie van Jan Paternotte (D66) vraagt direct om een Nederlands verbod op import, verkoop en promotie van goederen uit de illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Paternotte wil dat het kabinet tegelijkertijd op een boycot op EU-niveau inzet. Eric van der Burg (VVD) stelde een andere volgorde voor: eerst op Europees niveau kijken maar nationale wetgeving 'als alternatief te overwegen'.
Brekelmans sloot zich aan bij de motie van zijn partijgenoot Van der Burg. 'Ondertussen zitten we niet stil', zei de minister meermaals. Hij wil alvast 'kijken wat praktisch nodig is', bijvoorbeeld om welke nederzettingen het gaat. (ANP)
De Tweede Kamer wil ‘begin volgende week’ in debat met demissionair premier Dick Schoof over het vertrek van NSC uit het kabinet. De Kamer moet nog bepalen of het debat maandag of dinsdag zal plaatsvinden.
Vanavond debatteert de Kamer zonder Schoof verder over de situatie in Gaza. Veldkamp en de andere NSC-bewindspersonen stapten vanavond op, nadat de ministerraad urenlang had overlegd over het al dan niet nemen van extra sancties tegen Israël. Volgens Veldkamp waren coalitiegenoten VVD en BBB daar niet toe bereid. Demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) neemt tijdens het debat de plaats in van minister Veldkamp.
Schoof heeft zojuist in de Kamer een korte verklaring gegeven over het opstappen van NSC-minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) en zijn partijgenoten. ‘We hebben deze besluiten te respecteren, maar betreuren ze zeer’, aldus Schoof. ‘Het vertrek van de bewindslieden van NSC maakt nader beraad over de ontstane politieke situatie noodzakelijk.’ Verschillende oppositiepartijen noemen Schoofs verklaring ‘summier’.
Vanwege de crisis in het demissionaire kabinet heeft Schoof zijn geplande reis naar de Oekraïense hoofdstad Kyiv afgezegd. De premier zou naar Oekraïne gaan voor een gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Daan de Vries
De VVD is ‘zeer verbaasd dat NSC plots uit het kabinet stapt’, schrijft de partij op X. NSC trok zich vanavond terug uit het demissionaire kabinet. ‘Het kabinet was in gesprek om effectieve maatregelen te nemen tegen de regering-Netanyahu. Middenin dat gesprek weglopen en het demissionaire kabinet verder verzwakken is onverantwoord’, vindt de VVD. Vergelijkbare woorden gebruikte de partij ook toen de PVV afgelopen juni het kabinet liet vallen en alle PVV-bewindslieden terugtrok.
NSC verwijt de VVD en BBB juist dat ze verdere stappen tegen Israël niet steunden. Het uitblijven van nieuwe maatregelen was aanleiding voor demissionair minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) om op te stappen. De rest van de NSC-bewindslieden besloten daarna eveneens te vertrekken. ‘Het is onbegrijpelijk dat de VVD en BBB geen verantwoordelijkheid nemen en voor ons is dat onacceptabel’, schrijft de partij in een mail aan de leden. (ANP/Redactie)
BBB baalt van het opstappen van de NSC-bewindslieden uit het demissionaire kabinet. ‘NSC noemde zichzelf de partij van goed bestuur, maar laat Nederland nu stuurloos achter’, schrijft de partij in een verklaring. ‘Terwijl de gesprekken nog bezig waren, lopen ze weg en laten chaos achter.’
NSC-minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) stapte vrijdagavond op omdat hij vond dat hij in de ministerraad onvoldoende steun kreeg van coalitiegenoten BBB en VVD voor nieuwe maatregelen tegen Israël. Daarna kondigden ook de andere NSC-bewindslieden aan dat zij uit het kabinet stappen.
Demissionair premier Dick Schoof legt vanavond rond 22.00 uur een verklaring af in de Tweede Kamer over het opstappen van de NSC-bewindspersonen. (ANP/Redactie)
Alle bewindslieden van NSC staan ‘als een ring’ om Caspar Veldkamp, die vanavond zijn ministerschap neerlegde. Ze stappen daarom ook op. Dat zegt fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven, nadat bekend was gemaakt dat alle NSC-ministers en -staatssecretarissen het kabinet verlaten. Ze staat zelf ook achter de keuze van Veldkamp. ‘Jazeker!’
NSC-vicepremier Eddy van Hijum zegt dat zijn partij zich ‘heel goed realiseert dat de consequentie enorm is’, omdat het kabinet al demissionair was. ‘Maar dit gaat niet over zomaar iets, het gaat over een van de beste bewindslieden van dit kabinet, die zo weinig ruimte krijgt om zijn verantwoordelijkheid namens het hele kabinet te nemen’, aldus Van Hijum.
‘We hadden verwacht dat het na het opstappen van de PVV makkelijker zou worden, maar dat is niet echt uitgekomen.’ Van Hijum bevestigt dat de ministerraad urenlang heeft gediscussieerd over een verbod op Nederlandse handel met illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Daarover werd geen overeenstemming bereikt.
De oppositie wil dat de Tweede Kamer vanavond verder debatteert over Gaza en stemt over de moties die daar gisteren zijn ingediend. ‘We moeten weten waar Nederland staat als het gaat om de gruwelijke ramp in Gaza-Stad’, zegt GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans. ‘Als we die duidelijkheid hebben, komen we er hopelijk ook achter wat het buitenlandbeleid van Nederland is.’
SGP-Kamerlid Diederik van Dijk noemt Veldkamps opstappen ‘een vrij logische stap’: ‘Het is duidelijk dat Veldkamp gisteren blijkbaar voor zijn beurt heeft gesproken. Het blijkt dat het kabinet hem daarin niet steunt’, aldus Van Dijk. ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker noemt het opstappen een ‘uitermate treurige zaak’. (ANP/Redactie)
Demissionair premier Dick Schoof legt later vanavond een verklaring af in de Tweede Kamer over het aftreden van buitenlandminister Caspar Veldkamp (NSC). Dat heeft de premier laten weten aan Kamervoorzitter Martin Bosma. Hoe laat hij zijn verklaring zal afleggen, is nog niet bekend.
Ook is nog onduidelijk hoe de rest van de avond verloopt. De Kamer wil verder debatteren over Gaza en stemmen over moties die daar gisteren over zijn ingediend. Maar Veldkamp heeft een aantal van die moties nog niet beoordeeld, wat normaliter gebeurt voordat de Kamer erover stemt. Het is nog de vraag of Schoof die moties dan van een oordeel voorziet, of de vervangend minister van Buitenlandse Zaken.
In de Kamer heerst verwarring over wie op dit moment de minister van Buitenlandse Zaken is. In principe worden afgetreden ministers vervangen door een staatssecretaris van het departement. Dat zou nu NSC-staatssecretaris Hanneke Boerma zijn, maar zij vertrekt vanavond eveneens uit het demissionaire kabinet. Na Boerma neemt defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) normaal gesproken de zaken waar. (ANP/Redactie)
Lees ook ons nieuwsbericht over het vertrek van de NSC-ministers uit het demissionaire kabinet.
Ook de overige NSC-bewindslieden trekken zich terug uit het demissionaire kabinet. Dat bevestigt een woordvoerder van de partij aan ANP. Daardoor blijft een rompkabinet van VVD en BBB over. Eerder vanavond stapte buitenlandminister Caspar Veldkamp op, nadat de ministerraad urenlang had vergaderd over het al dan niet nemen van extra sancties tegen Israël.
Dat betekent dat vicepremier en minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum zijn taken neerlegt. Ook Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken) en Eppo Bruins (Onderwijs) stappen op, net als Daniëlle Jansen, sinds deze zomer minister van Volksgezondheid.
NSC-staatssecretarissen Teun Struycken (Rechtsbescherming), Tjebbe van Oostenbruggen (Belastingen), Sandra Palmen (Toeslagen) en Hanneke Boerma (Buitenlandse Handel) vertreken vanavond eveneens. Deze laatste staatssecretaris was net als minister Jansen pas een paar maanden aan de slag in het demissionaire kabinet.
Redactie
Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp stapt op. Dat werd bekend nadat de ministerraad urenlang had vergaderd over het al dan niet nemen van extra sancties tegen Israël.
Na de ministerraad gaf Veldkamp een toelichting op zijn vertrek. ‘Ik zie dat ik in onvoldoende mate betekenisvolle aanvullende maatregelen kan treffen’ om druk op Israël op te voeren, zei hij tegen ANP. Hij voelt zich in zijn ruimte beperkt ‘om zelf beleid te voeren, de koers uit te zetten die ik nodig acht’.
In de Tweede Kamer hing de demissionaire minister een motie van wantrouwen boven het hoofd van de linkse oppositie. Deze zou ook door GroenLinks-PvdA en D66 gesteund worden als het kabinet niet met stevige stappen zou komen tegen Israël. Gisteren stuurde Veldkamp een brief aan de Kamer waarin hij extra maatregelen ‘noodzakelijk’ achtte.
Arnout Brouwers
Lees hier het hele nieuwsbericht.
De leden van D66 maken korte metten met de behoefte van het partijbestuur om te vernieuwen in de top van de kandidatenlijst. De partijleden mochten afgelopen week traditiegetrouw stemmen over de conceptkandidatenlijst. Dat is niet zonder gevolgen gebleven.
UWV-topvrouw Nathalie van Berkel, die de tweede plek kreeg van het bestuur, is teruggezet naar plek zes. De zittende, prominente Kamerleden Jan Paternotte en Hans Vijlbrief promoveren van de plekken drie en vijf naar respectievelijk plek twee en plek drie. Met lijsttrekker Rob Jetten erbij gaat D66, dat diversiteit hoog in het vaandel heeft, dus met een geheel mannelijke topdrie de verkiezingen in, iets wat het partijbestuur doorgaans probeert te voorkomen.
Raoul du Pré
Lees hier het hele nieuwsbericht over de kandidatenlijst van D66.
In navolging van de meeste andere partijen gaat Nieuw Sociaal Contract met bekende gezichten op 29 oktober terug naar de kiezers. Lijsttrekker Eddy van Hijum krijgt in de topvijf van de nieuwe kandidatenlijst gezelschap van zittende Kamerleden en bewindslieden.
Regeringspartij NSC kampte sinds de politieke aftocht van geestelijk vader Pieter Omtzigt en na de val van het kabinet-Schoof met veel vertrekkers – en moest ook slikken dat sommigen overliepen naar andere partijen – maar heeft toch nog genoeg mensen over voor een lijst van 36 kandidaten. Nicolien van Vroonhoven behoudt haar tweede plek uit 2023, destijds nog na Omtzigt, nu na Van Hijum. Minister Judith Uitermark van Binnenlandse Zaken staat op drie.
Raoul du Pré
Lees hier het hele nieuwsbericht.
In het verkiezingsprogramma van JA21 is de hand zichtbaar van het nieuwe partijkopstuk Ingrid Coenradie. Ook dienen de VS als inspiratiebron: de partij van lijsttrekker Joost Eerdmans wil in navolging van Elon Musk de bezem halen door het overheidsapparaat. Een ‘minister van Overheidsefficiëntie en Autonomie’ moet zorgen voor een kleinere, goedkopere en minder bemoeizuchtige overheid.
JA21 wist in 2023 ternauwernood een zetel te halen, maar de zelfverklaarde ‘brede conservatief-liberale partij’ hoopt dit keer op de steun van teleurgestelde PVV-kiezers. Zonder de naam van de electorale rivaal te noemen, probeert de partij in het nieuwe verkiezingsprogramma meteen het verschil duidelijk te maken: ‘Geen gratis bier, gouden bergen of gemakzuchtige oneliners, maar uitgewerkte plannen voor een veilig, welvarend en sterk Nederland.’
Frank Hendrickx
Lees hier het hele nieuwsbericht.
In dit liveblog houden we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen over de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant