De 24-jarige Bouchra werd vorige week dood aangetroffen in Almere, nadat ze haar streng beveiligde blijf-van-mijn-lijfhuis had verlaten om haar ex-man te ontmoeten. De Syrische was niet de enige vrouw die de roep van buiten niet kon weerstaan. ‘Ze willen vaak nog één keer praten.’
is verslaggever van de Volkskrant en schrijft over jeugdzorg en de toeslagenaffaire.
Haar medebewoners in de vrouwenopvang in Almere zeiden tegen haar: trap er niet in. Maar Bouchra wilde het zo graag geloven. Haar echtgenoot had haar beloofd dat hij zijn leven zou beteren en haar niet langer zou mishandelen.
Zo gebeurde het dat de 24-jarige Syrische vrouw op donderdagochtend 7 augustus, tegen de voorschriften van de beveiligde opvang in, naar de grote Albert Heijn liep, nog geen 100 meter verderop, om daar zonder toezicht Omar A. te ontmoeten. De politie vermoedt dat ze bij hem in de auto is gestapt. Een week later werd haar levenloze lichaam gevonden bij de parkeerplaats van een nabijgelegen natuurgebied.
De politie wil niet meer zeggen dan dat zij naarstig op zoek is naar de 34-jarige A. Hij wordt verdacht van de moord op deze vrouw, na een periode waarin haar veiligheid ernstig werd bedreigd. De vrouwenopvang wil alleen kwijt dat die haar kent. Verder bleef het opvallend stil.
Op de plek waar Bouchra is gevonden, was na het vertrek van de forensische onderzoekers niets meer van het drama te zien. Pas na een paar dagen ontstond er een gedenkplek. Enkele omwonenden, die in de omgeving dagelijks hun hond uitlaten, legden bloemen.
‘Hier stierf een moederhart’, graveerde een van hen in een stuk hout. Omdat ze het zo pijnlijk vindt dat Bouchra zo weinig aandacht krijgt na haar onvoorstelbare lijdensweg, zegt ze.
Mede daarom wil een vrouw die haar kende uit de opvang meer over haar vertellen, op basis van absolute anonimiteit. Om Bouchra toch een gezicht te geven. Dit verhaal is voorgelegd aan Veilig Thuis Flevoland, dat niet inhoudelijk wilde reageren.
Bouchra was nog een tiener toen ze in het kader van gezinshereniging uit haar geboorteland Syrië vertrok naar België. Daar woonde haar tien jaar oudere echtgenoot, die eerder uit Syrië was gevlucht. Met hem kreeg ze vijf kinderen.
Ze was ongelukkig, en niet alleen omdat ze ver weg was van haar familie. Haar echtgenoot mishandelde haar zo ernstig dat ze zich genoodzaakt zag om te vluchten.
Hoe het haar gelukt is met haar kinderen in Nederland terecht te komen, is niet duidelijk. Ze zou eerst op andere opvanglocaties hebben verbleven. Een maand of vier geleden verhuisde ze naar de vrouwenopvang in Almere-Poort, op de derde verdieping, in een van de vijftien appartementen voor bedreigde vrouwen en hun kinderen. Haar oudste kind was toen 8 jaar oud, de jongste nog een baby.
Dit zogenoemde Oranjehuis, geopend in 2017, ziet er van buiten uit als een standaard appartementencomplex, afgezien van de vele camera’s die er hangen en het feit dat je er niet zomaar binnenkomt. De naam prijkt fier op de gevel. Het is vrouwenopvang nieuwe stijl: het adres is niet geheim.
De opvang van bedreigde vrouwen maakte in 2011 een radicale omslag, met een eerste zichtbare vestiging in Alkmaar op een openbaar adres. Inmiddels zijn er een kleine tien Oranjehuizen, naast de geheime opvanglocaties, die nog de meerderheid vormen.
Het idee erachter is dat slachtoffers van huiselijk geweld zich niet langer ‘verstoppen’ op een geheime plek. Vanuit zo’n beveiligd complex kunnen ze contact houden met hun familie en vrienden. Indien mogelijk wordt gewerkt aan de relatie, zodat die herstelt en er geen huiselijk geweld meer plaatsvindt.
Een ander genoemd argument is dat de geheime adressen van de oude blijf-van-mijn-lijfhuizen toch vaak uitlekten.
Dat de locatie bekend is, doet niets af aan haar gevoel van veiligheid daar, beklemtoont de bewoonster die Bouchra er leerde kennen. De medewerkers doen volgens haar ‘werkelijk alles’ om te zorgen dat de vrouwen veilig zijn. Ze vertelt dat vrouwen uitdrukkelijk wordt gevraagd eerst al hun elektronica te controleren op mogelijke gps-trackers, voor ze naar de opvang komen.
Daar bepalen de medewerkers aan de hand van de individuele situatie hoeveel bewegingsvrijheid verantwoord is. ‘Sommige vrouwen mogen niet eens naar de Albert Heijn. En als ze mogen, dan maar heel kort’, vertelt de bewoonster. ‘Toen ik een keer na een uur nog niet terug was van de supermarkt, kwamen bezorgde medewerkers me daar meteen zoeken.’
Maar de veiligheidsmaatregelen kunnen nog zo streng zijn, ze werken alleen als de vrouwen zich aan de regels houden. Dat heeft Bouchra volgens haar medebewoonster niet gedaan.
De Syrische was niet de enige bewoonster van de vrouwenopvang die de roep van buiten niet heeft kunnen weerstaan. Dat gold ook voor de 39-jarige Joeweela, die vorige maand werd doodgeschoten door haar ex-man. Joeweela verbleef in een opvang op een geheime locatie. Maar zij zou onder valse voorwendselen naar een plek zijn gelokt waar haar gewapende ex haar opwachtte.
Dat er nu in korte tijd twee vrouwen uit de opvang zijn vermoord, leidt tot veel onrust onder de andere bedreigde vrouwen die er verblijven. ‘Honderd procent veiligheid kan geen enkele opvang garanderen, hoe streng de maatregelen ook zijn’, zegt Marieke Liem, hoogleraar veiligheid en interventies en expert op het gebied van femicide.
Veel vrouwen zijn volgens haar bovendien nog niet helemaal losgeweekt van hun partner, hoezeer hij hen ook mishandelde. ‘Dan willen ze graag nog één keer praten om te kijken of een geweldloze relatie toch mogelijk is. Hij is vaak de vader van hun kinderen. De man kan dan een zogenoemd huwelijksreisgezicht opzetten, en beterschap beloven.’
Die ambivalente houding van sommige vrouwen die lijden onder ernstig huiselijk geweld kan het voor hulpverleners ‘uitdagend maken om naast hen te blijven staan’, zegt Liem. ‘Ze kunnen vrouwen bijvoorbeeld trainen in het opbouwen van meer zelfvertrouwen en in grenzen aangeven, en ook in hoe ze financieel op eigen benen kunnen staan. Maar vrouwen blijven niet voor eeuwig in de opvang. Op een dag gaan ze weer naar buiten.’
Het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld Veilig Thuis is 24 uur per dag gratis bereikbaar op 0800-2000.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant