Demonstranten van Extinction Rebellion eisten dinsdag in een kort geding dat het gebiedsverbod dat Schiphol hen heeft opgelegd, wordt ingetrokken. De luchthaven beriep zich daarvoor op de eigen huisregels.
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Nog voordat Schiphol-advocaat Marjolein Heuten haar allereerste zin helemaal heeft uitgesproken, grijpt de rechter in. Die eerste zin, dinsdagmiddag in de rechtbank in Haarlem, luidt:
‘Demonstranten van Extinction Rebellion - die demonstreren tegen vliegen - willen vandaag bij u bereiken dat ze op korte termijn weer kunnen vliegen vanaf Schiphol.’
‘De kritiek is niet op vliegen, maar op véél vliegen’, corrigeert de rechter fel. De demonstranten, die deze rechtszaak hebben aangespannen, betoogden afgelopen maart tegen het frequent flyer-programma van KLM, dat passagiers stimuleert om zoveel mogelijk vliegtickets te boeken.
De luchthaven heeft 37 van die demonstranten gebiedsverboden opgelegd van vijf of tien jaar, waardoor ze langdurig niet meer vanaf Schiphol kunnen vliegen. Dat maakt noodzakelijke vluchten voor werk of repatriëring vanuit het buitenland bij ziekte of een ongeval onmogelijk, stellen zij. Maar bovenal, betoogt hun advocaat Otto Volgenant, mág Schiphol zo’n verbod helemaal niet opleggen. Hij noemt dat een ernstige inbreuk op het demonstratierecht en ‘eigenrichting’, want volgens de raadsman durven sommigen niet meer op Schiphol te demonstreren.
Bovendien hebben zijn cliënten twaalf keer eerder tegen dat spaarprogramma van KLM gedemonstreerd in het beveiligde deel van Schiphol. Zij kwamen daar doordat een toegangspoortje met één vliegticket tientallen keren open bleek te gaan. Bij al die demonstraties werden zijn cliënten door de marechaussee weggevoerd, maar nooit eerder werden er sancties opgelegd.
Volgens Schiphol verbieden de huisregels dat er in het beveiligde gebied wordt gedemonstreerd, maar volgens Volgenant zijn die huisregels nergens te vinden: ‘Ik ben gisteravond nog met de trein naar Schiphol gegaan. Onderweg naar het beveiligde Schiphol-deel heb ik alle borden en draaideuren gefotografeerd, maar nergens zag ik een verwijzing naar de huisregels. Toen ik een Schipholmedewerker ernaar vroeg, antwoordde die: ‘Nooit van gehoord’.’
‘In een winkel staat ook nergens dat je een product niet mag meenemen zonder af te rekenen’, reageert Schiphol-advocaat Heuten, ‘maar dat wil nog niet zeggen dat dat geen diefstal is’.
Als de rechter vraagt waar die huisregels staan, en Heuten antwoordt dat die opvraagbaar zijn bij de Kamer van Koophandel, oogst ze hoongelach van de tientallen Extinction Rebellion-sympathisanten in de overvolle rechtszaal. De advocaten van de demonstranten betogen dat het bij de luchthaven ontbreekt aan duidelijk omschreven regels en bijbehorende sancties, ‘zoals de KNVB duidelijk voorschrijft dat een voetbalwedstrijd wordt stilgelegd zodra een supporter het veld betreedt’.
Maar Schiphol is geen gewone locatie, betoogt de raadsvrouw. ‘Het is een van de meest complexe en streng beveiligde infrastructuren van Nederland. Het onrechtmatig betreden van het beveiligde deel levert een levensgroot risico op. Gezien de potentiële risico’s die gelden op een luchthaven, laat de veiligheid geen ruimte voor fouten.’
Dat argument is niet terecht, zegt de tweede advocaat van de demonstranten,
Willem Jebbink. ‘Als deze demonstraties een le-vens-groot risico opleveren’, benadrukt hij, ‘hoe kan het dan dat de demonstranten in maart al voor de twaalfde keer op die plek demonstreerden zonder dat er werd ingegrepen?’
Hij verwijt Schiphol ‘smadelijk’ gedrag door te stellen dat er eerder vernielingen zijn gepleegd. ‘Ik ken dat dossier toevallig, ik heb dat helemaal gelezen, en de officier van justitie heeft alleen erfvredebreuk geconstateerd.’ Hij noemt de sancties van Schiphol buitenproportioneel: ‘De luchthaven heeft niet voor die zware sancties gewaarschuwd. Feitelijk zeggen ze: ga maar vier jaar in de bak zitten voor het stelen van een pakje boter, want volgens de regels kan dat.’
Daarop vraagt de rechter: ‘Waaróm heeft Schiphol afgelopen maart geen waarschuwing gegeven dat het de spelregels had veranderd? Of, in gewoon Hollands: waarom maak je niet bekend, in goed overleg of desnoods op je website: let op mensen, het speelkwartier is voorbij?’
Daarop volgt een ingewikkeld betoog van advocaat Heuten, die niet echt een antwoord geeft op de vraag. ‘U hoort over een week wat ik daarvan vind’, reageert de rechter. Hij doet 29 maart uitspraak.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant