Na twee toppen in Alaska en Washington voert optimisme over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne de boventoon. Maar concreet werd het nog niet. En zolang er geen afspraken zijn, is Poetin aan de winnende hand, waarschuwen experts tegenover NU.nl.
De conclusie van internationale media op dinsdagochtend is duidelijk: Volodymyr Zelensky heeft zijn bezoek aan het Witte Huis overleefd. Er werd gelachen, vriendelijk gedaan en de Oekraïense president kon zelfs wat complimenten innen. Zelensky, die dit keer werd gesteund door een Europese topdelegatie, sprak zelf van het "beste gesprek" met de Amerikaanse president Donald Trump tot nu toe.
Dat een rampscenario als dat van het bezoek van Zelensky in februari aan het Witte Huis is voorkomen, wordt gevierd als winst. Maar zonder concrete afspraken of toezeggingen staat Oekraïne met lege handen, zeggen experts tegen NU.nl.
Er werd gesproken over veiligheidsgaranties, zegt historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland. "Maar in de jaren negentig kreeg Oekraïne ook veiligheidsgaranties, in ruil voor het opgeven van de Sovjetkernwapens. We zien nu wat dat waard was."
Bovendien weet niemand hoe veiligheidsgaranties eruit zouden moeten zien. Trump hintte erop dat Europese troepen, onder leiding van de Britten en Fransen, in Oekraïne gestationeerd moeten worden. Maar dat is onacceptabel voor de Russen, die geen buitenlandse troepen in Oekraïne willen hebben.
De aanwezige Europese leiders hebben volgens Europadeskundige Michel Michaloliákos "aan schadebeperking gedaan" door Trump te "bedelven" onder de complimenten. "Iedere Europese leider nam een andere rol in: Zelensky was bijvoorbeeld nederig en toonde zich dankbaar. Mark Rutte speelde de enthousiaste 'Trump-fanboy'", zegt Michaloliákos.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer hadden eveneens de Trump-handleiding gelezen, maar benoemden ook de Europese belangen. Ze benadrukten onder meer het belang van een wapenstilstand, voordat er over vrede wordt onderhandeld.
Er is nog weinig duidelijk over hoe vrede eruit moet zien. Wel is duidelijk dat de verschillen over een oplossing van het conflict nog ver uiteenlopen.
De ogen zijn daarom vooral gericht op Trump. Het valt op dat Poetin tot nu toe met meer wegkomt dan Zelensky. De Russische president houdt al maanden directe onderhandelingen met Zelensky tegen, heeft nooit het Oekraïense zelfbeschikkingsrecht erkend en deed zelden concrete voorstellen voor het einde van de oorlog.
Toch lukte het Poetin om Trump afgelopen vrijdag in Alaska weer voor zich te winnen. Voorafgaand aan dat overleg dreigde het Witte Huis met sancties om de druk op de Russische president op te voeren. Maar na een paar uur met elkaar gepraat te hebben waren al Trumps zorgen weg en benadrukte de Amerikaanse president vooral de "geweldige relatie" die hij met Poetin heeft.
Sterker nog: hij nam Poetins kijk op de zaak over, zegt Amerikadeskundige Jack Thompson. De Amerikaanse president wilde na afloop direct over vrede onderhandelen, zonder dat er een wapenstilstand moest worden ingesteld. Precies zoals Poetin het wil en waartegen Europese leiders in Washington protesteerden.
Thompson legt uit dat in Trumps wereld het recht van de sterkste geldt. "Voor Trump is het makkelijker om de zaken vanuit Poetins perspectief te zien dan vanuit Zelensky's perspectief." Rusland is de sterkere macht, en dus heeft Oekraïne zich daarnaar te schikken.
Bovendien tikt de tijd in het voordeel van de Russen. Terwijl concrete afspraken over vrede uitblijven, kruipen Russische troepen steeds verder Oekraïne binnen. Voor Poetin maakt het niet uit dat er dagelijks nog steeds massaal Russische soldaten sterven, legt Thompson uit. "Hij ziet het als een uitputtingsoorlog, waarbij Rusland aan de winnende hand is." Hoe langer het duurt voordat er vrede is, hoe meer tijd hij heeft om grondgebied te veroveren.
Vrede in Oekraïne is nog heel ver weg, zeggen Kraft van Ermel-Nijland, Michaloliákos en Thompson. "In het beste geval is er nu een eerste stapje gezet", zegt Thompson, die benadrukt dat morgen alles weer ongedaan kan zijn. De verschillen tussen Kyiv en Moskou over een oplossing van het conflict zijn nog altijd erg groot.
Kraft van Ermel-Nijland voegt eraan toe dat Poetin na afgelopen weekend meer dan ooit terug is op het internationale wereldtoneel.
"Iemand die gezocht wordt door het Internationaal Strafhof wegens oorlogsmisdaden zit weer aan tafel", zegt Kraft van Ermel-Nijland. "Zijn standpunten (om gebied van Oekraïne in te nemen, red.), die illegaal zijn volgens internationaal recht, zijn ineens weer bespreekbaar. Wat dat betreft is Poetin natuurlijk de winnaar van dit weekend."
Source: Nu.nl algemeen