E-bikes
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Hoe zijn de Nederlandse fietspaden fietsbaar te houden? Door de snelle opkomst van e-bikes, fatbikes, cargobikes, en nog veel meer elektrische varianten van de tweewieler, is het fietspad in korte tijd veranderd van eenduidige rijbaan naar een bonte stoet van verschillende vervoersmiddelen, en bovendien verschillende snelheden. Waar gewone, door benen aangedreven, fietsen niet veel harder gaan dan een kilometer of 20 per uur, zoeven elektrische fietsen aanmerkelijk sneller over de weg, ook omdat veel van die fietsen tegen de regels in zijn opgevoerd tot snelheden van soms wel 40 kilometer per uur.
Dat heeft gevolgen voor de fietsveiligheid: het aantal fietsslachtoffers is de laatste jaren – na decennia van vooral daling – weer toegenomen. In 2020 reed volgens CBS-cijfers bijna een op de drie omgekomen fietsers op een elektrische fiets. In 2023 reed minstens 40 procent van de omgekomen fietsers op een e-bike, en het aantal ongevallen met speed pedelecs (elektrische fietsen die tot 45 kilometer per uur mogen en in veel steden op het fietspad zijn toegestaan) is zelfs verviervoudigd vergeleken met drie jaar eerder. Ook het aantal jongeren dat gewond raakt na een ongeluk met een fatbike stijgt hard, volgens kenniscentrum VeiligheidNL.
E-bikes kunnen het leven makkelijker maken, ze bieden mensen die anders niet kúnnen fietsen of veelal met met de auto gaan een welkom alternatief, ze kunnen voor woon-werkverkeer een duurzamere keuze zijn dan de auto omdat elektrisch versterkt grotere woon-werkafstanden te overbruggen zijn dan met de ouderwetse fiets. De opkomst van e-bikes heeft bovendien de snorfiets en brommer behoorlijk teruggedrongen – iets waar bepaald niet iedereen rouwig om zal zijn.
Met nieuwe technologieën komen nieuwe vervoersopties de markt op, en zo hoort het ook te gaan. Maar overheden kunnen prima eisen stellen en beperkingen opleggen aan vervoersmiddelen die weinig toevoegen aan de mobiliteitsopties.
E-bikes leiden al langer tot dilemma’s van lokale bestuurders en landelijke politici. Behalve de veiligheid staat namelijk iets oer-Nederlands op het spel: de unieke fietscultuur, die zowel voor de gezondheid van mensen als de gezondheid van de planeet grote voordelen heeft.
Daarom is het goed dat gemeenten meer ruimte krijgen om te experimenteren met regels, zoals nieuwe manieren om de maximumsnelheid van 25 kilometer per uur op fietspaden te handhaven. Dat staat in een meerjarenplan voor fietsveiligheid dat demissionair minister Robert Tieman (Infrastructuur, BBB) vlak voor het reces naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Die handhaving zal niet makkelijk zijn, zoals ook de Fietsersbond waarschuwt, maar des te belangrijker dat er meer wordt geëxperimenteerd.
De gemeente Enschede vatte daarnaast ook al het plan op om fatbikes uit het stadscentrum te weren om dat begaanbaar te houden voor voetgangers en ‘echte’ fietsers. Laat maar komen, dat soort proeven. Landelijke regels, bijvoorbeeld voor eenduidige maximumsnelheden, het strikter handhaven van het verbod op opvoeren van e-bikes, of verplichte fietskentekens voor elektrische tweewielers blijven daarnaast overigens wel nodig. Keuzevrijheid en technologische vooruitgang zijn zaken om te koesteren – maar de Nederlandse fietscultuur is dat ook.
Source: NRC