De gruwelijke moord op vier tienermeisjes in 1991 in Austin heeft het leven van talloze mensen ontwricht. Een vierdelige documentaire duikt diep in de beklemmende nalatenschap.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Zelfs de meest nuchtere beschrijving van de onopgeloste moord op vier tienermeisjes in de stad Austin (Texas) in 1991 werpt een diepzwarte schaduw terug in de tijd. In een winkelcentrum, de meest banale van alle omgevingen, waren vier tienermeisjes aan het eind van de dag de zaak aan het afsluiten. De zaak in kwestie was onderdeel van een keten waar yoghurtijs werd verkocht. Twee meisjes hadden gewerkt, twee vriendinnen waren komen helpen.
Was het een totaal ontspoorde roofoverval? De vier jonge vrouwen werden vermoedelijk aangerand en executiestijl vermoord, de winkel werd in brand gestoken. De brandweer was als eerste ter plekke; de brand zelf en vervolgens het blussen vernietigden het eventueel aanwezige fysieke bewijs. Het onderzoek naar de zaak kreeg daardoor een hoogst speculatief gehalte, ook omdat het deels gebouwd was op gemanipuleerde politieverhoren.
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, fotografie en populaire cultuur.
De gruwelijke moorden sloegen een gat in het leven van een aantal families, waar ze een kleine 35 jaar later nog niet voorbij zijn. Vanaf het moment dat er in Austin een groot billboard verscheen met portretten van de meisjes en de tekst ‘Who Killed These Girls?’ is de zaak nooit ver uit de openbaarheid geweest.
De vierdelige HBO-serie The Yogurt Shop Murders van Margaret Brown, geproduceerd door de bekende productiemaatschappij A24 en onder anderen actrice en producente Emma Stone, is deels een klassieke truecrimeserie.
Maar het zwaartepunt komt al snel te liggen bij de psychologische effecten van zo’n ongrijpbaar misdrijf, op de families, op de bredere samenleving. En, meer op metaniveau: hoe gaat ons geheugen om met dergelijke traumatiserende gebeurtenissen?
Het onverdraaglijke idee dat ook langzaam naar voren komt is het contrast tussen de tienermeisjes met hun idealisme, hun dierenliefde en hun baantje en de jongens die altijd achter het winkelcentrum rondhingen, op een lager gelegen plek waar een beek liep. Gingen de jonge vrouwen stralend op hun toekomst af, de meeste jongens zaten in een compleet nihilistische neerwaartse spiraal van drank en drugs en het etaleren van vuurwapens.
Het waren deze jongens die al snel in beeld kwamen als mogelijke verdachten. Een van de rechercheurs ging er prat op dat hij honderd procent van zijn zaken oploste. En met oplossen bedoelde hij dan: bekentenissen uitlokken. Een schokkend aspect van The Yogurt Shop Murders zijn de gefilmde politieverhoren waarbij, vaak midden in de nacht, bekentenissen aan de labiele jongens worden onttrokken. En die zwaar gemanipuleerde en grotendeels door de politie ingevulde verhalen werden vervolgens weer gebruikt om andere jongens onder druk te zetten. Wie online zoekt ziet dat minstens een van die eerste verdachten later zelf op geweldadige wijze aan zijn eind is gekomen.
Op een bepaalde manier is The Yogurt Shop Murders een bitter commentaar op het gebruikelijke idioom van het truecrimegenre waarin, in ieder geval voor de kijker thuis, een zoektocht naar de waarheid en vervolgens gerechtigheid de manier is om de zaak af te sluiten. Maar Margaret Brown durft de vraag te stellen: wat gebeurt er als de waarheid ongrijpbaar blijft?
★★★★☆
Documentaire
Vierdelige serie van Margaret Brown
Te zien op HBO Max.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant