Tennis De US Open heeft het gemengd-dubbeltoernooi flink veranderd. Kortere wedstrijden, minder teams en het toernooi duurt maar twee dagen: alles is uit de kast getrokken om de grote namen te lokken. „Het is een demonstratietoernooi geworden, maar dan hangt er een grandslamtitel aan.”
Emma Raducanu en Carlos Alcaraz in actie. De Brit en de Spanjaard hebben nog niet samen gedubbeld, maar vormen voor het gemengd dubbel van de US Open een populair duo.
Venus Williams, Carlos Alcaraz, Iga Swiatek, Jannik Sinner. Deze vier tennissers zijn gezamenlijk goed voor liefst tweeëntwintig grandslamtitels in het enkelspel, en allemaal staan ze in de top 10 van de wereld, of hebben ze daar lange tijd gestaan. En op de 45-jarige Williams na doen ze zelden mee aan een dubbeltoernooi.
Toch spelen zij, net als een groot deel van rest van de mondiale top-tien van de mannen én de vrouwen, dit jaar mee in het gemengd-dubbeltoernooi van de US Open. Onder tennisfans riep dit nieuws direct de nodige verbazing op. Want: waarom doen de beste spelers uit het enkelspel nu ineens wel mee, terwijl ze dat normaal nooit doen? Waarom is er nauwelijks meer plek voor echte dubbelspecialisten? Wat levert dit de organisatie van de US Open en de deelnemende spelers op?
Afgelopen februari kondigde de US Open aan het gemengd-dubbeltoernooi te willen vernieuwen. Het wordt sterk versimpeld. De sets worden korter, met op 4-4 al een tiebreak, en in de games volgt bij 40-40 een beslissend punt in plaats van het traditionele deuce. Er is bovendien geen beslissende derde set, maar een ‘supertiebreak’ tot tien gewonnen punten.
Daarnaast wordt het deelnemersveld gehalveerd en is er plek voor slechts zestien dubbels. Het toernooi kan hierdoor in twee dagen gespeeld worden, en dat gebeurt in de week vóór het hoofdtoernooi, op dinsdag en woensdag. Het prijzengeld gaat bovendien flink omhoog: de winnaars krijgen samen een miljoen dollar (ongeveer 850.000 euro), tegenover 200.000 dollar vorig jaar. Het doel van dit alles: meer toppers uit het enkelspel overtuigen om mee te doen.
De mededeling overviel de dubbelspecialisten. „Een diep onrecht”, schreven Sara Errani en Andrea Vavassori in een statement op Instagram, nadat de US Open het nieuws in februari naar buiten had gebracht, „dat een hele categorie aan spelers miskent”. De twee Italianen wonnen twee van de laatste vier grandslamtitels in het gemengd dubbel. Ze waren niet op de hoogte gebracht van het feit dat er een voor hen ingrijpende verandering aan zat te komen.
„Geen communicatie met de spelers, geen respect voor tradities en de geschiedenis. Verdrietig om te zien”, schreef Jan Zielinski op X. De Pool won vorig jaar twee titels in het gemengd dubbel. Het vatte het sentiment van veel dubbelaars goed samen: deze keuze was gemaakt uit commerciële overwegingen, zeiden ze, niet met het oog op de kwaliteit of traditie van de sport.
„Het is een demonstratietoernooi geworden, maar dan hangt er een grandslamtitel aan”, zegt de Nederlandse dubbelspecialist Sander Arends aan de telefoon vanuit Cincinnati, waar hij zich voorbereidde op de US Open. „Er zijn meer grote toernooien die dit soort promotie-evenementen de week voor het toernooi begint. Zulke dingen zijn altijd één grote show, en dat is absoluut goed voor de sport.” Maar aan zulke evenementen hangt doorgaans geen grote pot met prijzengeld, zegt hij, en al helemaal geen grandslamtitel.
Wat de onvrede vergroot, is dat alle aanpassingen zijn gedaan om niet de dubbelspelers, maar de grote namen uit het enkelspel te overtuigen mee te doen. Ook de toelatingsregels zijn daarvoor aangepast: van de zestien plekken zijn er acht gereserveerd voor de teams met de hoogste gecombineerde ranking in het enkelspel. Hoe hoog iemand op de wereldranglijst van het dubbelspel staat, is niet van belang. Voor de overige acht plaatsen zijn wildcards te verkrijgen. De organisatie kent die toe naar eigen inzicht, op basis van populariteit en status.
Tussen de wildcardontvangers zit bijvoorbeeld Novak Djokovic, door velen gezien als de beste tennisser aller tijden, die speelt met zijn landgenote Olga Danilovic. Ook Carlos Alcaraz en de Britse Emma Raducanu (die in 2021 de US Open won) hebben wildcards ontvangen. Slechts een enkeling van de deelnemers dubbelt regelmatig, zoals de Amerikaanse Jessica Pegula en Mirra Andreeva uit Rusland. Taylor Townsend, die samen met haar Amerikaanse landgenoot Ben Shelton mee zal doen, is zelfs voornamelijk actief in het dubbelspel. Dat geldt ook voor de eveneens Amerikaanse Caty McNally, die op het laatste moment aan het spelersveld is toegevoegd. Maar het enige toegelaten team dat volledig bestaat uit dubbelspecialisten is dat van Errani en Vavassori.
De Italiaanse dubbelspecialisten Sara Errani en Andrea Vavassori tijdens de finale van Roland Garros, die ze uiteindelijk wonnen. Foto Gao Jing/Xinhua
Volgens de USTA, de Amerikaanse tennisbond, is de belangrijkste reden voor het omgooien van het gemengd dubbel „het vergroten van de fan-base voor tennis”. Tegen The New York Times, reageerde de bond ervan overtuigd te zijn dat dit evenement „het gemengd dubbel naar een hoger niveau zal tillen”. De gehoopte aandacht voor dit nieuwe dubbel-evenement zal hopelijk doorsijpelen naar het dubbelspel in het algemeen, is de gedachte.
Maar hoeveel aandacht voor het reguliere dubbelspel levert het op als bijna niemand van de dubbelspecialisten mee kan doen? „Dat verhaal klinkt vooral als een manier om dit alles te verkopen”, zegt Arends. „Er zullen ongetwijfeld meer mensen op afkomen”, vermoedt Demi Schuurs, een andere Nederlandse dubbelspecialist, „maar die komen vooral voor die grote namen, niet voor het dubbelspel”.
Het is een feit dat het gemengd dubbel weinig populariteit geniet. De discipline wordt maar vijf keer per jaar gespeeld, tijdens grand slams en tijdens de United Cup, een landencompetitie waarin mannen en vrouwen samen uitkomen. De ‘mixed’ trekt daarbij weinig aandacht. Wedstrijden worden zelden uitgezonden op tv, trekken weinig publiek en leveren toernooi-organisaties daardoor weinig op.
Tegelijkertijd trekken toppers in het enkelspel als Sinner, Swiatek en Alcaraz volle stadions. Door van het gemengd dubbel een apart evenement te maken, en niet de dubbelspecialisten maar de sterren uit het enkelspel uit te nodigen, kan een grandslamtoernooi er dus wél flink aan verdienen. Met ticketverkoop, maar ook met uitzendrechten, die de organisatoren al verkocht hebben aan de Amerikaanse sportzender ESPN en aan buitenlandse geïnteresseerden.
Afgelopen jaar organiseerde de US Open al een voorproefje van het nieuwe gemengd-dubbeltoernooi, genaamd Mixed Madness. Vier teams deden mee, bestaande uit enkelspelers als de Japanse Naomi Osaka, viervoudig grandslamkampioen, en de Australiër Nick Kyrgios, die in 2022 in de finale van Wimbledon stond. Osaka doet dit jaar samen met Fransman Gael Monfils mee aan het gemengd dubbel.
Normaal gesproken zijn demonstratietoernooien niet al te serieus; er wordt veel gelachen tijdens de wedstrijden, het gaat meer om entertainment dan om winnen. Bij de Mixed Madness was dat anders; de competitie was bloedserieus. Want: de winnaars kregen 500.000 dollar, een ongekend hoog bedrag voor een demonstratietoernooi.
De USTA zag hierin het bewijs dat zijn plan voor het officiële mixed-dubbeltoernooi zou kunnen werken. „Het was echt een competitie, en voor mij was dat de test”, zei Lew Sherr, ceo van de USTA, tegen The Associated Press. „Zouden de spelers ervoor strijden? Het antwoord daarop was ja.” Om de kans op deelname van de grote sterren te vergroten, verdubbelde de bond dit jaar het prijzengeld nog eens, en verbond er bovendien de grandslamtitel aan.
Dubbelspelers zouden het extra prijzengeld van het gemengd dubbel goed kunnen gebruiken. „Voor ons kan zo’n bedrag echt een verschil maken”, zegt Schuurs. „Een speler kan dan bijvoorbeeld een paar maanden een trainer mee naar toernooien nemen.”
Voor veel spelers die niet tot de top in het enkelspel behoren, is dat niet vanzelfsprekend, vanwege de hoge reis- en hotelkosten die ermee gemoeid zijn.
De US Open gaf aan de dubbelspelers tegemoet te komen door het prijzengeld voor het mannen- en vrouwendubbel te verhogen met het geld dat normaal gesproken in het gemengd dubbel wordt uitgereikt (in totaal 600.000 dollar). Maar volgens Arends is dat geen sterk verweer. „Het prijzengeld in het enkelspel stijgt veel harder. Was het dan oorspronkelijk de bedoeling dat wij er helemaal niet op vooruit zouden gaan?”
De bond deed in de periode voor het precieze format voor het nieuwe gemengd dubbel werd vastgelegd zijn best om de beoogde deelnemers aan boord te krijgen. De organisatoren namen contact op met spelers, legden hun ideeën uit en vroegen welke aanpassingen nodig waren om ze te overtuigen.
„De meesten waren positief over het proberen van iets nieuws”, vertelt Casper Ruud aan NRC. De Noor is behoorlijk succesvol in het enkelspel, als voormalig nummer twee van de wereld en meervoudig grandslamfinalist, maar hij dubbelt niet vaak. Dat geldt voor zijn dubbelpartner Iga Swiatek ook. „We dachten dat het een leuke uitdaging zou zijn”, zegt Ruud. „En we hopen nog een paar keer samen te kunnen trainen.”
Dat is het geluid dat bij veel deelnemers klinkt: het is vooral spannend en nieuw. Ja, er staat iets op het spel, maar plezier maken lijkt voorop te staan. Sommige spelers zijn eerlijk over hun onwennigheid in het dubbelspel, en lijken daar ook niet zo zwaar aan te tillen. Zo grapte Sinner in een persconferentie tijdens Wimbledon dat zijn dubbelpartner niet al te boos moest zijn over zijn „geweldige volleys”. „Ik worstel met het dubbelspel”, gaf de Italiaanse nummer 1 van de wereld in het enkelspel toe.
Het is verre van vanzelfsprekend dat enkelspelers zonder training en ervaring goed kunnen dubbelen. Dubbelen vereist een andere strategie en goede communicatie met een partner, vaak zelfs meerdere keren per rally. Ook is het netspel in het dubbelspel veel belangrijker. Spelers die het liefst van achter in het veld harde klappen uitdelen, zullen meer moeite hebben met de overgang.
Vroeger kwam het vaker voor dat enkelspelers zich ook bekwaamden in het dubbelspel. John McEnroe won bijvoorbeeld vijftien toernooien in het mannendubbel. Venus en Serena Williams wonnen samen veertien grandslamtitels en drie keer olympisch goud. „Maar de sport is een stuk fysieker geworden”, zegt Arends. „Dat maakt het moeilijker te combineren. Zeker bij de mannen, die [op grand slams] spelen om drie gewonnen sets.”
Feit blijft dat enkelspelers de betere tennissers zijn. Arends heeft er geen moeite mee dat te beamen. „Enkelspel is veel fysieker”, zegt hij. Hij is er ook helemaal niet tegen dat er weer meer enkelspelers gaan dubbelen. „Ik geloof in kruisbestuiving. Mijn spel wordt er beter van, en ik geloof dat zij er in hun enkelwedstrijden ook van profiteren.”
In de nacht van zondag op maandag (Nederlandse tijd) werd de volledige deelnemerslijst pas bekend. Op die lijst staan geen nieuwe teams die volledig bestaan uit dubbelspecialisten. De Tsjechische Katerina Siniaková, een van de allerbeste dubbelaars van dit moment, is wél toegelaten tot het toernooi, maar vervangt de dubbelpartner van Sinner, Emma Navarro, die zich heeft teruggetrokken. Er kunnen op het laatste moment nog afzeggingen komen, maar ook als er op het laatste moment tóch nog een paar extra dubbelaars mogen meedoen, neemt dat de onvrede van de dubbelspecialisten vermoedelijk niet weg.
Arends vat het nog eens goed samen: „Onder elkaar zeggen we gekscherend tegen Errani en Vavassori: pak die titel! Dat zou toch de duidelijkste boodschap afgeven.”
Source: NRC