Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Italiaanse politie heeft een Oekraïense man opgepakt in verband met de sabotage van de Nord Stream-pijplijn. Dat melden de Duitse autoriteiten vandaag. De Oekraïner zou betrokken zijn geweest bij de explosies in 2022 bij het Deense eiland Bornholm. Hij wordt naar Duitsland overgebracht en zal daar worden berecht.
Volgens de autoriteiten maakte Serhii K. deel uit van een groep die vanuit de Duitse stad Rostock naar het eiland was gezeild. Bij de pijpleidingen rond het eiland plaatste de groep volgens het openbaar ministerie explosieven. Volgens het Duitse OM fungeerde K. als een van de leiders van de groep. De autoriteiten kwamen de Oekraïner op het spoor doordat de groep via een Duits verhuurbedrijf een zeiljacht huurde voor hun operatie.
De explosies brachten forse schade toe aan de Nord Stream 1- en 2-pijpleidingen, die aardgas van Rusland naar Duitsland vervoerden. Aanvankelijk werd door Oekraïne en bondgenoten naar Rusland gewezen, maar later bleek dat een groep Oekraïners mogelijk achter de explosies zat.
In juni 2024 werd al een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de Oekraïense duikinstructeur Volodymyr Z., die volgens Duitse media deel uitmaakte van het team dat de explosieven plaatste. Hij ontvluchtte Polen voordat hij kon worden gearresteerd. In Duitsland loopt momenteel nog een groot onderzoek naar de zaak. Zweden en Denemarken sloten hun respectievelijke onderzoeken afgelopen februari af, zonder een schuldige aan te wijzen.
Maartje Geels
De Russische luchtaanval op Oekraïne van afgelopen nacht is de op twee na grootste sinds het begin van de oorlog. Volgens de Oekraïense luchtmacht vuurde Rusland 574 drones en 40 raketten af, waaronder vier hypersonische Kinzhal-raketten. De laatste keer dat Rusland een luchtaanval van gelijke omvang uitvoerde, was ruim een maand geleden, op 12 juli.
Deze maand leek Rusland zijn aanvallen op Oekraïne juist te hebben teruggeschroefd. In juli vuurde het Russische leger gemiddeld meer dan 200 drones per nacht af op Oekraïense steden. Deze maand daalde dat aantal tot 89, de aanval van afgelopen nacht niet meegerekend.
Waarom Rusland wekenlang minder luchtaanvallen uitvoerde, is niet duidelijk. Mogelijk hield Rusland zich in om de onderhandelingen met de Amerikaanse president Donald Trump in Alaska niet in gevaar te brengen. Ook zou de daling het gevolg kunnen zijn geweest van recente, succesvolle Oekraïense aanvallen op Russische dronefabrieken en transportlijnen waarlangs Rusland zijn drones vervoert.
Eerder deze zomer vreesde de Oekraïense luchtmacht overrompeld te raken door steeds uitgebreidere droneaanvallen uit Rusland. Naarmate de omvang van de aanvallen toenam, had Oekraïne steeds meer moeite om zich te verdedigen tegen de drones, bleek uit een analyse van de Volkskrant. De aanvallen met onbemande vliegtuigjes, die tot wel 50 kilogram aan explosieven kunnen dragen, eisen geregeld slachtoffers.
Pepijn de Lange
Er moeten strenge repercussies komen als de Russische president Poetin blijft weigeren Zelensky te ontmoeten. Dat heeft de Oekraïense president gezegd. De eerste ontmoeting tussen de twee presidenten was een van de belangrijkste uitkomsten van het overleg tussen Trump, Zelensky en Europese leiders, afgelopen maandag in Washington.
Trump ziet een overleg tussen Zelensky en Poetin als cruciaal om de Russische invasie van Oekraïne te beëindigen. De Oekraïense president hield eerder nog de boot af zolang de Russische aanvallen doorgingen, maar ging maandag wel akkoord met een ontmoeting.
Uit het Kremlin is echter nog geen groen signaal vernomen. ‘Ik ging direct in op het voorstel om een bilateraal overleg te hebben’, zei Zelensky vanochtend tegen de Oekraïense pers. ‘Ik ben er klaar voor. Maar wat als de Russen niet klaar zijn?’
‘Als de Russen niet klaar zijn, zouden we graag een sterke reactie van de Verenigde Staten zien’, besloot Zelensky. Hij lichtte niet toe op welke stappen hij doelde. Trump heeft de afgelopen maanden met nieuwe sancties tegen Rusland gedreigd, maar die zijn tot dusver nog geen werkelijkheid geworden.
Afgelopen maandag was nog weinig duidelijk over een eventuele ontmoeting tussen Poetin en Zelensky. De Duitse bondskanselier Merz zei dat het overleg ‘binnen twee weken’ plaats zou vinden, maar sindsdien zijn er geen concrete details naar buiten gekomen. Hongarije, een van Ruslands trouwste bondgenoten, heeft aangeboden om het overleg in zijn hoofdstad Boedapest te laten plaatsvinden. De VS zouden Boedapest eveneens als geschikte locatie zien.
Dylan van Bekkum
Bij Russische aanvallen in het westen van Oekraïne is afgelopen nacht onder meer een Amerikaanse elektronicafabriek geraakt. Dat zegt de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, die verder benadrukt dat het niet om een militair doel ging. De schade is volgens hem groot en er zijn zeker vijftien gewonden gevallen. Om welk bedrijf het precies gaat, is niet duidelijk.
De minister benadrukt verder dat het niet voor het eerst is dat Amerikaanse bedrijven in Oekraïne worden getroffen. Op X verwijst hij naar een aanval op het Boeing-kantoor in Kyiv, afgelopen juni. Het pand waarin de Amerikaanse vliegtuigbouwer was gevestigd raakte door de grootschalige Russische luchtaanval zwaar beschadigd.
Rusland bestookte Oekraïne afgelopen nacht met bijna 600 drones en tientallen raketten, zegt de Oekraïense luchtmacht. Onder meer de stad Lviv in het westen werd geraakt: één persoon kwam om het leven. Vanwege de grootscheepse aanvallen op Oekraïne zette Polen afgelopen nacht gevechtsvliegtuigen in om het nationale luchtruim te beveiligen. Het land heeft een grens van honderden kilometers met het westen van Oekraïne.
Maartje Geels
De Amerikaanse vicepresident JD Vance vindt dat Europese landen het 'leeuwendeel' van de veiligheidsgaranties voor Oekraïne moeten dragen. 'Wij hoeven die last niet te trekken. We kunnen helpen om de oorlog en het bloedvergieten te stoppen, maar Europa moet hier de leiding nemen', zei hij woensdag bij Fox News.
'Hoe de afspraken ook worden vormgegeven, de Europeanen zullen het grootste deel van de last moeten dragen', aldus Vance.
Bondgenoten van Oekraïne werken intussen in hoog tempo aan de naoorlogse bescherming van het belegerde land, parallel aan Amerikaanse pendeldiplomatie over een mogelijke regeling. Moskou waarschuwde woensdag echter dat zulke garanties niet 'buiten Rusland om' kunnen worden afgesproken. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov is dat 'een doodlopende weg'. (ANP)
Bij een Russische raketaanval op woningen en een markt in de Oekraïense stad Kostjantynivka zijn drie mensen gedood. Vier mensen zijn gewond geraakt. Dat melden lokale Oekraïense autoriteiten. De gouverneur Kostjantynivka, Vadym Filashkin, zegt dat Rusland acht raketten heeft afgevuurd op de stad. Kostjantynivka geldt als een logistieke hub voor de Oekraïense strijdkrachten aan het front. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat er een spoorweg ligt.
De gouverneur heeft de inwoners van Kostjantynivka, gelegen in de deels door Rusland bezette regio Donbas, opgeroepen de stad te verlaten. De Russen proberen de stad te omsingelen en vuurden dinsdag ook nog tien raketten af op de stad. ‘Rusland wil zo veel mogelijk burgerslachtoffers maken’, zo citeert persbureau Reuters de gouverneur.
De Russische president Vladimir Poetin wil de regio Donbas volledig in handen krijgen en heeft gezegd dat zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky de regio moet afstaan als een van de voorwaarden voor een duurzame wapenstilstand. Voor Zelensky is het afstaan van Oekraïens grondgebied tot nu toe uitgesloten. Wel heeft de president gezegd dat eventuele gesprekken over het afstaan van grondgebied alleen tussen hem en Poetin kunnen worden gevoerd.
Yassin Boutayeb
De Poolse ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz en Radoslaw Sikorski, zijn niet te spreken over het feit dat er wederom een Russische drone op Pools grondgebied is neergekomen. Eerder vandaag deden lokale media melding van een Shahed-drone die is neergestort in een maisveld in het dorp Osiny (Oost-Polen), dat op zo’n 100 kilometer ligt van de grens met Oekraïne. Er zijn geen slachtoffers gemeld.
Poolse ingewijden zeggen dat het mogelijk gaat om een Shahed-drone van Russische makelij. Rusland krijgt dat type drones al langer van Iran. Kamysz stelt dat Rusland ‘opnieuw Navo-landen aan het provoceren is’. Sikorski voegde daaraan toe dat Polen een ‘protestbrief’ en een omschrijving van het incident zal aanleveren bij de Russen.
Polen heeft vaker te maken met Russische drones en raketten die het Poolse luchtruim binnenvliegen. Het meest significante incident vond in 2022 plaats, het jaar van de Russische invasie van Oekraïne. Toen kwam een Russische raket neer in het oostelijke dorp Przewodów. Daarbij kwamen twee inwoners om het leven. Rusland ontkent tot nu toe verantwoordelijk te zijn voor dergelijke gebeurtenissen.
Yassin Boutayeb
Nederland stuurt driehonderd militairen en verschillende raketsystemen naar Polen. Die moeten de grens met Oekraïne gaan beschermen tegen eventuele Russische aanvallen. Dat meldt het ministerie van Defensie.
Het besluit draagt volgens defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) bij aan ‘de verdediging van Navo-grondgebied, de ontmoediging van Russische agressie en de onverminderde steun aan Oekraïne’, schrijft persbureau ANP.
Het militaire materiaal bestaat uit twee Patriot-luchtafweersysteem, een Nasams-luchtafweersysteem en een aantal anti-dronesystemen. Die worden gestuurd naar het logistieke centrum van de Nato Assistance and Training for Ukraine (NSATU). Dat onderdeel van de Navo is verantwoordelijk voor de training voor Oekraïense militairen en het leveren van wapensteun aan Oekraïne.
Het is de tweede keer sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 dat Nederland onderdelen voor de Patriots naar het oostelijke Navo-gebied stuurt. Zo stuurde Nederland eerder 150 militairen en een Patriot naar Slowakije.
De driehonderd militairen en de twee Patriots blijven vanaf 1 december tot 1 juni in de regio, maar staan los van de veiligheidsgaranties voor Oekraïne waarover westerse landen nu aan het onderhandelen zijn. Brekelmans stelt dat de Patriots op Pools grondgebied blijven en dat de inzet van de militairen geen ‘boots on the ground’ in Oekraïne betekent.
Yassin Boutayeb
De Poolse premier Donald Tusk vindt het geen goed plan om mogelijke vredesgesprekken tussen de Russische president Vladimir Poetin en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky in de Hongaarse hoofdstad Boedapest te laten plaatsvinden. De Poolse premier stelt dat er weinig goeds uit zou komen, omdat Oekraïne in 1994 ook al veiligheidsgaranties kreeg in de stad.
De VS, het Verenigd Koninkrijk, Oekraïne en Rusland kwamen toen tot een overeenkomst waarin Rusland beloofde de Oekraïense soevereiniteit te respecteren. In ruil ontmantelde Oekraïne zijn kernwapens, die het land had geërfd na de val van de Sovjet-Unie in 1991. Maar in 2014 annexeerde Rusland alsnog de Krim en viel het Oost-Oekraïne binnen, gevolgd door de grootschalige invasie in 2022.
De opmerking van Tusk komt nadat het Witte Huis dinsdag had laten doorschemeren dat het Boedapest als mogelijke locatie ziet om een trilaterale bijeenkomst te houden tussen Zelensky, Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump. De Hongaarse premier Viktor Orbán onderhoudt goede banden met zowel Trump als Poetin. Volgens Politico is de Amerikaanse geheime dienst bezig met het onderzoeken van meerdere locaties, maar staat Boedapest bovenaan op de lijst.
Tusk, die dinsdag aansloot bij een overleg van Europese leiders over hoe de veiligheidsgaranties voor Oekraïne bij een eventuele duurzame wapenstilstand eruit zou moeten zien, roept op X op om de vredesonderhandelingen ergens anders te laten plaatsvinden.
In ieder geval wordt het Zwitserse Genève ook genoemd als mogelijke locatie, nadat de Franse president Emmanuel Macron dinsdag zei dat het een goede plek zou zijn voor de onderhandelingen. De regering van Zwitserland liet daarop weten bereid te zijn de bijeenkomst te organiseren. Echter heeft Poetin eerder al gezegd dat Genève als locatie onbespreekbaar is, omdat er een internationaal arrestatiebevel tegen de president uitstaat.
Yassin Boutayeb
Chinese olieraffinaderijen kopen hun Russische ruwe olie bij havens die doorgaans de Indiase markt bedienen, meldt CNN. Zo springt China in het gat dat India heeft achtergelaten, nu dat land de inkoop heeft teruggeschroefd vanwege de importheffingen van de Amerikaanse president Donald Trump.
Na de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 hebben India en China de handel met Rusland niet stopgezet, in tegenstelling tot vrijwel alle westerse landen. De Aziatische landen zijn daardoor momenteel de grootste afnemers van vaten met Russische olie, die op grote schaal worden verscheept vanuit Russische havens in het Noordpoolgebied en aan de Zwarte Zee.
Om de druk op Rusland op te voeren, dreigde Donald Trump vorige maand met secundaire importheffingen – extra belasting op goederen uit landen die handel drijven met Rusland. India bleek vorige week het eerste doelwit van deze heffingen te worden, toen Donald Trump aankondigde het land te straffen voor de handel met Rusland. Deze heffing van 25 procent gaat eind deze maand in en komt boven op een sinds 1 augustus geldende importbelasting van 25 procent op Indiase goederen.
Vanwege de heffingen heeft India de uitgaven flink teruggeschroefd, waaronder die aan ruwe olie uit Rusland. Daarvan profiteren Chinese raffinaderijen, die nu op grote schaal olievaten inkopen die vanwege de geografische afstand normaal gesproken aan India worden verkocht. Zij betalen voor olie uit Rusland ruim 3 dollar per vat minder dan voor olie uit landen in het Midden-Oosten.
Hoe lang de Chinezen kunnen profiteren van hun concurrentiepositie is de vraag. Na afloop van Trumps ontmoeting met Vladimir Poetin, afgelopen vrijdag, zinspeelde hij ook op secundaire importheffingen aan China. Tegen Fox News zei hij niet direct vergeldingsmaatregelen tegen China, maar zei hij dit mogelijk ‘over twee of drie weken’ wel te zullen doen.
Jasper Daams
Lees ook: India rekende zich rijk, tot de importheffing niet nul maar 50 procent bleek
De Russische Droezjba-pijpleiding is na een Oekraïense aanval weer in gebruik. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó schrijft dinsdag op X dat er weer olie naar Hongarije stroomt.
De pijpleiding bevoorraadt ook Slowakije. Het Slowaakse ministerie van Economische zaken meldde woensdagochtend vroeg dat ook naar dat land de olietoevoer weer is hersteld.
De Droezjba-pijpleiding is de belangrijkste aanvoerlijn voor olie naar Hongarije. Szijjártó noemde de Oekraïense aanval eerder al 'schandalig en onaanvaardbaar'. Oekraïne reageerde dat hij zijn woede op Rusland moest richten, omdat dat land de oorlog is begonnen.
Het Oekraïense leger viel een installatie in de Russische regio Tambov aan, zowat 320 kilometer van de Oekraïense grens. Volgens het leger werden de oliepompen volledig stilgelegd.
Szijjártó dankt nu de Russen voor de snelle reparatie van de pijpleiding. Ook schrijft hij te verwachten dat de Oekraïners die niet nog een keer zullen aanvallen. 'Dit is niet onze oorlog. Hongarije moet hier buiten gehouden worden!' (Belga)
Na Zwitserland is ook Oostenrijk bereid om de Russische president Vladimir Poetin te ontvangen voor een eventuele topontmoeting met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky. Dat heeft de Oostenrijkse kanselier Christian Stocker dinsdag laten weten.
Tegen de Russische president loopt een aanhoudingsbevel van het Internationaal Strafhof (ICC). 'Als de onderhandelingen in Wenen plaatsvinden, zullen we contact opnemen met het ICC om de kwestie te verduidelijken zodat president Poetin kan deelnemen', aldus de Oostenrijkse regeringsleider in een verklaring.
Zwitserland liet eerder weten dat het 'meer dan klaar is' om zo'n top te organiseren. De Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis beloofde 'immuniteit' als Poetin in het kader van vredesonderhandelingen naar het land komt. De Franse president Emmanuel Macron schoof Genève naar voren als mogelijke locatie.
Het is niet duidelijk of Poetin bereid is om naar Oostenrijk of Zwitserland te reizen. Volgens de Amerikaanse president Trump heeft hij wel ingestemd met een ontmoeting met Zelensky en zijn de twee 'bezig' dat te organiseren. (Belga)
Volgens de Amerikaanse president Donald Trump zijn de Russische president Poetin en diens Oekraïense ambtgenoot Zelensky bezig met het organiseren van een ontmoeting om het einde van de oorlog in Oekraïne te bespreken.
'Ze zijn bezig met het organiseren ervan', zei Trump in gesprek met het radioprogramma The Mark Levin Show, eraan toevoegend dat 'het doden' in de oorlog moet stoppen.
Volgens het Witte Huis heeft Poetin maandag ingestemd met een ontmoeting met Zelensky tijdens een telefoongesprek met Trump. De Russische president heeft volgens bronnen aangeboden om het gesprek in Moskou te houden, maar dat zou Zelensky niet zien zitten.
Dinsdag meldde nieuwssite Politico dat de Verenigde Staten het gesprek tussen Poetin en Zelensky willen laten plaatsvinden in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Het Witte Huis zei in reactie op het bericht dat er nog wordt gewerkt aan het vinden van een locatie. (ANP)
De Verenigde Staten hebben de Hongaarse hoofdstad Boedapest op het oog als potentiële locatie voor een overleg tussen de Amerikaanse president Trump en de leiders van Rusland en Oekraïne. Dat meldt nieuwssite Politico op basis van een bron bij de Amerikaanse regering. Trump had vrijdag in Alaska een gesprek met de Russische president Vladimir Poetin en gisteren sprak hij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Washington. Na beide ontmoetingen zei Trump dat hij zo snel mogelijk met de twee leiders om tafel wil.
De laatste keer dat Zelensky en Poetin elkaar troffen was tijdens een overleg in Normandië in 2019, voor het begin van de grootschalige Russische invasie. Het is nog niet zeker dat het door Trump geopperde topoverleg met de drie presidenten er op korte termijn komt. Zelensky heeft gezegd dat hij bereid is tot een gesprek met de Russische president en volgens Trump heeft ook Poetin ingestemd. Het Kremlin heeft dat niet bevestigd. Ook is er nog geen datum bekendgemaakt.
De locatie van het eventuele gesprek staat evenmin vast. Zelensky heeft nog niet gezegd of hij Hongarije een geschikte locatie vindt. De Hongaarse premier Viktor Orbán geldt als een van de meest pro-Russische regeringsleiders van de Europese Unie. Bovendien levert Hongarije geen wapensteun aan Oekraïne en ligt het land steevast dwars bij onderhandelingen over Europese sancties tegen Rusland.
De Franse president Emmanuel Macron opperde eerder vandaag Genève, gelegen in het van oudsher neutrale Zwitserland, als mogelijke gaststad. De Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken, Ignazio Cassis, zei vervolgens dat Zwitserland daartoe bereid zou zijn, ondanks het arrestatiebevel dat het Internationaal Strafhof (ICC) tegen Poetin heeft uitgevaardigd. Zwitserland zou er in dat geval van afzien om de Russische president te arresteren, hoewel het daar als lidstaat van het ICC wel toe verplicht is. Hongarije is formeel ook lid, maar heeft aangekondigd zich te willen terugtrekken uit het Strafhof.
Daan de Vries
De Europese Unie is van plan Rusland met sancties onder druk te blijven zetten om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. In een bericht op X zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas dat er volgende maand een nieuw pakket met strafmaatregelen klaar moet zijn waarmee de ‘Russische oorlogseconomie’ moet worden aangepakt.
De uitspraken van Kallas volgen op het digitale topoverleg met leiders van de zogeheten ‘coalition of the willing’ voor Oekraïne. Zij bespraken de bijeenkomst die gisteren plaatsvond in Washington tussen president Donald Trump, de Oekraïense leider Volodymyr Zelensky en enkele van diens Europese bondgenoten. Het Verenigd Koninkrijk, dat deelnam aan beide overleggen, heeft verklaard dat sancties zouden kunnen helpen een einde te maken aan de oorlog.
Kallas stelt tegelijkertijd dat er niet op kan worden vertrouwd dat de Russische president Vladimir Poetin zich aan eventuele afspraken daarover zal houden. Daarom hamert ze op veiligheidsgaranties waarmee moet worden voorkomen dat Rusland hergroepeert en Oekraïne opnieuw aanvalt. Volgens het VK zal er in de komende dagen overleg plaatsvinden tussen de VS en de coalition of the willing over hoe die garanties eruit moeten zien.
De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio, de nationale veiligheidsadviseurs van Oekraïne en een aantal belangrijke Europese landen gaan de veiligheidsgaranties uitwerken, melden twee ingewijden aan nieuwssite Axios. Ze hebben een commissie gevormd die mogelijk aan het eind van deze week al met een ‘raamwerk’ komt.
Thom Canters
Lees hier ook: Conclusie na de top in Washington: catastrofe is afgewend, maar vrede in Oekraïne lijkt geen stap dichterbij
Demissionair premier Dick Schoof is ‘voorzichtig optimistisch’ na het overleg tussen de Amerikaanse president Trump, de Oekraïense president Zelensky en Europese leiders, dat gisteravond plaatsvond in Washington. Volgens Schoof is het belangrijkste resultaat van de bijeenkomst dat Oekraïne, de VS en Europa eensgezindheid hebben getoond.
Schoof constateert dat de deelnemers aan het topoverleg het eens zijn over drie zaken: dat er vrede moet komen in Oekraïne, dat Oekraïne na een vredesakkoord veiligheidsgaranties moet krijgen, en dat Trump en Zelensky binnenkort om tafel moeten met de Russische president Poetin. Vanmiddag is Schoof tijdens een videogesprek met de leiders van 31 bondgenoten van Oekraïne bijgepraat over de bijeenkomst in Washington. Het overleg werd voorgezeten door de Franse president Macron en de Britse premier Starmer, die beiden deel uitmaakten van de Europese delegatie in het Witte Huis.
Na afloop van het video-overleg noemde Schoof het ‘cruciaal’ dat president Trump zegt bereid te zijn om een rol te spelen in veiligheidsgaranties voor Oekraïne. De Amerikaanse bijdrage is volgens Schoof ‘belangrijk voor de veiligheid van Oekraïne, en daarmee voor de veiligheid van Europa en Nederland’. Hoe de veiligheidsgaranties er precies uit moeten zien, is nog onduidelijk. Volgens de Britse regering gaan vertegenwoordigers van Europese legers binnenkort in gesprek met hun Amerikaanse tegenhangers om de plannen in meer detail uit te werken.
Schoof wil nog niet zeggen of Nederland bereid is om bij te dragen aan veiligheidsgaranties. Eerder hebben onder meer Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zich bereid verklaard om in de toekomst een vredesmacht naar Oekraïne te sturen, al lijkt de kans klein dat Rusland met zo’n constructie zal instemmen.
Daan de Vries
Lees meer over de verschillende veiligheidsgaranties voor Oekraïne die worden besproken: Veiligheidsgaranties aan Oekraïne, wat kan het Westen bieden en wat vindt Rusland acceptabel?
De Verenigde Staten zouden Oekraïne mogelijk veiligheidsgaranties kunnen geven in de vorm van luchtsteun. Dat heeft president Donald Trump gezegd in een interview met Fox News. Over de Amerikaanse bijdrage aan de veiligheidsgaranties voor Oekraïne, als onderdeel van een vredesdeal met Rusland, is nog veel onduidelijk.
Trump hintte tijdens het topoverleg met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Europese bondgenoten in Washington gisteren op het geven van Amerikaanse veiligheidsgaranties. Europa moet evenwel ‘de eerste lijn van verdediging’ bieden, zo stelde hij.
‘We zijn bereid hen met dingen te helpen, waarschijnlijk vooral met steun in de lucht, want niemand heeft de spullen die wij hebben’, aldus Trump tegenover Fox. Welke vorm van luchtsteun hij overweegt, is onduidelijk. In het interview sluit hij uit dat de VS militairen naar Oekraïne zullen sturen, iets waar verschillende Europese landen wel toe bereid zijn.
Europese leiders spraken gisteren over veiligheidsgaranties die moeten lijken op artikel 5 van het Navo-verdrag, dat voorschrijft dat een aanval op één lidstaat gelijkstaat aan een aanval op álle lidstaten. Trump herhaalde tegenover Fox News dat Navo-lidmaatschap voor Oekraïne uitgesloten is.
Volgens Trump moet zowel Zelensky als diens Russische tegenstrever Vladimir Poetin zich flexibel opstellen in de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog. ‘Ik hoop dat president Zelensky zal doen wat hij moet doen’, aldus Trump. In de richting van Poetin waarschuwde hij dat het ‘een vervelende toestand’ wordt als zijn ambtgenoot ‘zich niet goed gedraagt’.
Thom Canters
Lees hier ook: Top in Witte Huis een succes? ‘Poetin heeft niet veel zin in een ontmoeting met Zelensky’
De Russen hebben de lichamen van duizend Oekraïense militairen overgedragen aan Oekraïne. Het land krijgt zelf negentien eigen doden van de Oekraïense strijdkrachten terug. Dat melden de Oekraïense autoriteiten in Kyiv en het Russische staatspersbureau TASS. Het uitwisselen van de lichamen is een van de uitkomsten van gesprekken die Oekraïense en Russische onderhandelaars in juni in de Turkse stad Istanbul met elkaar voerden.
Het zou gaan om Oekraïense militairen die zijn omgekomen in de regio’s Donetsk, Zaporizja, Loehansk en de Russische regio Koersk. Vijf Oekraïense militairen kwamen om in Russisch gevangenschap. Zij waren na de gesprekken in Istanbul al aangemerkt als ‘ernstig gewond en ziek’, zo schrijft de Kyiv Independent.
In juni spraken Moskou en Kyiv af om de lichamen van in totaal zo’n zesduizend Oekraïense militairen terug te brengen. Die maand droeg Rusland uiteindelijk 6.057 lichamen over aan de Oekraïense autoriteiten. De lichamen die vandaag zijn overgedragen, komen daar dus bovenop.
Afgelopen week kwamen de twee landen nog tot een gevangenenruil. Oekraïne en Rusland droegen 84 militairen en burgers aan elkaar over.
Yassin Boutayeb
De Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer zullen vandaag samen het overleg van de landen van de ‘coalition of the willing’ voor Oekraïne leiden. Dat is een groep van 31 landen, waaronder dus Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die onder meer hebben gezegd bereid te zijn vredestroepen naar Oekraïne te sturen tijdens een duurzame wapenstilstand. Zo moet worden voorkomen dat Rusland opnieuw een offensief begint.
Een nog onbekend aantal regeringsleiders van de deelnemende landen praat vanmiddag met elkaar. Er wordt onder meer teruggeblikt op het gesprek dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en een aantal prominente Europese leiders maandag voerden met hun Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Poolse premier Donald Tusk hebben in ieder geval laten weten bij het overleg te zullen aanschuiven.
De digitale ontmoeting zal hoogstwaarschijnlijk gaan over hoe Oekraïne veiligheidsgaranties kan krijgen in het geval van een wapenstilstand met Rusland. Daarover werden maandag in Washington geen concrete toezeggingen gedaan. Wel heeft Trump gezegd dat de Russische president Vladimir Poetin bereid is om directe onderhandelingen te voeren met Zelensky, maar ook daarvoor zijn nog geen afspraken gemaakt. President Zelensky heeft gezegd dat Oekraïne bezig is met de invulling van door Oekraïne gewenste veiligheidsgaranties voor een duurzaam staakt-het-vuren.
Ondertussen heeft president Macron al gezinspeeld op een mogelijke locatie voor de ontmoeting tussen Zelensky en Poetin. De president noemt de Zwitserse stad Genève als mogelijkheid, maar die stad was voor Poetin eerder juist onbespreekbaar, vanwege het internationale arrestatiebevel dat tegen de president is afgekondigd.
Yassin Boutayeb
Zowel Oekraïne als Rusland heeft melding gedaan van luchtaanvallen kort na het overleg in het Witte Huis tussen president Volodymyr Zelensky, diens Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump en een aantal prominente Europese leiders. Volgens het Oekraïense leger heeft Rusland afgelopen nacht in totaal 270 drones en tien raketten afgevuurd op het land. Het leger zegt 230 drones en zes raketten uit de lucht te hebben geschoten.
In Poltava (Centraal-Oekraïne) zou Rusland energie-infrastructuur hebben geraakt, waardoor volgens lokale autoriteiten op verschillende plekken bewoners zonder stroom zitten, onder meer in Krementsjoek. De burgemeester van die stad zegt dat de ‘grootschalige aanval laat zien dat de Russische president Vladimir Poetin niet is geïnteresseerd in een beëindiging van de oorlog’. Over mogelijke slachtoffers is nog niets bekend.
Oekraïne heeft de Russische regio Volgograd bestookt met drones, meldden lokale autoriteiten. Een neergehaalde drone zou schade hebben aangericht aan een olieraffinaderij, waarna er brand zou zijn ontstaan. Ook in Rusland zijn nog geen slachtoffers gemeld.
Zelensky heeft na het overleg gezegd bereid te zijn directe onderhandelingen te voeren met Poetin. De Russische president zou eveneens aan Trump hebben doorgegeven in gesprek te willen gaan met Zelensky, maar concrete afspraken zijn nog niet gemaakt.
Yassin Boutayeb
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft zich op X uitgesproken voor de kinderen die tijdens de oorlog in Oekraïne zijn ontvoerd door Rusland. 'Het menselijk lijden in deze oorlog moet stoppen'. aldus Von der Leyen. Ze besprak de zaak maandag ook met de Amerikaanse president Donald Trump en bedankte hem voor zijn 'inzet om alle kinderen te herenigen met hun geliefden'.
Trump overhandigde afgelopen weekend een brief van zijn vrouw Melania aan de Russische president Vladimir Poetin. Daarin riep zij op tot vrede, vooral voor de toekomst van de kinderen in het oorlogsgebied, schreef Fox News. 'Ieder kind droomt van liefde, kansen en bescherming tegen gevaar', zou de first lady geschreven hebben.
Oekraïne beschuldigt Rusland van de ontvoering van tienduizenden kinderen naar Rusland, zonder toestemming van familie. Het Internationaal Strafhof (ICC) heeft een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Poetin om zijn rol bij de ontvoeringen van kinderen.
Oekraïne heeft de aanval op de Droezjba-pijpleiding opgeëist. Een installatie van die oliepijpleiding in de Russische regio Tambov werd aangevallen, waardoor de olielevering uit Rusland naar Hongarije maandag is onderbroken.
De Oekraïense autoriteiten melden dat de pijpleiding werd getroffen met drones. Buitenlandse persbureaus konden deze bewering niet onafhankelijk verifiëren.
De Droezjba-pijpleiding stamt uit de Sovjettijd en is voor Hongarije de voornaamste aanvoerlijn voor olie. De pijplijn loopt vanuit Rusland via Belarus en Oekraïne naar onder meer Hongarije, Slowakije en Tsjechië. De Slowaakse onderneming Transpetrol, die over de olieleiding in dat land gaat, meldde ook dat er geen olie meer aankomt.
Eerder maandag ging Oekraïne niet in op de vraag of een Oekraïense aanval de oorzaak zou kunnen zijn. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha zei dat Hongarije bij Rusland moet gaan klagen, want Rusland, niet Oekraïne, is volgens hem de oorlog begonnen. (ANP)
De Finse president Alexander Stubb, die maandagavond in het Witte Huis bij het overleg over Oekraïne was, vraagt zich af of de Russische president Vladimir Poetin naar het voorgestelde gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky komt. 'We zullen zien of hij de moed heeft om op te komen dagen', aldus Stubb tegenover verslaggevers van onder meer de BBC.
Stubb zei dat Poetin 'niet te vertrouwen is'. De gesprekken die de Europese leiders met de Amerikaanse president Donald Trump voerden, noemde hij 'deels succesvol', maar hij benadrukte dat er 'niets concreets is afgesproken' over Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne.
Stubb, wiens land een grens van ruim 1.300 kilometer met Rusland deelt, zei dat het doel van de gesprekken is dat Oekraïne zijn soevereiniteit en territoriale integriteit behoudt. Westerse veiligheidsgaranties worden volgens hem in de komende weken verder uitgewerkt. (ANP)
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft voorgesteld dat Oekraïne voor 90 miljard dollar (ruim 77 miljard euro) aan wapens van de Verenigde Staten koopt. Na afloop van een ontmoeting met president Donald Trump en Europese leiders zei Zelensky dat het om een voorstel gaat dat zou kunnen bijdragen aan de veiligheidsgaranties voor Oekraïne.
De wapens zouden voor een deel met Europese steun worden gekocht. Zelensky benadrukte tegenover verslaggevers dat er nog geen overeenkomst is gesloten.
The Financial Times, die het voorstel heeft ingezien, schrijft dat het onduidelijk is wat voor wapens Oekraïne graag van de Amerikanen wil kopen. Het is volgens de krant wel duidelijk dat Kyiv zeker tien Patriot-luchtverdedigingssystemen wil aanschaffen.
Trump zei maandag dat hij 'niets weggeeft' aan Oekraïne. 'Wij verkopen wapens', aldus de president. Eerder sloten Navo-landen een deal waarmee ze wapens uit Amerikaanse voorraden kunnen kopen om aan Oekraïne te doneren. (ANP)
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft na afloop van de gesprekken met Europese leiders en Donald Trump gezegd dat hij openstaat voor een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. De voorbereidingen daarvoor zijn begonnen en er gaan geluiden op dat de ontmoeting binnen twee weken kan plaatsvinden.
Zelensky stelt dat westerse veiligheidsgaranties in de komende tien dagen uitgewerkt moeten worden.
Eventuele gesprekken over territoriale kwesties zullen Rusland en Oekraïne met elkaar moeten voeren, aldus Zelensky. Zelensky zei dat hij lang met Trump sprak over een kaart van Oekraïne waarop staat aangegeven welk grondgebied Rusland momenteel in handen heeft.
Navo-chef Mark Rutte zei dat Oekraïne pas grondgebied kan opgeven als het duidelijkheid heeft over westerse bescherming tegen Rusland.
Zelensky sprak na afloop van een 'productieve ontmoeting' met Trump en de zeven Europese leiders, onder wie ook Rutte. In tegenstelling tot het moeizame gesprek dat Zelensky in februari in de Oval Office had, was deze ontmoeting met de Amerikaanse president 'warm', zei hij na afloop. (ANP)
De Franse president Emmanuel Macron riep maandagavond op tot 'strengere sancties voor Rusland als de onderhandelingen over Oekraïne mislukken'. Macron was samen met zes andere Europese leiders en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het Witte Huis voor een gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump.
Trump kondigde aan dat hij een ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin en Zelensky heeft voorgesteld. Als Poetin hier niet mee instemt, zijn de westerse bondgenoten het er volgens Macron over eens de sancties te verhogen. De Franse president stelt voor 'een houding aan te nemen die de druk op Rusland verhoogt'.
Oekraïne kan pas grondgebied opgeven als het duidelijkheid heeft over westerse bescherming tegen Rusland, zegt Navo-topman Mark Rutte. En zo'n concessie is hoe dan ook aan Oekraïne zelf, onderstreepte hij na overleg met de leiders van de VS, Oekraïne en belangrijke Europese landen in het Witte Huis.
'Om Oekraïne bereid te vinden om over grondgebied te praten, moeten we eerst volledige duidelijkheid hebben met zijn allen wat veiligheidsgaranties zullen betekenen', zei Rutte tegen nieuwszender Fox News. Oekraïnes bondgenoten bespreken volgens hem garanties die aan de bijstandsgelofte van Navo-lidstaten doen denken. Navo-landen hebben elkaar beloofd een aanval op de een als een aanval op allemaal te beschouwen.
Ook in hoeverre de Verenigde Staten willen bijdragen aan die veiligheidsgaranties wordt komende tijd besproken, aldus de secretaris-generaal. Het sturen van troepen naar Oekraïne is volgens Rutte niet aan de orde gekomen. (ANP)
Het overleg tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Amerikaanse president Donald Trump en zeven Europese leiders is afgerond. De leiders spraken eerst in de East Room in het Witte Huis. Toen dat overleg was afgerond, gingen ze volgens CNN en de BBC verder in de Oval Office van de president. Tussendoor belde Trump met de Russische president Vladimir Poetin. Volgens het Kremlin duurde dat gesprek 40 minuten.
Volgens CNN staat Trump maandagavond (lokale tijd) de pers waarschijnlijk niet meer te woord. Het was eerder nog onduidelijk of er een persconferentie zou volgen na het overleg. Trump plaatste even na middernacht (Nederlandse tijd) een verklaring op Truth Social over de uitkomst van het overleg, dat volgens hem 'heel goed' verlopen was.
The New York Times meldt op basis van twee bronnen dat de Europese leiders in het Witte Huis blijven eten. (ANP)
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz voorziet dat de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky elkaar binnen twee weken ontmoeten. Waar dat moet gebeuren, is nog niet duidelijk.
De Amerikaanse president Donald Trump kondigde na de ontmoeting met Zelensky en zeven Europese leiders in het Witte Huis aan dat hij begint met de voorbereidingen voor een ontmoeting tussen Zelensky en Poetin. Hij noemde nog geen datum of locatie.
Merz zei tegen verslaggevers dat heel Europa moet meewerken aan veiligheidsgaranties voor Oekraïne. De onderhandelingstactiek van Moskou met Kyiv hekelde hij. 'De Russische eis dat Kyiv de Donbas-regio overdraagt is, om het in perspectief te plaatsen, vergelijkbaar met de eis dat de VS Florida zouden moeten opgeven', aldus de Duitse bondskanselier. (ANP)
De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens de ontmoeting in het Witte Huis met Europese leiders gesproken over veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Trump schrijft op Truth Social dat 'meerdere Europese landen de veiligheidsgaranties garanderen, met coördinatie van de Verenigde Staten'.
Het is onduidelijk welke veiligheidsgaranties voor Oekraïne Rusland zou willen accepteren. (ANP)
Tijdens een topontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en meerdere Europese leiders in het Witte Huis belde de Amerikaanse president Donald Trump met de Russische president Vladimir Poetin, meldde de Duitse krant Bild eerder. Volgens The New York Times pauzeerde Trump het overleg met de aanwezige politici.
Het Kremlin meldt dat tijdens dit gesprek gepraat werd over ontmoetingen op hoger niveau. Tot dusver bleef het bij ontmoetingen van ministers en gezanten, maar Trump stuurt aan op een top van Poetin en Zelensky.
In dat telefoongesprek van veertig minuten is ook 'het idee' aan bod gekomen 'dat het de moeite waard zou zijn om de mogelijkheid te onderzoeken om het niveau van vertegenwoordiging van Russische en Oekraïense zijde te verhogen', zei Poetin-vertrouweling Joeri Oesjakov volgens het Russische staatspersbureau RIA.
Kort daarop schreef Trump op Truth Social dat hij begint met het voorbereidingen van een ontmoeting tussen Poetin en Zelensky. (ANP/Redactie)
De Amerikaanse president Donald Trump schrijft op Truth Social dat hij begint met de voorbereidingen voor een ontmoeting tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Waar en wanneer deze ontmoeting moet plaatsvinden, is nog niet duidelijk, aldus Trump. Poetin en Zelensky hebben elkaar sinds 2019 niet meer ontmoet.
De Amerikaanse president sprak maandagavond in het Witte Huis met Zelensky en zeven Europese leiders. Dat was volgens Trump een 'heel goede ontmoeting'. (ANP)
Het overleg van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese medestanders met de Amerikaanse president Donald Trump is in een andere vorm voortgezet. Dat zei Zelensky's woordvoerder na afloop van de vergadering van Trump met zijn acht Europese gasten in het Witte Huis.
Hoe de besprekingen precies verder gaan, is onduidelijk. Trump, Zelensky en de zeven Europese leiders die hem vergezelden overlegden sinds 21.00 uur maandagavond. Tussendoor belde Trump met de Russische president Vladimir Poetin, melden inmiddels meerdere media. (ANP)
Donald Trump zou het topoverleg met Europese leiders hebben onderbroken om te bellen met Vladimir Poetin. Dat meldt de Duitse krant Bild. Voor zover bekend zou Trump pas na de ontmoeting met de Europese leiders met Poetin bellen. Na het telefoontje gingen de besprekingen in het Witte Huis verder, volgens Bild.
De Oekraïense president Zelensky heeft zijn gesprek met de Amerikaanse president Trump ‘het beste tot nu toe’ genoemd. Volgens Zelensky sprak hij met Trump over de standpunten van Rusland en de concessies die Oekraïne bereid is om te doen. Of er inhoudelijke afspraken zijn gemaakt, is vooralsnog niet bekend.
Hoewel Trump openlijk tegemoetkomt aan de eisen van Vladimir Poetin, zei hij ook te verwachten dat het Kremlin concessies doet voor vrede. Zo wil Trump dat Rusland zeker duizend Oekraïense krijgsgevangenen vrijlaat. Volgens Trump is Poetin daartoe bereid: ‘Misschien laat Rusland ze zeer binnenkort al vrij, dat zou geweldig zijn.’ Andersom vraagt hij van Oekraïne om grondgebied af te staan aan Rusland. Hoewel Zelensky dat voorheen steevast onbespreekbaar noemde, zegt de Oekraïense president nu over ‘al die gevoelige zaken’ te willen praten.
Waar Zelensky bij zijn vorige bezoek aan het Witte Huis in februari het verwijt kreeg ‘ondankbaar’ te zijn, zorgde hij er ditmaal voor dat er geen misverstand kon bestaan over zijn dankbaarheid aan de Verenigde Staten. ‘Bedankt voor uw uitnodiging, en bedankt voor uw persoonlijke inzet om een einde te maken aan het doden en aan deze oorlog. Bedankt voor deze kans, en heel erg bedankt aan uw vrouw.’
Met die laatste opmerking doelt hij op de brief van First Lady Melania Trump, die de Amerikaanse president vorige week overhandigde aan Vladimir Poetin in Alaska. In die brief vroeg ze aandacht voor het leed van ontvoerde Oekraïense kinderen. Zelensky overhandigde vandaag een brief van zijn vrouw, Olena Zelenska, aan Donald Trump, met het verzoek die aan Melania Trump te geven. Waar die brief over gaat, is niet bekendgemaakt.
Dana Holscher
In een gezamenlijk persmoment in het Witte Huis hebben de Duitse bondskanselier Merz en de Franse president Macron gepleit voor een staakt-het-vuren tussen Oekraïne en Rusland. Daarmee nemen de leiders stelling in tegen Donald Trump, die na zijn overleg met Poetin vorige week zei niet meer in te zetten op een voorlopig bestand. ‘Ik kan me niet voorstellen dat er een volgende bijeenkomst zal zijn zonder staakt-het-vuren’, zei bondskanselier Friedrich Merz.
Eerder vandaag lichtte Trump zijn beslissing toe om direct over een langdurige vrede te willen onderhandelen. ‘Een staakt-het-vuren kan strategisch nadelig zijn, de vijand kan zich dan hergroeperen.’ Met die woorden komt hij tegemoet aan de wensen van de Russische president, die vooral baat heeft bij het lang laten voortslepen van de oorlog, en bang is dat Oekraïne militair sterker terugkomt na een tijdelijk bestand.
Een ander belangrijk punt op de agenda vandaag is het definiëren van veiligheidsgaranties die Oekraïne nodig heeft om een langdurige vrede te sluiten met Rusland. Zowel Meloni als de Britse premier Keir Starmer wezen op de mogelijkheid van ‘Artikel 5-achtige afspraken’. Daarmee doelen ze op Artikel 5 van het Navo-verdrag, dat voorschrijft dat een aanval op een lidstaat gelijkstaat aan een aanval op alle lidstaten. De Navo-lidstaten zouden dan verantwoordelijk worden voor de verdediging van Oekraïne bij een nieuwe Russische aanval.
De leiders trekken zich nu terug in het Oval Office voor een gesprek achter gesloten deuren. Hoewel de uitkomst daarvan ongewis is, zei Trump gemotiveerd te zijn om snel stappen te zetten. Trump heeft al aangekondigd dat hij na het overleg met de Russische president Vladimir Poetin zal bellen. Hij zegt te willen aansturen op een ‘trilaterale ontmoeting’ met Zelensky en Poetin.
Dana Holscher
President Trump heeft voorafgaand aan zijn bespreking met president Zelensky laten doorschemeren dat hij niet uitsluit Amerikaanse troepen naar Oekraïne te sturen. Dat merkte de Amerikaanse president op na vragen van journalisten over de veiligheidsgaranties voor Oekraïne als onderdeel van een mogelijke vredesdeal met Rusland. Desondanks zouden Europese landen het voortouw moeten nemen in het beschermen van de vrede, stelde de Amerikaanse president. Dat Trump ruimte liet voor eventuele Amerikaanse soldaten in Oekraïne, is een nieuwe ontwikkeling.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky werd ook gevraagd wat Oekraïne nodig heeft om veiligheid te garanderen. ‘Alles’, was zijn antwoord, en daarbij zijn we afhankelijk van ‘sterke landen’. Hij doelt daarbij in elk geval op militaire steun, zowel met materieel als met manschappen.
De uitkomst van de ontmoeting tussen Trump en Zelensky hoeft niet doorslaggevend te zijn voor de Amerikaanse steun aan Oekraïne, zei president Trump. Een verslaggever vroeg Trump in het Oval Office of de ontmoeting vandaag erop of eronder zou zijn voor Oekraïne. ‘Dat kan ik nooit zeggen’, was het antwoord van Trump, ‘er worden mensen vermoord en wij willen daar een einde aan maken. Dus ik zou niet zeggen dat de steun hier stopt.’
In vergelijking met de vorige ontmoeting tussen de twee leiders in het Oval Office, die uitliep op een openlijke ruzie, lijkt de sfeer vooralsnog gemoedelijker. Trump complimenteerde Zelensky over zijn kleding. Voor de gelegenheid heeft de Oekraïense president een zwart pak zonder das aangetrokken, net als hij droeg op de Navo-top. Bij de vorige ontmoeting in het Witte Huis droeg Zelensky zijn gebruikelijke legerkleding, wat hem op commentaar kwam te staan. Volgens nieuwssite Axios had het Witte Huis Zelensky expliciet verzocht ditmaal een pak te dragen.
Dana Holscher
In Washington arriveren de Europese leiders die Zelensky vergezellen bij zijn ontmoeting met president Donald Trump. Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo, kwam als eerste aan bij het Witte Huis. Daarna volgden Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen en de Britse premier Keir Starmer.
Ook de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Finse president Alexander Stubb, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz zijn inmiddels aangekomen in Washington.
Behalve de internationale pers heeft ook een groep demonstranten zich verzameld bij het Witte Huis. Ze tonen zich solidair met Oekraïne en roepen president Trump op zich in te zetten voor vrede.
Donald Trump zal later vandaag samen met zijn vicepresident JD Vance spreken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Voorafgaand aan zijn bezoek aan het Witte Huis ontmoette Zelensky met de Amerikaanse gezant Keith Kellogg. Details over die ontmoeting kwamen vooralsnog niet naar buiten.
Dana Holscher
Alexander Stubb: zijn naam springt in het oog tussen die van Europese zwaargewichten als de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron, de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Britse premier Keir Starmer, Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Navo-topman Mark Rutte. Toch is de aanwezigheid van de Finse president bij het topoverleg in Washington allesbehalve toevallig.
De afgelopen maanden kwam Stubb, sinds maart 2024 president van Finland, bekend te staan als ‘Trump-fluisteraar’. De twee presidenten sloegen in maart een balletje op Trumps golfbaan in Florida. Het was de ideale ontmoetingsplaats voor de leiders: vóór zijn politieke carrière lonkte voor Stubb een bestaan als professioneel golfer. Trump was achteraf dan ook vol lof over Stubbs capaciteiten op de baan.
Tijdens het urenlange golftoernooi spraken de leiders over Oekraïne en de veiligheid van Europa. Een dag later sloeg de Amerikaanse president plots een andere toon aan over Poetins oorlogsvoering, die tot op dat moment in Washington met gematigde mildheid was ontvangen.
Hetzelfde patroon, waarbij Trump zijn mening over Poetin leek bij te stellen na een ontmoeting met Stubb, voltrok zich eind april. De twee presidenten spraken elkaar in het Vaticaan bij de uitvaart van de paus. Kort daarna dreigde Trump met sancties voor Rusland, als Poetin niet zou instemmen met een staakt-het-vuren. Het blijft gissen, maar sommige analisten zien in Trumps draaiingen de invloed van de Finse president.
Dat de 57-jarige Fin op goede voet staat met Trump, kan het lot van Oekraïne mogelijk ten goede komen. Stubb heeft zijn loyaliteit aan Oekraïne meermaals uitgesproken. Bovendien deelt Finland een kilometerslange grens met Rusland, waardoor Stubb het Rusland van Poetin als directe dreiging voor zijn land ziet. Volgens nieuwssite Politico heeft Stubb zich bij Trump opgeworpen als gezant namens Europa, om een plek aan de onderhandelingstafel te kunnen bemachtigen.
Of het Stubb daadwerkelijk lukt om de veiligheid van Europa vandaag veilig te stellen, moet blijken. Hoewel zijn politieke carrière enerzijds gekenmerkt wordt door enkele onhandige uitglijders, heeft de centrumrechtse politicus jarenlange diplomatieke ervaring. Voor zijn presidentschap was hij Europarlementariër in Brussel, en in eigen land minister van Buitenlandse Zaken en minister van Europese Zaken.
Dana Holscher
Nieuwe Finse president schreef elf boeken over de EU en zag al vroeg dat zijn land thuishoort bij de Navo: Lees hier het profiel over de Finse president van correspondent Jeroen Visser
De Amerikaanse vicepresident JD Vance is vanavond aanwezig bij het gesprek tussen president Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Dat meldt de Amerikaanse zender ABC News op basis van een ingewijde. Zelensky wordt vanavond, samen met een Europese delegatie, ontvangen op het Witte Huis voor een overleg over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne.
In het programma dat het Witte Huis eerder deelde, stond dat Trump en Zelensky elkaar eerst één op één zouden spreken. Daarna zou een tweede overleg volgen met de Europese leiders. ABC News suggereert dat Vance bij het eerste gesprek aanwezig zal zijn. De vorige keer dat Trump Zelensky in het Witte Huis ontving, in februari, was de vicepresident daar ook bij. Het gesprek mondde toen uit in een ruzie, waarbij Trump en Vance de Oekraïense president schoffeerden en hem wegstuurden uit het Witte Huis. Vance beschuldigde Zelensky onder meer van ondankbaarheid, ondanks de Amerikaanse steun aan Oekraïne.
Zelensky is vanochtend vroeg aangekomen in Washington. De Franse president Emmanuel Macron, de Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni zijn, elk met hun eigen regeringsvliegtuig, onderweg naar de Amerikaanse hoofdstad. Daar worden zij om 18.00 uur Nederlandse tijd (12.00 uur lokale tijd) door de Amerikaanse president Trump ontvangen. Ook Navo-chef Mark Rutte, Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Finse president Alexander Stubb sluiten aan bij het overleg met Trump.
Twitter bericht wordt geladen...
Daan de Vries
De Russische droneaanval op Oekraïne van afgelopen nacht was de grootste in twee weken tijd. Volgens de Oekraïense luchtmacht vuurde Rusland 140 drones af op Oekraïense steden. Vier van die drones troffen een flatgebouw in de Oekraïense stad Charkiv, waarbij zeven mensen werden gedood. De relatief grote aanval vond plaats in de nacht voor het topoverleg tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump in Washington.
Het aantal drones dat Rusland elke nacht op Oekraïne afvuurt is in augustus tot nu toe veel lager dan in de maanden ervoor. Waar de Russen in juli geregeld honderden drones per nacht inzetten, is de aanval van 4 augustus met 162 drones de grootste van deze maand. De laatste nachten ging het doorgaans om ‘slechts’ enkele tientallen.
Het is niet duidelijk waarom Rusland zijn aanvallen op Oekraïne heeft teruggeschroefd. Mogelijk heeft de daling te maken met een aantal succesvolle Oekraïense aanvallen op Russische dronefabrieken en transportlijnen waarlangs Rusland zijn drones vervoert. Ook kan het zijn dat de Russische legerleiding doelbewust minder drones inzet, om de onderhandelingen met de Amerikaanse president Trump niet in gevaar te brengen.
In juli sprak Trump zijn ergernis uit over het feit dat Rusland zijn aanvallen voortzet, terwijl hij de Russische president Poetin in een reeks telefoongesprekken had gevraagd daarmee te stoppen. ‘Ik hang op na een goed gesprek, en vervolgens worden er raketten afgevuurd op Kyiv of een andere stad. Wanneer dat drie, vier keer gebeurt, dan betekent zo’n gesprek niets meer.’
Daan de Vries
Er stroomt voorlopig geen olie door de pijplijn die Russische olie naar EU-lidstaten Hongarije en Slowakije vervoert. Dat melden de Hongaarse buitenlandminister Péter Szijjártó en het Slowaakse staatsoliebedrijf Transpetrol. Volgens Szijjártó is de verstoring het gevolg van een Oekraïense aanval op de pijplijn. Vermoedelijk verwijst hij naar een aanval op een pompstation in de Russische provincie Brjansk, vorige week woensdag.
Hongarije en Slowakije zijn de enige EU-landen die nog Russische olie importeren. De olie komt binnen via de Droezjba-pijplijn, die vanuit Rusland via Belarus en Oekraïne naar de EU loopt. Het contract dat de doorvoer van Russische olie door Oekraïne regelt, loopt nog tot 2029. Szijjártó noemt de Oekraïense aanval ‘schandalig en onacceptabel’. Ook dreigt de Hongaarse minister een eind te maken aan de export van Hongaarse elektriciteit naar Oekraïne. ‘Tot slot herinner ik de Oekraïense beleidsmakers dat elektriciteit uit Hongarije een cruciale rol speelt in uw elektriciteitsvoorziening’, aldus Szijjártó.
Omdat het Oekraïense stroomnet de afgelopen jaren zwaar is beschadigd door Russische aanvallen, importeert Oekraïne elektriciteit uit buurlanden als Roemenië, Polen, Hongarije en Slowakije. Hongarije is de belangrijkste leverancier van elektriciteit. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha schrijft in een reactie op Szijjártó’s bericht dat de Hongaren ‘hun klachten en dreigementen aan jullie vrienden in Moskou moeten adresseren’, niet aan Kyiv. ‘Wij vertellen Hongarije al jaren dat Moskou een onbetrouwbare partner is, maar toch houdt Hongarije zijn afhankelijkheid van Rusland in stand.’
Daan de Vries
Terwijl Oekraïne en zijn Europese bondgenoten er alles aan doen om zich te verzekeren van de steun van de Amerikaanse president Donald Trump, twijfelt de Amerikaanse bevolking in toenemende mate aan Trumps aanpak. Zo’n 60 procent van de Amerikanen heeft inmiddels weinig of geen vertrouwen in de manier waarop Trump omgaat met de oorlog in Oekraïne. Dat blijkt uit een peiling van het Amerikaanse Pew Research Center, die vorige week is gepubliceerd. Een op de drie respondenten vindt dat Trump ‘Rusland te veel bevoordeelt’ in de onderhandelingen, tegenover slechts 6 procent die vindt dat hun president Oekraïne voortrekt.
Ook onder aanhangers van Trumps Republikeinse partij lijkt de steun voor Oekraïne toe te nemen. In februari vond bijna de helft van de Republikeinen nog dat de Verenigde Staten te veel steun gaven aan Oekraïne; in de recentste peiling is dat gedaald tot 30 procent. Daarnaast vinden meer Republikeinen dat de VS ‘een verantwoordelijkheid hebben om Oekraïne te helpen’. Dit voorjaar was minder dan een kwart van de Republikeinen het met die stelling eens, nu is dat 35 procent.
Tijdens de verkiezingscampagne sprak Trump zich herhaaldelijk uit tegen de Amerikaanse steun aan Oekraïne. Ook zei hij dat hij de oorlog ‘binnen 24 uur’ zou beëindigen. Sinds zijn aantreden als president is er geen nieuwe Amerikaanse wapensteun toegezegd, hoewel eerder beloofde leveringen wel zijn doorgegaan. Deze zomer gaf Trump zijn goedkeuring aan een constructie waarbij Europese Navo-lidstaten wapens kunnen kopen van de Amerikanen, om die vervolgens aan Oekraïne te leveren. Onder meer Nederland, Duitsland en Scandinavische landen hebben van dat initiatief gebruikgemaakt.
Daan de Vries
Het dodental van de Russische droneaanval op Charkiv is opgelopen tot zes. Reddingswerkers hebben de afgelopen uren nog drie lichamen gevonden in het flatgebouw dat Rusland vannacht trof met vier drones. Bij de aanval zijn ook achttien gewonden gevallen, meldt gouverneur Oleh Synjehoebov van de provincie Charkiv.
Het Noord-Oekraïense Charkiv, de tweede stad van het land, is regelmatig het doelwit van Russische aanvallen. De stad ligt op zo’n 30 kilometer van de Russische grens. De aanval van vannacht vond plaats in een buitenwijk in het oosten van Charkiv. De Russische drones hebben vooral de bovenste verdiepingen van het flatgebouw zwaar beschadigd.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha heeft woedend op de aanval gereageerd. ‘Ondanks alle diplomatie en pogingen om vrede te sluiten, blijft Rusland burgers vermoorden’, schrijft Sybiha in een verklaring op sociale media. Sybiha noemt Rusland een ‘moorddadige oorlogsmachine’, die ‘moet stoppen met moorden om de diplomatie een kans te geven.’ Vanavond spreekt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Washington met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump over een mogelijke beëindiging van de oorlog.
Daan de Vries
Twitter bericht wordt geladen...
Iran heeft afgelopen najaar meer dan 4.000 ton aan munitie geleverd aan Rusland. Dat concludeert de onafhankelijke Russische nieuwssite Meduza op basis van een analyse van satellietbeelden en vrachtbrieven. De munitie is in november aangekomen in de haven van het Zuid-Russische dorp Olja, aan de Kaspische Zee. Van daaruit is ze per trein verder vervoerd richting het front in Oekraïne. Rusland en Iran ontkennen steevast dat de Iraniërs munitie, raketten en ander wapentuig leveren aan het Russische leger.
Meduza kreeg via de Amerikaanse denktank Center for Advanced Defense Studies vrachtbrieven in handen van treintransporten vanuit Olja. In die documenten wordt gesproken van meer dan vierduizend ton ‘explosieve materialen’. Volgens Meduza is dat dezelfde term die het Russische leger gebruikte bij eerdere transporten van Noord-Koreaans en Iraanse munitie. Satellietbeelden van de haven en openbare gps-informatie laten zien dat Russische vrachtschepen meermaals van Olja naar de Iraanse havens Amirabad en Fereydunkenar is gevaren.
Zowel de haven van Olja als de betrokken vrachtschepen zijn eigendom van de Russische zakenman Dzjamaldin Pasjajev, die vanwege zijn betrokkenheid bij het vervoeren van Iraanse wapens vorig jaar op de Amerikaanse sanctielijst is gezet. Volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën speelde Pasjajev bovendien een ‘sleutelrol’ bij het opzetten van de dronefabrieken waar Rusland de door Iran ontworpen Shahed-drones produceert.
De wapenleveranties die Meduza heeft onthuld zijn slechts een fractie van de totale Russische import van buitenlandse munitie. Volgens een onderzoek van de Oekraïense universiteit Kyiv School of Economics verscheepten Iran en Noord-Korea vorig jaar in totaal zo’n 260 duizend ton explosieven naar Rusland. Daarvan kwam ongeveer 13 duizend ton, 5 procent van het totaal, binnen via de haven van Olja. Vorige week bracht Oekraïne met een droneaanval in Olja een vrachtschip tot zinken dat volgens Russische Telegramkanalen geladen was met Iraanse munitie.
Daan de Vries
In de Russische provincie Rjazan zijn zeker twintig mensen omgekomen na een explosie in een fabriek waar buskruit wordt geproduceerd. Ook raakten 134 mensen gewond, melden de lokale autoriteiten. De ontploffing vond afgelopen vrijdag plaats, nadat brand was uitgebroken in een ander deel van het fabriekscomplex. Het is niet duidelijk wat die brand heeft veroorzaakt. De Russische autoriteiten hebben een onderzoek ingesteld naar de toedracht van de explosie.
In dezelfde fabriek vond in 2021 ook al een fatale explosie plaats. Daarbij vielen zeventien doden. Volgens de Russische autoriteiten was die ontploffing het gevolg van de onzorgvuldige naleving van veiligheidsvoorschriften. Twee jaar na de explosie werden de eigenaar, de oprichter en leden van de directie van de fabriek veroordeeld wegens nalatigheid met de dood tot gevolg. Zij kregen gevangenisstraffen van 4 tot 6,5 jaar.
Daan de Vries
De Amerikaanse president Donald Trump spreekt vanavond vanaf 19.15 uur (Nederlandse tijd) ongeveer drie kwartier met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky. Daarna volgt een tweede overleg, waarbij de leden van een Europese diplomatieke delegatie aansluiten. Dat staat in een programma dat het Witte Huis heeft vrijgegeven aan Amerikaanse media.
Zelensky’s Europese bondgenoten worden om 12.00 uur lokale tijd (18.00 uur Nederlandse tijd) ontvangen op het Witte Huis. Na een fotomoment heet Trump een uur later ook Zelensky welkom, waarna hij hem meeneemt naar het Oval Office. Daar zullen zij elkaar zo’n drie kwartier één op één spreken. Om 20.00 (Nederlandse tijd) verplaatsen de twee presidenten zich naar de eetzaal van het Witte Huis, waar de Amerikaanse president geregeld staatshoofden en andere buitenlandse gasten ontvangt. Vervolgens sluit de Europese delegatie aan voor een tweede gesprek.
Zelensky wordt in Washington vergezeld door een grote Europese delegatie, bestaande uit de Franse president Macron, de Britse premier Starmer, de Duitse bondskanselier Merz, Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, Navo-chef Mark Rutte, de Italiaanse premier Meloni en de Finse president Stubb. Zij hopen Trump ervan te overtuigen om Oekraïne te blijven steunen, na het overleg dat Trump afgelopen vrijdag had met de Russische president Vladimir Poetin.
Daan de Vries
Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense stad Charkiv zijn in de nacht van zondag op maandag drie mensen om het leven gekomen, onder wie een 2-jarig jongetje.
Bij aanvallen op Charkiv en de noordelijke regio Soemy vielen negentien gewonden. In Charkiv raakten zeventien mensen gewond, onder wie zes kinderen, meldde de burgemeester via Telegram. Mogelijk zitten nog bewoners vast nadat een woongebouw gedeeltelijk instortte door meerdere droneaanvallen. Hulpdiensten zijn bezig met de evacuatie van bewoners van beschadigde gebouwen.
In de regio Soemy raakten twee mensen gewond door een bom- en droneaanval, aldus de gouverneur. Het gaat volgens hem om een 57-jarige vrouw, die niet in levensgevaar verkeert, en een 43-jarige chauffeur die naar het ziekenhuis is gebracht. (ANP)
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is al in Washington aangekomen. Dat meldt hij op X. Hij spreekt maandag met de Amerikaanse president Donald Trump en andere Europese leiders over een mogelijk einde van de oorlog met Rusland.
Zelensky laat in zijn bericht weten dankbaar te zijn voor de uitnodiging. Ook zegt hij dat de vrede tussen Rusland en Oekraïne blijvend moet zijn. 'Niet zoals jaren geleden, toen Oekraïne gedwongen werd de Krim en een deel van ons oosten - een deel van de Donbas - op te geven en Poetin het simpelweg gebruikte als springplank voor een nieuwe aanval.'
De Oekraïense president vervolgt dat Rusland een einde moet maken aan de oorlog 'die het zelf is begonnen'. 'Ik hoop dat onze gezamenlijke kracht - met Amerika, met onze Europese vrienden - Rusland tot echte vrede zal dwingen.' (ANP)
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kan de oorlog met Rusland ‘bijna onmiddellijk’ beëindigen als hij dat wil, als hij afziet van de herovering van de Krim en het Navo-lidmaatschap voor Oekraïne. Dat schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn platform Truth Social.
‘Er is geen weg terug naar de Krim die Obama heeft weggegeven en geen toetreding tot de Navo voor Oekraïne’, aldus de Amerikaanse president. Rusland annexeerde het Oekraïense schiereiland de Krim in 2014.
Zelensky spreekt maandagavond in het Witte Huis met Trump over een mogelijk einde van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
De Oekraïense president wordt vergezeld door een uitgebreide Europese delegatie, die bestaat uit EU-president Ursula von der Leyen, Navo-chef Mark Rutte, de Finse president Alexander Stubb, de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Britse, Zweedse en Italiaanse premiers Keir Starmer, Ulf Kristersson en Giorgia Meloni.
Trump liet weten het een grote eer te vinden om de Europese leiders te ontvangen. ‘Grote dag in het Witte Huis morgen. Nog nooit waren er zoveel Europese leiders tegelijk aanwezig’, schreef hij op Truth Social. (ANP/Belga)
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant