Heel concrete toezeggingen kwamen er niet, maar Trump werd enigszins in toom gehouden zonder dat er al Oekraïens grondgebied werd opgegeven. Dit zijn de conclusies na het topoverleg in Washington tussen Oekraïense, Amerikaanse en Europese regeringsleiders.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Trump herhaalde de afgelopen dagen meermaals: er moet en zal een snelle ontmoeting komen tussen de Oekraïense en Russische president. Hij zou zelfs al met de voorbereidingen zijn begonnen. Binnen twee weken moet dit gebeuren, beloofde ook de Duitse bondskanselier Merz. Hij hield wel meteen een slag om de arm: Merz betwijfelt of Poetin wel durft.
Het Kremlin meldde afgelopen nacht enkel dat Trump en Poetin ‘het idee’ voor gesprekken ‘op hoger niveau’ tussen Oekraïne en Rusland hebben besproken. Zelensky is er daarentegen wel klaar voor. Hij zei dat territoriale kwesties alleen besproken kunnen worden tussen de staatshoofden van Rusland en Oekraïne.
De Amerikaanse president hintte ook op een trilaterale bijeenkomst, waar hij dus zelf ook bij zou zijn. Macron haastte zich op het persmoment om te stellen dat Europa daar dan óók bij moet zijn. Voor enig bilateraal, trilateraal, quadrilateraal of ieder ander multilateraal overleg met Poetin is nog geen concrete datum geprikt.
Trump ging naar Alaska om aan te dringen op een wapenstilstand in Oekraïne zolang er nog geen vredesakkoord was. Hij keerde echter terug met weerzin tegen een, in zijn woorden, ‘schraal staakt-het-vuren’ en liep daarmee haast volledig in de pas bij Poetin.
In het persmoment voorafgaand aan de top in Washington werden haast alleen vriendelijkheden uitgewisseld om de goede vrede te bewaren, maar op het punt van het bestand trokken de Europese leiders een grens.
‘Eerlijk gezegd willen we allemaal een wapenstilstand zien’, zei de Duitse bondskanselier Merz tegen Trump in het bijzijn van de camera’s. Merz zei zich ‘niet te kunnen voorstellen’ dat Zelensky, Poetin en Trump bij elkaar komen om vrede te bespreken, zonder dat er een staakt-het-vuren van kracht is.
De Franse president Macron sloot zich daarbij aan. Hij zei dat alle Europese leiders een wapenstilstand als ‘een noodzaak’ zien. Ook zei hij dat een sterk Oekraïens leger onderdeel moet uitmaken van een akkoord. Daarmee ging hij in tegen Poetins eis om het Oekraïense leger te ontwapenen.
De Europeanen, waar met bijvoorbeeld Starmer en Meloni politici van verschillend pluimage tussen zaten, straalden eenheid uit. Ze hadden hun optreden in het Witte Huis onderling gecoördineerd. Vlak voor de bijeenkomst voerden ze overleg met Zelensky op de Oekraïense ambassade in Washington. In een persconferentie na de top zei Zelensky de Europeanen ‘voorgoed dankbaar’ te zijn.
Na Zelensky’s eerste bezoek aan Trump in het Witte Huis, afgelopen februari, vielen internationaal de monden open. De Amerikanen kleineerden de Oekraïense president op ongeziene wijze en het overleg over een grondstoffendeal werd opgeblazen.
Een half jaar later ging dat heel anders, daar had Zelensky wel voor gezorgd. Hij droeg dit keer, op verzoek van het Witte Huis, een pak en bedankte Trump overdreven voor zijn inzet. Het had resultaat: de twee wisselden veel vriendelijkheden uit. Na het een-op-een-gesprek werd er voor de ogen van de pers dit keer uitgebreid gegrapt en gelachen. ‘Dit was ons beste gesprek ooit’, zei Zelensky in typisch Trump-lingo.
De belangrijkste voorwaarde voor het tekenen van een vredesakkoord is voor Oekraïne dat de VS en Europa voldoende veiligheidsgaranties geven. Trump hintte, zij het héél voorzichtig, op zulke garanties. ‘Europa vormt de eerste lijn van verdediging, maar we zullen betrokken zijn. We zullen ze goede bescherming bieden’, aldus de president.
De Italiaanse en Britse premiers Meloni en Starmer verwezen voor het eerst publiekelijk naar ‘Artikel 5-achtige afspraken. Daarmee doelden ze op Artikel 5 van het Navo-verdrag, dat voorschrijft dat een aanval op een lidstaat gelijkstaat aan een aanval op alle lidstaten. De Navo-lidstaten zouden dan verantwoordelijk worden voor de verdediging van Oekraïne bij een nieuwe Russische aanval.
Maar duidelijker dan dat werd het niet. De Finse president Stubb zei na afloop dat er ‘niets concreets’ bekend is geworden over Amerikaanse deelname aan dergelijke garanties. Hij noemde de top ‘deels succesvol’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant