Vliegen is binnen Europa nog altijd een stuk goedkoper dan met de trein reizen, terwijl het een stuk vervuilender is. Belasting en dure infrastructuur zorgen ervoor dat het vaak voordeliger is om het vliegtuig te pakken. Dat kan en moet anders, zien experts.
Op dit moment is de keuze tussen het vliegtuig of de trein nemen binnen Europa vaak snel gemaakt. Vliegen bespaart vaak tijd én geld. Daarbij moeten mensen zelf de afweging maken: weegt de portemonnee of het klimaat zwaarder?
Greenpeace legde de tickets van 142 binnen- en buitenlandse trajecten per trein en vliegtuig naast elkaar. Daarbij keek de organisatie naar verschillende afstanden, reisduur en reisdata. De conclusie is dat vliegen - ondanks recente prijsstijgingen - nog steeds goedkoper is. Ook al is de impact van vliegen op het klimaat bekend.
De voetafdruk van vliegen is vele malen groter dan die van treinen. Lopen en fietsen hebben de kleinste voetafdruk. Als dat niet kan, is de trein vrijwel altijd de milieuvriendelijkste optie. Door de trein te nemen in plaats van een (binnenlandse) vlucht verlaag je je milieu-impact met 86 procent. Dat berekende Our World in Data aan de hand van Britse cijfers (zie hieronder).
Toch zijn internationale reizen in Europa goedkoper met het vliegtuig, laat de analyse van Greenpeace zien. In Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk liggen de prijzen van treintickets het vaakst hoger dan bij vluchten. De trein van Parijs naar Kopenhagen is volgens Greenpeace 21 keer zo duur als het vliegtuig.
Op binnenlandse trajecten was 70 procent juist goedkoper met de trein. In de Baltische staten waren treintickets altijd goedkoper dan het vliegtuig.
Hoogleraar Transporteconomie Erik Verhoef herkent dat beeld. Dat vliegen nog steeds goedkoper is heeft meerdere oorzaken, waaronder dure infrastructuur van spoorwegen. "Een andere belangrijke reden is de ontbrekende accijns op kerosine en het feit dat er geen btw op vliegtickets zit", zegt Verhoef. Op treintickets en de elektriciteit die wordt gebruikt om treinen te laten rijden zit wél belasting.
Via belastingvrijstellingen wordt goedkoop vliegen dus gestimuleerd. "Het wrange is dat je met de duurzaamheidsdoelen in je achterhoofd andersom zou verwachten", zegt Verhoef. Dat is volgens de hoogleraar een politieke keuze. Schonere vliegtuigen alleen gaan de klimaatcrisis niet oplossen, ook treinen zal moeten worden aangespoord.
Recente cijfers uit een enquête in opdracht van de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen (ANVR) laten zien dat weinig Nederlanders kiezen voor de trein. Slechts 3 procent gaat met de trein op vakantie. Meer dan de helft van de Nederlanders neemt jaarlijks het vliegtuig. Dat komt volgens het Kenniscentrum Mobiliteit neer op vijftien miljoen vluchten. 34 procent kiest voor de auto.
Nederland staat in het Greenpeace-onderzoek in de top tien van landen met de beste prijzen voor de (internationale) trein. Van de negen internationale routes vanaf Amsterdam was de trein in meer dan de helft van de gevallen goedkoper. Bovendien betaal je in Nederland sinds 2021 een vliegbelasting van 29,40 euro per vlucht.
Volgens Verhoef is het logisch dat mensen, zeker als ze een smalle beurs hebben, eerder geneigd zijn het vliegtuig te nemen. Het boeken van een trein kan afschrikken. Is het niet door de prijs, dan wel door de verschillende aanbieders, overstappen en dienstregelingen. Ook de reisinformatie is niet erg toegankelijk. Dat zou anders moeten, vindt Verhoef.
Zal er een dag komen waarop je 's ochtends in Maastricht op een hogesnelheidstrein stapt om 's avonds in Madrid aan te komen? Verhoef verwacht wel dat de markt meer op gang komt. Als de EU blijft vasthouden aan de eigen klimaatdoelen, zal het spoor hoogstwaarschijnlijk meer prioriteit krijgen, denkt hij.
En als er meer vraag komt, zal er meer in dat soort internationale spoornetwerken en boekingsplatformen worden geïnvesteerd en zullen de prijzen dalen. "Technisch is het sowieso mogelijk."
Source: Nu.nl algemeen