Een ontmoeting tussen Vladimir Poetin en Volodymyr Zelensky zou aanstaande zijn, en Rusland zou instemmen met westerse veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Veelbelovende woorden van Donald Trump, maar van bevestiging door Moskou is geen sprake.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
De Amerikaanse president Donald Trump zegt bezig te zijn met het organiseren van een topontmoeting tussen zijn ambtgenoten in Rusland en Oekraïne, Vladimir Poetin en Volodymyr Zelensky. Of het Kremlin daarmee heeft ingestemd, en zo ja op welke termijn, is verre van duidelijk. Vanuit Moskou is vooralsnog opvallend zuinig gereageerd op het topoverleg in het Witte Huis van maandag tussen Trump, Zelensky en Europese leiders.
Onduidelijk blijft ook wat Moskou werkelijk denkt over de aan Oekraïne toegezegde westerse veiligheidsgaranties. Trump suggereert, net als zijn gezant Steve Witkoff eerder, dat het Kremlin ‘voor het eerst’ zou instemmen met die garanties, maar enige bevestiging daarvan uit Moskou is er niet.
Volgens Poetins adviseur Joeri Oesjakov, vorige week aanwezig bij het gesprek tussen Trump en Poetin in Alaska, hebben de beide presidenten in een telefoongesprek op maandag inderdaad gesproken over het belang van rechtstreekse onderhandelingen tussen Moskou en Kyiv. Maar Oesjakov zei daarbij niets over een mogelijke ontmoeting tussen Poetin en Zelensky.
Poetin en Trump zouden alleen hebben gesproken over de mogelijke voortzetting van bilaterale gesprekken op een ‘hoger niveau’ dan tot nu toe. Dat zou kunnen duiden op de deelname aan onderhandelingen van, bijvoorbeeld, Oesjakov zelf, of minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov.
Russische en Oekraïense delegaties hebben elkaar sinds het voorjaar tweemaal kortstondig ontmoet in Istanbul, zonder veel vooruitgang te boeken. Die gesprekken resulteerden enkel in afspraken over de uitwisseling van krijgsgevangenen en de lichamen van gesneuvelde militairen. Beide partijen wisselden memoranda uit, waaruit blijkt dat de standpunten over de meeste twistpunten haaks op elkaar staan.
Poetin heeft eerder gezegd dat hij geen principiële bezwaren heeft tegen een ontmoeting met Zelensky, maar dat daarvoor ‘zekere voorwaarden’ nodig zijn, en de realisering daarvan is volgens Poetin nog ‘heel ver weg’. Lavrov herhaalde dat dinsdag in een interview aan de Russische televisiezender VGTRK, zijn eerste publieke reactie op het overleg in Washington. Moskou gaat geen enkel contact uit de weg, aldus Lavrov, ‘maar ieder contact tussen staatshoofden moet uiterst zorgvuldig worden voorbereid’.
Voorafgaand aan de top in het Witte Huis keken de Russische media reikhalzend uit naar de ontmoeting tussen Trump en Zelensky. Ze zinspeelden op een herhaling van hun dramatisch verlopen overleg in februari, dat ontaardde in een ruzie. Die bleef dit keer uit, wat commentatoren op televisie niet hinderde om alsnog de draak te steken met Zelensky, die in aanwezigheid van Trump ‘dom lacht’ en ‘gebroken Engels’ spreekt.
Lavrov stak in zijn interview de loftrompet over Trump en haalde traditioneel fel uit naar de Europese leiders, die Zelensky vergezelden bij zijn bezoek aan het Witte Huis. Moskou laat sinds het aantreden van Trump in januari geen gelegenheid onbenut om de VS en Europa tegen elkaar uit te spelen.
De Amerikanen begrijpen volgens Lavrov dat de ‘oorspronkelijke oorzaken’ van de ‘Oekraïense crisis’ moeten worden weggenomen en willen ‘oprecht’ een ‘duurzaam, betrouwbaar’ resultaat bereiken, terwijl de Europeanen ‘op elke straathoek roepen dat alleen een staakt-het-vuren aanvaardbaar is, waarna ze doorgaan met wapenleveranties aan Oekraïne’.
Lavrov ging niet in op de westerse veiligheidsgaranties aan Oekraïne, waarover in Washington uitgebreid is gesproken, maar volstond te zeggen dat een duurzaam akkoord over Oekraïne niet kan worden bereikt ‘zonder respect voor de veiligheidsbelangen van Rusland’.
Eerder heeft Rusland herhaaldelijk laten weten dat de stationering van Europese of Amerikaanse troepen op Oekraïens grondgebied voor Moskou onacceptabel is. In het memorandum dat de Russische delegatie op 2 juni meebracht naar de onderhandelingen in Istanbul staat dat er geen buitenlandse troepen of militaire adviseurs op Oekraïens grondgebied mogen zijn. Ook wil Moskou dat iedere vorm van militaire hulp aan Oekraïne wordt gestaakt, inclusief het beschikbaar stellen van inlichtingen en satellietgegevens.
Er is vooralsnog geen enkele indicatie dat het Kremlin bereid is van die eisen af te wijken.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant