Hallo en welkom in dit liveblog. Hier houden we je op de hoogte van de ontwikkelingen na het opstappen van demissionair buitenlandminister Caspar Veldkamp.
Caspar Veldkamp stapt op als minister van Buitenlandse Zaken vanwege uitblijven extra sancties Israël
In navolging daarvan besloten alle NSC-bewindslieden op te stappen
Demissionair premier Schoof geeft om ongeveer 22.00 uur een verklaring
Dan sluiten we hierbij het liveblog. Lees hieronder nog even rustig terug hoe de avond verliep sinds minister Veldkamp opstapte.
De Tweede Kamer wil volgende week in gesprek met demissionair premier Dick Schoof over de huidige staat van het kabinet. Voor nu gaat het debat over Gaza 'gewoon' weer verder in Den Haag.
Schoof dit weekend niet meer naar Kyiv vanwege kabinetscrisis
Demissionair premier Dick Schoof gaat dit weekend niet meer naar Kyiv vanwege de crisis in het kabinet. Hij zou daarheen gaan voor een ontmoeting met president Volodymyr Zelensky.
Sommige Kamerleden laten weten dat ze de verklaring wat karig vinden. Er wordt overlegd over of het debat maandag of dinsdag wordt hervat.
De verklaring van Schoof is alweer voorbij. Hij was vrij summier. Het debat gaat volgende week maandag pas weer verder. De Kamerleden komen nu één voor één bij de microfoon om een paar dingen te zeggen.
Schoof vertelt dat het Gazadebat er vandaag niet voor heeft gezorgd dat drie partijen tot een oplossing zijn gekomen. "Het vertrek van de bewindslieden van NSC maakt nader beraad over de ontstane politieke situatie noodzakelijk. We blijven alles doen wat noodzakelijk is in het landsbelang."
"We hebben deze besluiten te respecteren, maar betreuren ze zeer", vertelt Schoof over het opstappen van de NSC-bewindslieden. "Zeker in het licht van de verantwoordelijkheid die het kabinet heeft in deze demissionaire fase."
Premier Schoof begint met zijn verklaring.
Schoof wordt ieder moment in de Tweede Kamer verwacht, nadat hij zojuist al even aanwezig was bij de pers.
Schoof vervolgt: "Ik ga de komende periode natuurlijk met een aantal mensen nadenken over hoe we het verder gaan doen. Ik denk dat we de ontwikkelingen van vandaag moeten laten bezinken. Maar eerst ga ik naar de Kamer."
Schoof verschijnt kort voordat hij de Kamer binnenloopt bij de pers. "U heeft allemaal begrepen dat de bewindslieden van NSC hun portefeuille hebben neergelegd. Ik ga nu naar de Kamer. Daar ga ik eerst een statement afleggen", vertelt de premier.
Eddy van Hijum, met achter hem het NSC-smaldeel, geeft een verklaring over waarom de partij het kabinet verlaat.
Nog onduidelijk over hoe avond verder verloopt
Er is nog veel onduidelijkheid over hoe deze avond verder verloopt. De Tweede Kamer wil verder debatteren over Gaza en stemmen over moties die donderdag zijn ingediend. Maar Veldkamp heeft een aantal van die moties nog niet beoordeeld, wat normaal gesproken gebeurt voordat de Kamer stemt. Het is onduidelijk of Schoof die moties dan van een oordeel voorziet.
VVD 'verbaasd' over besluit NSC
De VVD laat in een verklaring weten "zeer verbaasd" te zijn dat NSC "plots uit het kabinet stapt." Volgens de partij was het kabinet in gesprek om "effectieve maatregelen" tegen de regering-Netanyahu te nemen. "Midden in dat gesprek weglopen en het demissionaire kabinet verder verzwakken is onverantwoord."
NSC-ministers verlaten kabinet uur na opstappen Veldkamp
De exit van de NSC-bewindslieden volgt slechts een dik uur na het opstappen van Veldkamp. De buitenlandminister nam het besluit na urenlang overleg over door hem gewenste extra sancties tegen Israël. Ook vanuit de Tweede Kamer klonk die wens, vooral bij de oppositie.
Veldkamp deed donderdagavond tijdens een debat over Gaza enkele toezeggingen over deze sancties. Maar op dat moment was het niet zeker of de andere kabinetsleden daarmee konden instemmen. Dat was vreemd, want een minister spreekt altijd namens het gehele kabinet.
BBB boos over opstappen van NSC
The blame game was na de val van het kabinet in juni al begonnen, maar wordt nu met het vertrek van de NSC'ers nieuw leven ingeblazen. De BBB, die nu alleen nog maar met de VVD in het kabinet zit, is boos over het opstappen van de NSC-bewindslieden.
"NSC noemde zichzelf de partij van goed bestuur, maar laat Nederland nu stuurloos achter. Terwijl de gesprekken nog bezig waren, lopen ze weg en laten chaos achter", laat de partij in een verklaring weten.
NSC'ers Eppo Bruins (demissionair minister van Onderwijs) en Eddy van Hijum (demissionair minister van Sociale Zaken) stappen net als de rest van de NSC-bewindslieden uit het kabinet en verlaten het ministerie van Algemene Zaken.
Schoof geeft rond 22.00 uur verklaring
Premier Dick Schoof geeft rond 22.00 uur een verklaring over het vertrek van de NSC-bewindslieden.
Veldkamp staat de pers te woord in het ministerie van Algemene Zaken na afloop van de ministerraad, nadat hij is opgestapt.
Van Vroonhoven: 'Geprobeerd beleid neer te zetten'
De NSC-bewindslieden staan volgens fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven "als een ring" om Caspar Veldkamp. Ze staat zelf ook achter de keuze van Veldkamp. "Jazeker!" Ze vindt dat de partij "geen ruzie heeft gezocht. "We hebben geprobeerd om beleid neer te zetten. We zijn niet radicaal naar de ene kant gegaan. We hebben gezegd: de situatie moet verbeteren. Dat deed het niet. Dus komen er nu stappen."
Van Hijum over wat het kabinet met NSC heeft bereikt: "We hebben een aantal dingen kunnen doen, een aantal dingen kunnen bereiken. Maar dat is niet wat overheerst. Op dit moment overheerst vooral teleurstelling."
"Voor ons is de grens bereikt. Ook wij zullen moeten nadenken over hoe vandaag verder. Het raakt ons allemaal. Wij zijn geen partij die is opgericht om weg te lopen van verantwoordelijkheid."
Van Hijum over premier Schoof: "De premier doet op een gegeven moment wat hij kan natuurlijk, met alle politieke opvattingen die er in de smaldelen zijn. Ik ben blij dat hij in ieder geval een poging heeft gedaan de partijen bij elkaar te krijgen. Maar het was natuurlijk al langer bekend dat het drie partijen zijn die ver uit elkaar liggen."
"Het voelt ergens niet goed om dit achter te laten, maar tegelijkertijd. Het is niet genoeg."
"Niet alleen vandaag, maar ook de afgelopen maanden, is het voor hem steeds lastiger geworden zijn rol te vervullen." Van Hijum zegt dat NSC had verwacht dat dat makkelijker zou worden met het vertrek van PVV, maar dat dat niet het geval is.
"Dit gaat niet over zomaar iets", vervolgt Van Hijum. "Dat Veldkamp zo weinig ruimte krijgt om zijn verantwoordelijkheid te nemen..."
"De manier waarop het is gelopen, had misschien beter gekund. Maar dat mag niet afleiden van de inhoudelijke noodzaak die hij (Veldkamp, red.) voelt als verantwoordelijk bewindspersoon. Die voelde hij zeer nadrukkelijk, en dat is niet een discussie die gisteren is begonnen. Hij voelt voortdurend dat er vanuit het kabinet op de rem wordt getrapt. En daarmee is de maat vol."
Van Hijum heeft het ook over het nederzettingsplan van Israël, "dat lijnrecht in strijd is met afspraken en de tweestatenoplossing nog verder van huis brengt". "We hebben er nog even met elkaar over gesproken. Kun je geloofwaardig aanblijven? We denken van niet."
"We waren in gesprek over een oplossing, maar de echte beweging die nodig was, was er niet."
"Er zijn goede gesprekken gevoerd, en tegelijkertijd de echte bereidheid om een stap te zetten en om daarmee ook te reageren op een situatie die steeds slechter wordt. Waar maatregelen worden getroffen door de Israëlische regering, die haaks staan op internationale afspraken en het humanitair oorlogsrecht. Daar is echt een streep nodig", vertelt Van Hijum.
Wat was de druppel volgens de NSC-voorman? "Het gebrek aan bereidheid om echt een substantiële beweging te maken en ruimte te geven aan een minister die voor een belangrijk debat staat. Minister Veldkamp kreeg vandaag geen ruimte."
Oppositie zit met veel vragen
De oppositie weet niet goed waar het nu aan toe is. GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans wil dat er vrijdagavond alsnog gestemd wordt in de Tweede Kamer over de Gazamoties.
"We moeten weten waar Nederland staat als het gaat om de gruwelijke ramp in Gaza-Stad. Als we die duidelijkheid hebben, komen we er hopelijk ook achter wat het buitenlandbeleid van Nederland is."
D66-leider Rob Jetten richt zijn pijlen op de VVD. "Elke dag worden in Gaza onschuldige mensen verdreven, uitgehongerd en vermoord. Maar de VVD van Dilan Yesilgöz offert liever minister Veldkamp op dan ook maar één stap extra te zetten om genocide te helpen stoppen."
ChristenUnie-voorvrouw Mirjam Bikker noemt het opstappen een "uitermate treurige zaak". "Als minister Veldkamp aftreedt, betekent dat nog niet dat de vrede in Gaza nog niet gevonden wordt. Ik hoop van harte dat ons kabinet zich daarvoor gaat inspannen."
Geert Wilders (PVV) zegt over het opstappen van buitenlandminister Caspar Veldkamp: "Nu de rest nog!"
Eddy van Hijum verschijnt voor de pers. "We hebben besloten om vanavond als bewindslieden van NSC onze portefeuille neer te leggen. We hebben de hele dag geprobeerd beweging te krijgen over een bewogen, ingewikkeld onderwerp. Er was geen beweging, volstrekt onvoldoende. Minister Veldkamp heeft daarop zijn conclusies getrokken. Onze conclusie is dat wij niet geloofwaardig zijn als wij aanblijven."
Veel onduidelijk, nu eerst wachten op verklaring Schoof
Hoe nu verder? Dat is onduidelijk. De Tweede Kamer was de hele dag aan het wachten om het Gazadebat van donderdag af te ronden. Er zou gestemd worden over de ingediende moties, onder andere over een oproep om producten die komen van Israëlische illegale nederzettingen te boycotten.
Maar de VVD en BBB zijn daar tegen. Zij willen alleen extra sancties op Europees niveau. Daar is echter weinig steun voor in Europa.
Ontwikkelingen volgen elkaar snel op
De ontwikkelingen volgen elkaar opeens snel op in Den Haag. Vlak nadat Veldkamp bekend had gemaakt dat hij opstapt als minister, besloten zijn NSC-collega's in het kabinet ook te vertrekken. Veldkamp voelde te weinig ruimte om zelf beleid te kunnen maken tegen Israël.
NSC was gisteren de enige overgebleven coalitiepartij die van standpunt was veranderd om extra nationale sancties af te kondigen.