Op aandringen van de VS heeft Hongarije aangeboden een eventuele topontmoeting tussen Poetin en Zelensky in hoofdstad Boedapest te houden. Het zou een cynische keuze zijn, aangezien Rusland en Oekraïne in 1994 in dezelfde stad ‘veiligheidsgaranties’ overeenkwamen. Die werden vervolgens door Rusland geschonden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Hongarije heeft volgens Buitenlandminister Péter Szijjártó al tweemaal aangeboden het overleg te organiseren. ‘Als we daarvoor nodig zijn, zijn we bereid de eerlijke en veilige omstandigheden te regelen voor dergelijke vredesbesprekingen en zo bij te dragen aan het succes van pogingen om vrede te bereiken’, zei Szijjártó donderdag.
Woensdag meldde Politico dat de VS aandringen op Boedapest als locatie voor een vredestop met president Volodymyr Zelensky en president Vladimir Poetin. Premier Viktor Orbán, bondgenoot van president Donald Trump, zou de top dan leiden.
Zelensky noemde Boedapest als locatie ‘uitdagend’. Hij heeft zelf een voorkeur voor Turkije, dat eerder al een bemiddelende rol speelde, of de traditioneel neutrale landen Oostenrijk of Zwitserland. Die zichzelf ook aangeboden.
Boedapest zou in meerdere opzichten een opmerkelijke keuze zijn. In de stad is een regering gevestigd die nauwe banden onderhoudt met het Kremlin. Orbán verzet zich in de EU voortdurend tegen sancties tegen Rusland en steun aan Oekraïne. Hij is bovendien tegen de toetreding van Oekraïne tot de EU en de Navo. Hongarije is daarnaast nogal afhankelijk van Russisch gas en olie, terwijl andere EU-lidstaten die afhankelijkheid sinds het begin van de Russische invasie hebben afgebouwd.
Poetin zou naar Boedapest kunnen komen zonder vrees voor een arrestatie. Het Internationaal Strafhof (ICC) vaardigde in 2023 een arrestatiebevel uit tegen de Russische president, maar de Hongaarse regering heeft eerder al gezegd dat te zullen negeren. Hongarije stapt overigens uit het ICC vanwege het arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Netanyahu. Dat gebeurt per volgend jaar juni.
Wat voor Oekraïne misschien het meest tegen Boedapest pleit, is het inmiddels beruchte memorandum dat in 1994 in die stad werd getekend. Oekraïne, Belarus en Kazachstan beloofden daar de kernwapens uit de Sovjet-tijd over te dragen die nog op hun grondgebied aanwezig waren .
In ruil daarvoor kregen de landen ‘veiligheidsgaranties’ van Rusland, het VK en de VS. Rusland zou de soevereiniteit van de landen respecteren en ze niet aanvallen, tenzij het zelf aangevallen zou worden.
Oekraïne heeft zich aan de afspraak gehouden, maar Rusland doet dit al sinds 2014 niet. Toen viel het Russische leger de Krim en de Donbas binnen, in februari 2022 volgde de totale invasie. Sindsdien staat ‘Boedapest’ in de Oekraïense collectieve psyche gegrift als waarschuwing voor loze veiligheidsgaranties van Russische zijde. Ook bij een top tussen Poetin en Zelensky zouden veiligheidsgaranties centraal staan.
Naast de locatie is nog veel onbekend over de mogelijke top. Het Kremlin heeft überhaupt niet ingestemd met een ontmoeting met Zelensky. De Oekraïense premier zei donderdag ‘klaar’ te zijn voor de top, maar zei dezelfde dag dat hij eerst een voorstel voor veiligheidsgaranties van westerse landen wil zien voordat hij aan tafel gaat. Er wordt onder meer gesproken over een internationale troepenmacht op Oekraïense bodem om Rusland af te schrikken.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant