Home

Live Oekraïne: Merz en Macron pleiten wél voor staakt-het-vuren, in weerwil van Trump

Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.

Liveblog

In een gezamenlijk persmoment in het Witte Huis hebben de Duitse bondskanselier Merz en de Franse president Macron gepleit voor een staakt-het-vuren tussen Oekraïne en Rusland. Daarmee nemen de leiders stelling in tegen Donald Trump, die na zijn overleg met Poetin vorige week zei niet meer in te zetten op een voorlopig bestand. ‘Ik kan me niet voorstellen dat er een volgende bijeenkomst zal zijn zonder staakt-het-vuren’, zei bondskanselier Friedrich Merz.

Eerder vandaag lichtte Trump zijn beslissing toe om direct over een langdurige vrede te willen onderhandelen. ‘Een staakt-het-vuren kan strategisch nadelig zijn, de vijand kan zich dan hergroeperen.’ Met die woorden komt hij tegemoet aan de wensen van de Russische president, die vooral baat heeft bij het lang laten voortslepen van de oorlog, en bang is dat Oekraïne militair sterker terugkomt na een tijdelijk bestand.

Een ander belangrijk punt op de agenda vandaag is het definiëren van veiligheidsgaranties die Oekraïne nodig heeft om een langdurige vrede te sluiten met Rusland. Zowel Meloni als de Britse premier Keir Starmer wezen op de mogelijkheid van ‘Artikel 5-achtige afspraken’. Daarmee doelen ze op Artikel 5 van het Navo-verdrag, dat voorschrijft dat een aanval op een lidstaat gelijkstaat aan een aanval op alle lidstaten. De Navo-lidstaten zouden dan verantwoordelijk worden voor de verdediging van Oekraïne bij een nieuwe Russische aanval.

De leiders trekken zich nu terug in het Oval Office voor een gesprek achter gesloten deuren. Hoewel de uitkomst daarvan ongewis is, zei Trump gemotiveerd te zijn om snel stappen te zetten. Trump heeft al aangekondigd dat hij na het overleg met de Russische president Vladimir Poetin zal bellen. Hij zegt te willen aansturen op een ‘trilaterale ontmoeting’ met Zelensky en Poetin.

Dana Holscher

President Trump heeft voorafgaand aan zijn bespreking met president Zelensky laten doorschemeren dat hij niet uitsluit Amerikaanse troepen naar Oekraïne te sturen. Dat merkte de Amerikaanse president op na vragen van journalisten over de veiligheidsgaranties voor Oekraïne als onderdeel van een mogelijke vredesdeal met Rusland. Desondanks zouden Europese landen het voortouw moeten nemen in het beschermen van de vrede, stelde de Amerikaanse president. Dat Trump ruimte liet voor eventuele Amerikaanse soldaten in Oekraïne, is een nieuwe ontwikkeling.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky werd ook gevraagd wat Oekraïne nodig heeft om veiligheid te garanderen. ‘Alles’, was zijn antwoord, en daarbij zijn we afhankelijk van ‘sterke landen’. Hij doelt daarbij in elk geval op militaire steun, zowel met materieel als met manschappen.

De uitkomst van de ontmoeting tussen Trump en Zelensky hoeft niet doorslaggevend te zijn voor de Amerikaanse steun aan Oekraïne, zei president Trump. Een verslaggever vroeg Trump in het Oval Office of de ontmoeting vandaag erop of eronder zou zijn voor Oekraïne. ‘Dat kan ik nooit zeggen’, was het antwoord van Trump, ‘er worden mensen vermoord en wij willen daar een einde aan maken. Dus ik zou niet zeggen dat de steun hier stopt.’

In vergelijking met de vorige ontmoeting tussen de twee leiders in het Oval Office, die uitliep op een openlijke ruzie, lijkt de sfeer vooralsnog gemoedelijker. Trump complimenteerde Zelensky over zijn kleding. Voor de gelegenheid heeft de Oekraïense president een zwart pak zonder das aangetrokken, net als hij droeg op de Navo-top. Bij de vorige ontmoeting in het Witte Huis droeg Zelensky zijn gebruikelijke legerkleding, wat hem op commentaar kwam te staan. Volgens nieuwssite Axios had het Witte Huis Zelensky expliciet verzocht ditmaal een pak te dragen.

Dana Holscher

In Washington arriveren de Europese leiders die Zelensky vergezellen bij zijn ontmoeting met president Donald Trump. Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo, kwam als eerste aan bij het Witte Huis. Daarna volgden Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen en de Britse premier Keir Starmer.

Ook de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Finse president Alexander Stubb, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz zijn inmiddels aangekomen in Washington.

Behalve de internationale pers heeft ook een groep demonstranten zich verzameld bij het Witte Huis. Ze tonen zich solidair met Oekraïne en roepen president Trump op zich in te zetten voor vrede.

Donald Trump zal later vandaag samen met zijn vicepresident JD Vance spreken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Voorafgaand aan zijn bezoek aan het Witte Huis ontmoette Zelensky met de Amerikaanse gezant Keith Kellogg. Details over die ontmoeting kwamen vooralsnog niet naar buiten.

Dana Holscher

Alexander Stubb: zijn naam springt in het oog tussen die van Europese zwaargewichten als de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron, de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Britse premier Keir Starmer, Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Navo-topman Mark Rutte. Toch is de aanwezigheid van de Finse president bij het topoverleg in Washington allesbehalve toevallig.

De afgelopen maanden kwam Stubb, sinds maart 2024 president van Finland, bekend te staan als ‘Trump-fluisteraar’. De twee presidenten sloegen in maart een balletje op Trumps golfbaan in Florida. Het was de ideale ontmoetingsplaats voor de leiders: vóór zijn politieke carrière lonkte voor Stubb een bestaan als professioneel golfer. Trump was achteraf dan ook vol lof over Stubbs capaciteiten op de baan.

Tijdens het urenlange golftoernooi spraken de leiders over Oekraïne en de veiligheid van Europa. Een dag later sloeg de Amerikaanse president plots een andere toon aan over Poetins oorlogsvoering, die tot op dat moment in Washington met gematigde mildheid was ontvangen.

Hetzelfde patroon, waarbij Trump die zijn mening over Poetin leek bij te stellen na een ontmoeting met Stubb, voltrok zich eind april. De twee presidenten spraken elkaar in het Vaticaan bij de uitvaart van de paus. Kort daarna dreigde Trump met sancties voor Rusland, als Poetin niet zou instemmen met een staakt-het-vuren. Het blijft gissen, maar sommige analisten zien in Trumps draaiingen de invloed van de Finse president.

Dat de 57-jarige Fin op goede voet staat met Trump, kan het lot van Oekraïne mogelijk ten goede komen. Stubb heeft zijn loyaliteit aan Oekraïne meermaals uitgesproken. Bovendien deelt Finland een kilometerslange grens met Rusland, waardoor Stubb het Rusland van Poetin als directe dreiging voor zijn land ziet. Volgens nieuwssite Politico heeft Stubb zich bij Trump opgeworpen als gezant namens Europa, om een plek aan de onderhandelingstafel te kunnen bemachtigen.

Of het Stubb daadwerkelijk lukt om de veiligheid van Europa vandaag veilig te stellen, moet blijken. Hoewel zijn politieke carrière enerzijds gekenmerkt wordt door enkele onhandige uitglijders, heeft de centrumrechtse politicus jarenlange diplomatieke ervaring. Voor zijn presidentschap was hij Europarlementariër in Brussel, en in eigen land minister van Buitenlandse Zaken en minister van Europese Zaken.

Dana Holscher

Nieuwe Finse president schreef elf boeken over de EU en zag al vroeg dat zijn land thuishoort bij de Navo: Lees hier het profiel over de Finse president van correspondent Jeroen Visser

De Amerikaanse vicepresident JD Vance is vanavond aanwezig bij het gesprek tussen president Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Dat meldt de Amerikaanse zender ABC News op basis van een ingewijde. Zelensky wordt vanavond, samen met een Europese delegatie, ontvangen op het Witte Huis voor een overleg over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne.

In het programma dat het Witte Huis eerder deelde, stond dat Trump en Zelensky elkaar eerst één op één zouden spreken. Daarna zou een tweede overleg volgen met de Europese leiders. ABC News suggereert dat Vance bij het eerste gesprek aanwezig zal zijn. De vorige keer dat Trump Zelensky in het Witte Huis ontving, in februari, was de vicepresident daar ook bij. Het gesprek mondde toen uit in een ruzie, waarbij Trump en Vance de Oekraïense president schoffeerden en hem wegstuurden uit het Witte Huis. Vance beschuldigde Zelensky onder meer van ondankbaarheid, ondanks de Amerikaanse steun aan Oekraïne.

Zelensky is vanochtend vroeg aangekomen in Washington. De Franse president Emmanuel Macron, de Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni zijn, elk met hun eigen regeringsvliegtuig, onderweg naar de Amerikaanse hoofdstad. Daar worden zij om 18.00 uur Nederlandse tijd (12.00 uur lokale tijd) door de Amerikaanse president Trump ontvangen. Ook Navo-chef Mark Rutte, Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Finse president Alexander Stubb sluiten aan bij het overleg met Trump.

Twitter bericht wordt geladen...

Daan de Vries

De Russische droneaanval op Oekraïne van afgelopen nacht was de grootste in twee weken tijd. Volgens de Oekraïense luchtmacht vuurde Rusland 140 drones af op Oekraïense steden. Vier van die drones troffen een flatgebouw in de Oekraïense stad Charkiv, waarbij zeven mensen werden gedood. De relatief grote aanval vond plaats in de nacht voor het topoverleg tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump in Washington.

Het aantal drones dat Rusland elke nacht op Oekraïne afvuurt is in augustus tot nu toe veel lager dan in de maanden ervoor. Waar de Russen in juli geregeld honderden drones per nacht inzetten, is de aanval van 4 augustus met 162 drones de grootste van deze maand. De laatste nachten ging het doorgaans om ‘slechts’ enkele tientallen.

Het is niet duidelijk waarom Rusland zijn aanvallen op Oekraïne heeft teruggeschroefd. Mogelijk heeft de daling te maken met een aantal succesvolle Oekraïense aanvallen op Russische dronefabrieken en transportlijnen waarlangs Rusland zijn drones vervoert. Ook kan het zijn dat de Russische legerleiding doelbewust minder drones inzet, om de onderhandelingen met de Amerikaanse president Trump niet in gevaar te brengen.

In juli sprak Trump zijn ergernis uit over het feit dat Rusland zijn aanvallen voortzet, terwijl hij de Russische president Poetin in een reeks telefoongesprekken had gevraagd daarmee te stoppen. ‘Ik hang op na een goed gesprek, en vervolgens worden er raketten afgevuurd op Kyiv of een andere stad. Wanneer dat drie, vier keer gebeurt, dan betekent zo’n gesprek niets meer.’

Daan de Vries

Er stroomt voorlopig geen olie door de pijplijn die Russische olie naar EU-lidstaten Hongarije en Slowakije vervoert. Dat melden de Hongaarse buitenlandminister Péter Szijjártó en het Slowaakse staatsoliebedrijf Transpetrol. Volgens Szijjártó is de verstoring het gevolg van een Oekraïense aanval op de pijplijn. Vermoedelijk verwijst hij naar een aanval op een pompstation in de Russische provincie Brjansk, vorige week woensdag.

Hongarije en Slowakije zijn de enige EU-landen die nog Russische olie importeren. De olie komt binnen via de Droezjba-pijplijn, die vanuit Rusland via Belarus en Oekraïne naar de EU loopt. Het contract dat de doorvoer van Russische olie door Oekraïne regelt, loopt nog tot 2029. Szijjártó noemt de Oekraïense aanval ‘schandalig en onacceptabel’. Ook dreigt de Hongaarse minister een eind te maken aan de export van Hongaarse elektriciteit naar Oekraïne. ‘Tot slot herinner ik de Oekraïense beleidsmakers dat elektriciteit uit Hongarije een cruciale rol speelt in uw elektriciteitsvoorziening’, aldus Szijjártó.

Omdat het Oekraïense stroomnet de afgelopen jaren zwaar is beschadigd door Russische aanvallen, importeert Oekraïne elektriciteit uit buurlanden als Roemenië, Polen, Hongarije en Slowakije. Hongarije is de belangrijkste leverancier van elektriciteit. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha schrijft in een reactie op Szijjártó’s bericht dat de Hongaren ‘hun klachten en dreigementen aan jullie vrienden in Moskou moeten adresseren’, niet aan Kyiv. ‘Wij vertellen Hongarije al jaren dat Moskou een onbetrouwbare partner is, maar toch houdt Hongarije zijn afhankelijkheid van Rusland in stand.’

Daan de Vries

Terwijl Oekraïne en zijn Europese bondgenoten er alles aan doen om zich te verzekeren van de steun van de Amerikaanse president Donald Trump, twijfelt de Amerikaanse bevolking in toenemende mate aan Trumps aanpak. Zo’n 60 procent van de Amerikanen heeft inmiddels weinig of geen vertrouwen in de manier waarop Trump omgaat met de oorlog in Oekraïne. Dat blijkt uit een peiling van het Amerikaanse Pew Research Center, die vorige week is gepubliceerd. Een op de drie respondenten vindt dat Trump ‘Rusland te veel bevoordeelt’ in de onderhandelingen, tegenover slechts 6 procent die vindt dat hun president Oekraïne voortrekt.

Ook onder aanhangers van Trumps Republikeinse partij lijkt de steun voor Oekraïne toe te nemen. In februari vond bijna de helft van de Republikeinen nog dat de Verenigde Staten te veel steun gaven aan Oekraïne; in de recentste peiling is dat gedaald tot 30 procent. Daarnaast vinden meer Republikeinen dat de VS ‘een verantwoordelijkheid hebben om Oekraïne te helpen’. Dit voorjaar was minder dan een kwart van de Republikeinen het met die stelling eens, nu is dat 35 procent.

Tijdens de verkiezingscampagne sprak Trump zich herhaaldelijk uit tegen de Amerikaanse steun aan Oekraïne. Ook zei hij dat hij de oorlog ‘binnen 24 uur’ zou beëindigen. Sinds zijn aantreden als president is er geen nieuwe Amerikaanse wapensteun toegezegd, hoewel eerder beloofde leveringen wel zijn doorgegaan. Deze zomer gaf Trump zijn goedkeuring aan een constructie waarbij Europese Navo-lidstaten wapens kunnen kopen van de Amerikanen, om die vervolgens aan Oekraïne te leveren. Onder meer Nederland, Duitsland en Scandinavische landen hebben van dat initiatief gebruikgemaakt.

Daan de Vries

Het dodental van de Russische droneaanval op Charkiv is opgelopen tot zes. Reddingswerkers hebben de afgelopen uren nog drie lichamen gevonden in het flatgebouw dat Rusland vannacht trof met vier drones. Bij de aanval zijn ook achttien gewonden gevallen, meldt gouverneur Oleh Synjehoebov van de provincie Charkiv.

Het Noord-Oekraïense Charkiv, de tweede stad van het land, is regelmatig het doelwit van Russische aanvallen. De stad ligt op zo’n 30 kilometer van de Russische grens. De aanval van vannacht vond plaats in een buitenwijk in het oosten van Charkiv. De Russische drones hebben vooral de bovenste verdiepingen van het flatgebouw zwaar beschadigd.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha heeft woedend op de aanval gereageerd. ‘Ondanks alle diplomatie en pogingen om vrede te sluiten, blijft Rusland burgers vermoorden’, schrijft Sybiha in een verklaring op sociale media. Sybiha noemt Rusland een ‘moorddadige oorlogsmachine’, die ‘moet stoppen met moorden om de diplomatie een kans te geven.’ Vanavond spreekt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Washington met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump over een mogelijke beëindiging van de oorlog.

Daan de Vries

Twitter bericht wordt geladen...

Iran heeft afgelopen najaar meer dan 4.000 ton aan munitie geleverd aan Rusland. Dat concludeert de onafhankelijke Russische nieuwssite Meduza op basis van een analyse van satellietbeelden en vrachtbrieven. De munitie is in november aangekomen in de haven van het Zuid-Russische dorp Olja, aan de Kaspische Zee. Van daaruit is ze per trein verder vervoerd richting het front in Oekraïne. Rusland en Iran ontkennen steevast dat de Iraniërs munitie, raketten en ander wapentuig leveren aan het Russische leger.

Meduza kreeg via de Amerikaanse denktank Center for Advanced Defense Studies vrachtbrieven in handen van treintransporten vanuit Olja. In die documenten wordt gesproken van meer dan vierduizend ton ‘explosieve materialen’. Volgens Meduza is dat dezelfde term die het Russische leger gebruikte bij eerdere transporten van Noord-Koreaans en Iraanse munitie. Satellietbeelden van de haven en openbare gps-informatie laten zien dat Russische vrachtschepen meermaals van Olja naar de Iraanse havens Amirabad en Fereydunkenar is gevaren.

Zowel de haven van Olja als de betrokken vrachtschepen zijn eigendom van de Russische zakenman Dzjamaldin Pasjajev, die vanwege zijn betrokkenheid bij het vervoeren van Iraanse wapens vorig jaar op de Amerikaanse sanctielijst is gezet. Volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën speelde Pasjajev bovendien een ‘sleutelrol’ bij het opzetten van de dronefabrieken waar Rusland de door Iran ontworpen Shahed-drones produceert.

De wapenleveranties die Meduza heeft onthuld zijn slechts een fractie van de totale Russische import van buitenlandse munitie. Volgens een onderzoek van de Oekraïense universiteit Kyiv School of Economics verscheepten Iran en Noord-Korea vorig jaar in totaal zo’n 260 duizend ton explosieven naar Rusland. Daarvan kwam ongeveer 13 duizend ton, 5 procent van het totaal, binnen via de haven van Olja. Vorige week bracht Oekraïne met een droneaanval in Olja een vrachtschip tot zinken dat volgens Russische Telegramkanalen geladen was met Iraanse munitie.

Daan de Vries

In de Russische provincie Rjazan zijn zeker twintig mensen omgekomen na een explosie in een fabriek waar buskruit wordt geproduceerd. Ook raakten 134 mensen gewond, melden de lokale autoriteiten. De ontploffing vond afgelopen vrijdag plaats, nadat brand was uitgebroken in een ander deel van het fabriekscomplex. Het is niet duidelijk wat die brand heeft veroorzaakt. De Russische autoriteiten hebben een onderzoek ingesteld naar de toedracht van de explosie.

In dezelfde fabriek vond in 2021 ook al een fatale explosie plaats. Daarbij vielen zeventien doden. Volgens de Russische autoriteiten was die ontploffing het gevolg van de onzorgvuldige naleving van veiligheidsvoorschriften. Twee jaar na de explosie werden de eigenaar, de oprichter en leden van de directie van de fabriek veroordeeld wegens nalatigheid met de dood tot gevolg. Zij kregen gevangenisstraffen van 4 tot 6,5 jaar.

Daan de Vries

De Amerikaanse president Donald Trump spreekt vanavond vanaf 19.15 uur (Nederlandse tijd) ongeveer drie kwartier met zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky. Daarna volgt een tweede overleg, waarbij de leden van een Europese diplomatieke delegatie aansluiten. Dat staat in een programma dat het Witte Huis heeft vrijgegeven aan Amerikaanse media.

Zelensky’s Europese bondgenoten worden om 12.00 uur lokale tijd (18.00 uur Nederlandse tijd) ontvangen op het Witte Huis. Na een fotomoment heet Trump een uur later ook Zelensky welkom, waarna hij hem meeneemt naar het Oval Office. Daar zullen zij elkaar zo’n drie kwartier één op één spreken. Om 20.00 (Nederlandse tijd) verplaatsen de twee presidenten zich naar de eetzaal van het Witte Huis, waar de Amerikaanse president geregeld staatshoofden en andere buitenlandse gasten ontvangt. Vervolgens sluit de Europese delegatie aan voor een tweede gesprek.

Zelensky wordt in Washington vergezeld door een grote Europese delegatie, bestaande uit de Franse president Macron, de Britse premier Starmer, de Duitse bondskanselier Merz, Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, Navo-chef Mark Rutte, de Italiaanse premier Meloni en de Finse president Stubb. Zij hopen Trump ervan te overtuigen om Oekraïne te blijven steunen, na het overleg dat Trump afgelopen vrijdag had met de Russische president Vladimir Poetin.

Daan de Vries

Lees ook deze voorbeschouwing van het bezoek van Zelensky en zijn Europese bondgenoten aan het Witte Huis: Europa rukt uit voor noodmissie naar Washington om de toekomst van het continent veilig te stellen

Bij Russische luchtaanvallen op de Oekraïense stad Charkiv zijn in de nacht van zondag op maandag drie mensen om het leven gekomen, onder wie een 2-jarig jongetje.

Bij aanvallen op Charkiv en de noordelijke regio Soemy vielen negentien gewonden. In Charkiv raakten zeventien mensen gewond, onder wie zes kinderen, meldde de burgemeester via Telegram. Mogelijk zitten nog bewoners vast nadat een woongebouw gedeeltelijk instortte door meerdere droneaanvallen. Hulpdiensten zijn bezig met de evacuatie van bewoners van beschadigde gebouwen.

In de regio Soemy raakten twee mensen gewond door een bom- en droneaanval, aldus de gouverneur. Het gaat volgens hem om een 57-jarige vrouw, die niet in levensgevaar verkeert, en een 43-jarige chauffeur die naar het ziekenhuis is gebracht. (ANP)

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is al in Washington aangekomen. Dat meldt hij op X. Hij spreekt maandag met de Amerikaanse president Donald Trump en andere Europese leiders over een mogelijk einde van de oorlog met Rusland.

Zelensky laat in zijn bericht weten dankbaar te zijn voor de uitnodiging. Ook zegt hij dat de vrede tussen Rusland en Oekraïne blijvend moet zijn. 'Niet zoals jaren geleden, toen Oekraïne gedwongen werd de Krim en een deel van ons oosten - een deel van de Donbas - op te geven en Poetin het simpelweg gebruikte als springplank voor een nieuwe aanval.'

De Oekraïense president vervolgt dat Rusland een einde moet maken aan de oorlog 'die het zelf is begonnen'. 'Ik hoop dat onze gezamenlijke kracht - met Amerika, met onze Europese vrienden - Rusland tot echte vrede zal dwingen.' (ANP)

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kan de oorlog met Rusland ‘bijna onmiddellijk’ beëindigen als hij dat wil, als hij afziet van de herovering van de Krim en het Navo-lidmaatschap voor Oekraïne. Dat schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn platform Truth Social.

‘Er is geen weg terug naar de Krim die Obama heeft weggegeven en geen toetreding tot de Navo voor Oekraïne’, aldus de Amerikaanse president. Rusland annexeerde het Oekraïense schiereiland de Krim in 2014.

Zelensky spreekt maandagavond in het Witte Huis met Trump over een mogelijk einde van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

De Oekraïense president wordt vergezeld door een uitgebreide Europese delegatie, die bestaat uit EU-president Ursula von der Leyen, Navo-chef Mark Rutte, de Finse president Alexander Stubb, de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Britse, Zweedse en Italiaanse premiers Keir Starmer, Ulf Kristersson en Giorgia Meloni.

Trump liet weten het een grote eer te vinden om de Europese leiders te ontvangen. ‘Grote dag in het Witte Huis morgen. Nog nooit waren er zoveel Europese leiders tegelijk aanwezig’, schreef hij op Truth Social. (ANP/Belga)

Rusland stemt ermee in dat een toekomstig vredesakkoord over Oekraïne veiligheidsgaranties voor Kyiv moet bieden, maar Moskou heeft ook geloofwaardige veiligheidsgaranties nodig. Dat zegt de Russische diplomaat Michail Oeljanov, de Russische gezant bij internationale organisaties in Wenen, maandagochtend op X.

'Veel leiders van EU-landen benadrukken dat een toekomstig vredesakkoord betrouwbare veiligheidsgaranties voor Oekraïne moet bieden', aldus Oeljanov op X. 'Rusland is het daarmee eens. Maar het heeft evenveel recht om te verwachten dat Moskou ook efficiënte veiligheidsgaranties krijgt.'

'Wat heeft het Westen te bieden?', vervolgt hij. 'Blijkbaar hebben ze daar nog niet over nagedacht. Dat is een vergissing die rechtgezet moet worden. Rusland zal hierbij helpen tijdens de onderhandelingen. Onnodig te zeggen dat dergelijke veiligheidsgaranties veel betrouwbaarder moeten zijn dan de beruchte belofte uit 1990 dat 'de NAVO geen centimeter oostwaarts zou bewegen'.' (Reuters)


De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil dat de huidige frontlinie de basis vormt van vredesonderhandelingen met Rusland. Hij lijkt daarmee te reageren op berichten over de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin, afgelopen vrijdag. Tijdens dat gesprek zou Poetin hebben geëist dat Oekraïne zich terugtrekt uit de Oost-Oekraïense provincie Donetsk en Loehansk, in ruil voor een bevriezing van de rest van het front.

Een dergelijk voorstel is voor Oekraïne onacceptabel, zegt Zelensky. ‘Rusland is er de afgelopen twaalf jaar niet in geslaagd de provincie Donetsk in te nemen. En de Oekraïense grondwet verbiedt het opgeven of uitruilen van Oekraïens grondgebied’, schrijft Zelensky in een bericht op sociale media.

Zelensky benadrukt daarnaast dat Oekraïne eerst een staakt-het-vuren wil, om daarna over een definitief vredesakkoord te onderhandelen. ‘We kunnen niet onderhandelen terwijl we onder schot worden gehouden’, aldus Zelensky. Ook met deze uitspraak lijkt Zelensky zich tot Trump te richten. Waar de Amerikaanse president tot vrijdag nog pleitte voor een wapenstilstand, sloot hij zich na zijn gesprek met Poetin aan bij de Russische wens om direct over permanente vrede te onderhandelen. ‘Hier zullen we in Washington verder over spreken’, schrijft Zelensky.

In een ander bericht reageert Zelensky enthousiast op het nieuws dat de Verenigde Staten mogelijk bereid zijn om mee te werken aan veiligheidsgaranties voor Oekraïne, nadat een vredesakkoord is gesloten. ‘Dit is een historisch besluit’, stelt Zelensky. Volgens de Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff staat Rusland open voor een constructie waarbij Europese landen en de VS garant staan voor de veiligheid van Oekraïne, zonder dat daar een Navo-lidmaatschap tegenover staat. Rusland heeft dat niet bevestigd. Ook is nog onduidelijk hoe deze veiligheidsgaranties er precies uit zouden moeten zien.

Daan de Vries

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky en zijn Europese bondgenoten hebben zich voorgenomen om morgen een ‘verenigd front’ te vormen tijdens hun in het Witte Huis. Dat zei de Franse president Emmanuel Macron na afloop van een video-overleg met Zelensky en verschillende Europese politici. ‘Als we Rusland nu zwakte tonen, leggen we de basis voor toekomstige conflicten’, aldus Macron. Zelensky reist morgen, vergezeld door een zware Europese delegatie, naar Washington voor een gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump.

Macron benadrukt dat niet van Oekraïne verwacht kan worden dat het grondgebied opgeeft, als daar geen stevige veiligheidsgaranties tegenover staan. Ook Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, schrijft in een verklaring dat veiligheidsgaranties cruciaal zijn ‘om de veiligheid van zowel Oekraïne als Europa te beschermen’.

Von der Leyen onderstreept daarnaast dat Oekraïne niet gedwongen kan worden om afstand te doen van een deel van zijn grondgebied. ‘Grenzen mogen niet met geweld worden gewijzigd’, schrijft de Commissievoorzitter. Macron en Von der Leyen zeggen beiden dat er alleen ‘duurzame vrede’ mogelijk is in Oekraïne, als de Oekraïners kunnen beschikken over een sterk leger. ‘Oekraïne moet een stalen stekelvarken worden, onverteerbaar voor potentiële veroveraars’, aldus Von der Leyen.

Eerder vandaag zei de Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff dat Rusland had ingestemd met een voorstel waarin Oekraïne na het tekenen van een vredesakkoord Europese en Amerikaanse veiligheidsgaranties krijgt. Het zou gaan om een constructie die lijkt op artikel 5 van het Navo-verdrag, maar zonder een Oekraïens Navo-lidmaatschap. Volgens Witkoff heeft de Russische president Poetin dat toegezegd tijdens zijn overleg met president Trump. Rusland heeft niet op die uitspraak gereageerd. Zelensky zegt dat Amerikaanse veiligheidsgaranties ‘historisch’ zouden zijn, maar voegt daaraan toe dat hij morgen in Washington meer details hoopt te horen over het voorstel.

Daan de Vries

De Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff zegt dat Rusland bereid is tot een vredesakkoord waarin Oekraïne veiligheidsgaranties krijgt van zijn Europese bondgenoten en de Verenigde Staten. Dat zou de Russische president Vladimir Poetin hebben toegezegd tijdens zijn overleg met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump, vrijdag in Alaska. In een interview op de Amerikaanse zender CNN zei Witkoff dat Rusland niet eerder heeft ingestemd met een dergelijke constructie.

De voorgestelde veiligheidsgaranties lijken volgens Witkoff op de bescherming die artikel 5 van het Navo-verdrag biedt, maar zonder dat Oekraïne lid wordt van het bondgenootschap. Rusland heeft vanaf het begin van de oorlog duidelijk gemaakt dat het een Oekraïens Navo-lidmaatschap niet zal accepteren. Artikel 5 verplicht Navo-lidstaten om elkaar te beschermen, als een van hen wordt aangevallen.

Rusland heeft niet op de uitspraken van Witkoff gereageerd. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemt de Amerikaanse uitlatingen over veiligheidsgaranties ‘positieve signalen’, maar benadrukt dat de details van het voorstel nog onduidelijk zijn. Morgen reist Zelensky met een zware Europese delegatie naar Washington voor een overleg met president Trump.

Daan de Vries

Lees ook dit gesprek met buitenlandredacteur en Oekraïne-expert Tom Vennink over het overleg in het Witte Huis: ‘Dat Europese leiders hun agenda’s leegmaken en naar Washington afreizen, laat zien dat dit een noodsituatie is’

Een ongekend zware diplomatieke delegatie reist maandag mee met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky naar het Witte Huis. Het gaat voor zover nu bekend is om de regeringsleiders van Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Finland en Italië. Zij gaan met de Amerikaanse president Donald Trump praten over hoe een duurzaam einde van de oorlog in Oekraïne kan worden bereikt. Navo-chef Mark Rutte en Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zijn eveneens aanwezig.

Europese ingewijden hadden eerder al tegen nieuwssite Politico gezegd dat Rutte en de Finse president Alexander Stubb waarschijnlijk zouden meereizen met Zelensky. De overige Europese leiders waren nog niet eerder genoemd. De delegatie moet voorkomen dat Zelensky en Trump weer ruzie krijgen, zoals het geval was in februari. Ook willen de Europese leiders Trump ervan overtuigen dat de eisen die Poetin verbindt aan een eind aan de oorlog in Oekraïne onacceptabel zijn.

Rutte, Stubb en de Italiaanse premier Giorgia Meloni staan erom bekend dat ze goed met Trump overweg kunnen. Von der Leyen en Trump hebben de afgelopen tijd met elkaar gesproken om tot een handelsdeal tussen de VS en de EU te komen. De verhouding van de twee lijkt nogal koeltjes te zijn. 

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz leidde woensdag nog een digitaal overleg tussen verscheidene Europese leiders en de Oekraïense president Zelensky en diens ambtgenoot Donald Trump.

Yassin Boutayeb

Europese leiders proberen vandaag een strategie te bedenken voor de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky, maandag in het Witte Huis. Vanmiddag overleggen de regeringsleiders van Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk nog met elkaar. Ze zullen onder meer bespreken wie ze met Zelensky meesturen.

De vrees bestaat dat Trump tijdens die ontmoeting zal proberen Zelensky een vredesakkoord op te dringen dat onacceptabel is voor Oekraïne. Een herhaling van de ruzie die de twee presidenten eind februari hadden in het Witte Huis ligt daarbij op de loer. Twee niet met name genoemde Europese diplomaten zeggen tegen de nieuwssite Politico dat gedacht wordt aan het meesturen van de Finse president Alexander Stubb en Navo-chef Mark Rutte. Die staan erom bekend goed met Trump overweg te kunnen.

De Europese landen vrezen dat Trump zich schaart achter het voorstel van Poetin. Die zou de oorlog willen beëindigen als Oekraïne de Donbas afstaat, iets wat voor Zelensky en Europa onaanvaardbaar is. EU-Buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte zaterdag dat ze Trumps inzet voor een bestand verwelkomt, maar dat ze niet gelooft in Poetins intenties. Ze wil meer diplomatieke druk. ‘Er moeten zwaardere maatregelen worden genomen om Poetin naar de onderhandelingstafel te dwingen.’

Yassin Boutayeb

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov heeft zaterdag met zijn Turkse en Hongaarse collega's gebeld om de uitkomst van de top van president Vladimir Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump te bespreken. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het gesprek van Lavrov en zijn Turkse ambtgenoot Hakan Fidan vond volgens het ministerie plaats op initiatief van Turkije. 'De ministers van Buitenlandse Zaken wisselden van gedachten over de uitkomsten van de topontmoeting tussen Rusland en de Verenigde Staten in Alaska op 15 augustus', staat in een korte verklaring. Turkije heeft eerder gesprekken tussen Rusland en Oekraïne georganiseerd.

Lavrov belde ook met buitenlandminister Péter Szijjártó van Hongarije, dat nauwe banden met Rusland onderhoudt. De partijen bespraken 'kwesties met betrekking tot de Oekraïense crisis in de context van de uitkomsten van de Russisch-Amerikaanse top', aldus het ministerie. (ANP)

Europese functionarissen beslissen dit weekend of er iemand met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky meegaat naar Washington voor zijn ontmoeting met Donald Trump maandag. Dat heeft de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul gezegd.

Volgens Wadephul zullen veel Europese leiders bereid zijn om met Zelensky mee te reizen, onder wie de Duitse bondskanselier Friedrich Merz.

‘De bereidheid van Friedrich Merz om verantwoordelijkheid te nemen is evident, dat heeft hij overduidelijk laten zien in de afgelopen dagen. We zullen dit samen bespreken’, zei Wadephul tegen de Duitse omroep ARD.

Zelensky ontmoet de Amerikaanse president Trump maandag om te praten over diens onderhoud met de Russische president Vladimir Poetin. Volgens de krant The New York Times zijn ook Europese leiders bij het gesprek in Washington welkom. (ANP)

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op X eisen voor vrede met Rusland geformuleerd. Dat deed hij naar eigen zeggen na een gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump over diens topontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin in Alaska. Bij die ontmoeting is geen akkoord over de oorlog in Oekraïne bereikt.

'Het moorden moet zo snel mogelijk stoppen, het vuren moet worden gestaakt, zowel op het slagveld als in de lucht als tegen onze haveninfrastructuur', schrijft Zelensky. Alle Oekraïense krijgsgevangenen en burgers moeten worden vrijgelaten en de door Rusland 'ontvoerde kinderen' moeten worden teruggebracht.

Zelensky wil de druk op Rusland hoog houden zolang de aanvallen doorgaan. De sancties moeten worden verzwaard als er geen ontmoeting tussen hem, Trump en Poetin komt of als Rusland een eerlijk eind aan de oorlog uit de weg gaat.

De Oekraïense president wil dat de Verenigde Staten en Europa betrokken zijn bij de veiligheid van Oekraïne. Zijn land moet aanwezig zijn bij belangrijke gesprekken over Oekraïne, zegt hij, en territoriale kwesties kunnen niet zonder Oekraïne worden beslist. (ANP)

De Amerikaanse president Donald Trump steunt een voorstel van Moskou om de Donbas in het oosten van Oekraïne volledig in te nemen. Dat zeggen bronnen tegen het Franse persbureau AFP.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou het voorstel hebben verworpen. Volgens de bronnen wil Moskou twee regio’s in Oekraïne volledig onder controle krijgen en de frontlinies in twee andere gebieden die Rusland gedeeltelijk bezet bevriezen. Het komt er volgens hen op neer dat Oekraïne de Donbas – de regio’s Donetsk en Loehansk in het oosten – opgeeft en dat Rusland niet langer probeert de frontlinies bij Cherson en Zaporizja op te schuiven.

Wel is Zelensky bereid om met Trump en de Russische president Vladimir Poetin in gesprek te gaan over de kwestie.

Rusland bezet op dit moment bijna de hele regio Loehansk en het grootste deel van Donetsk, inclusief de hoofdsteden. In de regio’s Cherson en Zaporizja zijn de belangrijkste steden nog steeds in Oekraïense handen.

Trump en Poetin hebben vrijdag in de Amerikaanse staat Alaska overleg gevoerd over Oekraïne, maar gingen zonder een akkoord uiteen. (ANP)

Ondanks de topontmoeting tussen Kremlinleider Vladimir Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump gaat de strijd aan de Oost-Oekraïense frontlijn volop door. Rusland zegt zaterdag opnieuw twee dorpen in het oosten van Oekraïne te hebben ingenomen, Kyiv claimt op zijn beurt Russische troepen te hebben teruggedrongen.

Rusland zegt zaterdag Kolodjazi, in het noorden van de regio Donetsk, en Vorone, in de regio Dnipropetrovsk, in handen te hebben gekregen. Militair analisten hebben de claim vooralsnog niet kunnen bevestigen.

Het Oekraïense leger moet al maandenlang toestaan dat Russische troepen geleidelijk terreinwinst boeken. Zo heeft Moskou begin deze week in de regio Donetsk nog een doorbraak bereikt ten westen van Dobropillja en ten noordoosten van Pokrovsk, vlak bij een strategisch belangrijke weg.

Kyiv heeft na die Russische aanval versterking gestuurd, wat volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ook resultaat heeft opgeleverd. ‘Voor de tweede dag op rij hebben we successen geboekt in uiterst moeilijke gebieden in de richting van Dobropillja en Pokrovsk’, schrijft hij op X. ‘De vernietiging van de bezetters, die hadden geprobeerd tot diep in onze posities binnen te dringen, gaat door.’

Zelensky schrijft ook dat zijn troepen een ‘aanzienlijk’ aantal krijgsgevangenen hebben gemaakt.

Kyiv zegt verder dat het Russische leger in de nacht van vrijdag op zaterdag, terwijl het topoverleg in Alaska nog aan de gang was, 85 drones en een raket heeft afgevuurd op Oekraïne. Vooral de regio’s Soemy, Donetsk, Tsjernihiv en Dnjepropetrovsk werden aangevallen. Oekraïne zegt 61 drones te hebben neergehaald.

Redactie

Rusland heeft minder droneaanvallen op Oekraïne uitgevoerd in de aanloop naar het topoverleg van de presidenten Donald Trump en Vladimir Poetin. Dat heeft het Amerikaanse Instituut voor Wetenschap en Internationale Veiligheid (ISIS) berekend.

De onderzoekers telden in augustus tot nu toe ruim 1.100 Russische aanvallen met onbemande vliegtuigen. Dat komt neer op gemiddeld 75 per dag, het laagste aantal sinds het begin van het jaar. In juli voerde Rusland in totaal bijna 6.300 aanvallen met drones uit, oftewel ruim tweehonderd per dag.

Oekraïne heeft wel meer moeite om de aanvallen tegen te houden. In augustus sloeg een kwart van de drones in, de rest werd onderweg onderschept. In juli eindigde een op de negen drones met een inslag.

Het instituut denkt dat Poetin bewust minder aanvallen laat uitvoeren voor de top. Dit zou kunnen betekenen dat er meer aanvallen komen nu het overleg van Trump en Poetin voorbij is. Daarnaast spelen Oekraïense aanvallen op Russische dronefabrieken mogelijk een rol. (ANP)

De Russische troepen die plotseling snel oprukten in Oost-Oekraïne zijn deels teruggedrongen, zegt het Oekraïense leger. Zes plaatsjes in de buurt van de belegerde stad Pokrovsk zouden zijn heroverd.

Rusland leek na maanden van minieme terreinwinst afgelopen week ineens door de Oekraïense linies te breken bij Dobropilia in de oostelijke provincie Donetsk. Het kon volgens oorlogsanalisten van kennisinstituut ISW meer voortgang boeken dan enige andere dag afgelopen jaar was gelukt. 

De opmars is gestuit door de ervaren versterkingen die Oekraïne er de afgelopen drie dagen heeft ingezet, stelt de militaire staf. Als de Russen verder zouden kunnen doorbreken, dreigen Pokrovsk en andere belegerde steunpunten van de verdedigingslinies omsingeld te raken. (ANP)

De Oekraïense legerleiding zegt bij een aanval een olieraffinaderij in de Russische stad Syzran, in de regio Samara, te hebben getroffen. De raffinaderij ligt op zo’n 800 kilometer afstand van Oekraïne. Het gaat om een raffinaderij van het staatsoliebedrijf Rosneft, die zo’n 65 miljoen vaten olie per jaar produceert. Die worden onder meer gebruikt voor het produceren van auto- en vliegtuigbrandstof. De Oekraïners stellen dat de raffinaderij van groot belang is voor de levering van brandstof aan het Russische leger in Zuid- en Centraal-Rusland.

Op videobeelden is te zien dat er een brand woedt in Syzran en dat het luchtalarm afgaat. De Volkskrant kan de beelden niet onafhankelijk verifiëren. Ook is niet duidelijk hoe groot de schade is en of er slachtoffers zijn gevallen, evenals of het Oekraïense leger gebruik heeft gemaakt van drones of raketten. Het Oekraïense leger zegt alleen dat er explosies hebben plaatsgevonden en dat er brand is ontstaan. De aanval zou zijn uitgevoerd door een Oekraïense speciale eenheid.

Twitter bericht wordt geladen...

De gouverneur van Samara bevestigt dat er een aanval heeft plaatsgevonden, maar treedt niet in details. ‘Een droneaanval heeft geleid tot een brand bij een industrieel complex, maar het vuur is snel gedoofd’, zo citeert persbureau Reuters de gouverneur. Het Russische ministerie van Defensie heeft alleen gezegd negen Oekraïense drones boven negen verschillende regio’s uit de lucht te hebben gehaald.

Het is de tweede raffinaderij die Oekraïne in de afgelopen 24 uur bestookt heeft. Donderdag vuurde het Oekraïense leger ook al drones af op een raffinaderij in Volgograd, waar een aantal branden zou zijn ontstaan. Ook heeft Oekraïne de afgelopen dagen verschillende Russische steden aangevallen volgens Rusland. 

Yassin Boutayeb

Een Oekraïense droneaanval heeft een schip met Iraanse drone-onderdelen voor Rusland geraakt in de Russische haven van Olya, in Zuid-Rusland. Dat meldt het Oekraïense leger. De haven is voor Rusland een belangrijke logistieke hub om het leger te bevoorraden. Onduidelijk is of het gaat om een Iraans schip en of er slachtoffers zijn gevallen. Rusland heeft de aanval niet bevestigd.

Iran is een belangrijke bondgenoot van Rusland voor zijn oorlog in Oekraïne. Het land heeft het Russische leger tot nu toe bevoorraad met ballistische raketten en duizenden Shahed-drones. Ook levert Iran drone-onderdelen, zodat Rusland zelf drones kan maken. Op de haven van Olya, die zo’n 800 kilometer is verwijderd van Oekraïne, komt het meeste militaire materiaal vanuit Iran binnen, zegt het militaire bestuur in Kyiv.

Oekraïne is zijn aanvallen op Russisch grondgebied de afgelopen dagen aan het opvoeren. De Russen hebben melding gedaan van verschillende droneaanvallen op Russische steden. Zo zou Oekraïne donderdag een droneaanval hebben uitgevoerd op de regio Koersk. Volgens de lokale autoriteiten is daarbij één persoon gedood en zijn tien mensen gewond geraakt. Ook heeft Oekraïne deze week meerdere Russische olieraffinaderijen bestookt met drones. Die zijn voor Rusland belangrijk om het leger van brandstof te voorzien.

Yassin Boutayeb 

In de Russische stad Koersk is in de nacht van donderdag op vrijdag een 45-jarige vrouw gedood bij een Oekraïense droneaanval op een flatgebouw. Daarbij ontstond brand op de bovenste verdiepingen. Dat meldt de gouverneur van de gelijknamige oblast Aleksandr Chinsjtejn op de berichtendienst Telegram.

Tien anderen zijn gewond geraakt. Nabijgelegen woongebouwen en een school zijn beschadigd. (Belga)

Rusland heeft de organisatie Verslaggevers zonder Grenzen aangemerkt als ‘ongewenste organisatie’. Dat meldt het Russische ministerie van Justitie.

Met deze maatregel maken de Russische autoriteiten het strafbaar voor Russische burgers om samen te werken met de internationale journalistenorganisatie. Doen zij dit wel, dan kunnen ze een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar krijgen.

Het Russische ministerie lichtte niet toe waarom de in Frankrijk opgerichte organisatie op de zwarte lijst is gezet. Eerder werden Greenpeace en Amnesty International al als ongewenst aangemerkt. De organisatie zet zich in voor persvrijheid, die in Rusland zeer beperkt is. Op een rangschikking van de internationale persvrijheid zette Verslaggevers zonder Grenzen Rusland op plaats 171 van de 180.

Frank Rensen

Oekraïne en Rusland hebben vandaag weer gevangenen geruild. Het gaat om 84 burgers en militairen, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens de Oekraïense autoriteiten zat een Oekraïense gevangene meer dan vierduizend dagen vast in Rusland.

Ook is een Oekraïense docent die in 2019 door Russische separatisten was gevangengenomen vrijgelaten. De militairen die zijn vrijgelaten door Rusland waren volgens Zelensky onder meer betrokken bij de verdediging van Marioepol in 2022. Rusland veroverde die stad uiteindelijk.

Rusland en Oekraïne hebben sinds de Russische invasie in 2022 geregeld gevangenen geruild. Het was bij de laatste vredesonderhandelingen tussen de twee landen in Istanbul de enige concrete uitkomst. De gevangenenruil van vandaag is tot stand gekomen dankzij bemiddeling van Saoedi-Arabië, zegt Rusland. In totaal hebben Oekraïne en Rusland sinds 2022 zo’n vijfduizend gevangenen geruild.

Zelensky zei begin deze maand dat Oekraïne en Rusland zich voorbereiden om in totaal 1.200 gevangenen aan elkaar over te dragen. 

Yassin Boutayeb

Rusland maakt melding van Oekraïense droneaanvallen op twee Russische steden. Bij een droneaanval in de zuidelijke stad Rostov-on-Don zouden dertien mensen gewond zijn geraakt. Twee van hen zijn er ernstig aan toe, stellen de lokale autoriteiten. Bij een aanval op Belgorod, nabij de grens met Oekraïne, zouden drie burgers verwondingen hebben opgelopen.

De gouverneur van Rostov-on-Don, dat zo’n 230 kilometer van Oekraïne ligt, zegt dat ‘meerdere gebouwen en straten zijn beschadigd door de aanval’. Het Russische ministerie van Defensie stelt acht Oekraïense drones uit de lucht te hebben gehaald. Oekraïne heeft nog niet gereageerd op de aanval. De BBC deelt een video waarin een drone neerkomt op een autoweg in Belgorod. De Volkskrant kan het beeld niet onafhankelijk verifiëren.

In Oekraïne zijn de afgelopen dag volgens lokale autoriteiten acht mensen gedood en 18 mensen gewond geraakt, onder wie kinderen, door Russische luchtaanvallen. De doden vielen in de regio’s Cherson, Donetsk en Charkov. Rusland bestookte de regio’s met drones en artillerie, zegt Oekraïne.

De aanvallen over en weer komen een dag voordat de Amerikaanse president Donald Trump en diens ambtgenoot Vladimir Poetin een-op-een met elkaar spreken in Alaska. Volgens Trump zal hij proberen aan te voelen of Poetin serieus openstaat voor vrede. Een doorbraak wordt bij de top niet verwacht.

Yassin Boutayeb

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin zullen vrijdag tijdens hun top in Alaska een-op-een met elkaar spreken. Dat meldt het Kremlin vandaag. Na afloop geven ze samen een persconferentie. De twee leiders gaan het onder meer hebben over hoe de oorlog in Oekraïne kan worden beëindigd en hoe de economische relatie tussen de VS en Rusland kan worden verbeterd, aldus het Kremlin. Trump heeft nog niets gezegd over de ontmoeting, behalve dat hij zegt te gaan ‘onderzoeken’ of Poetin klaar is voor vrede.

De top begint volgens de Russen om 11.30 lokale tijd. Naast Poetin zal de Russische delegatie ook bestaan uit de ministers van Buitenlandse Zaken, Defensie en Financiën, evenals Poetins diplomatieke adviseur en de baas van het Russische staatsinvesteringsfonds. De ontmoeting vindt plaats in de stad Anchorage, op de Amerikaanse militaire basis Elmendorf-Richardson.

Europa probeert ondertussen invloed uit te oefenen op Trump. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hekelden het feit dat zij, en ook Oekraïne, niet betrokken zijn bij de gesprekken in Alaska. Daarom leidde de Duitse bondskanselier Friedrich Merz woensdag een digitaal overleg met westerse leiders,de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Navo-chef Mark Rutte. Ook Trump sloot aan vanuit het Witte Huis. Ze wilden de Amerikaanse president onder meer laten weten geen concessies te doen aan Poetin die de veiligheid van Oekraïne en de rest van Europa in gevaar kan brengen.

Yassin Boutayeb

De Oekraïense president Zelensky gaat vandaag in Londen langs bij de Britse premier Keir Starmer, meldt Downing Street 10. Waar de ontmoeting precies over zal gaan heeft de Britse regering niet naar buiten gebracht, maar het onderhoud vindt plaats een dag voor de belangrijke ontmoeting tussen Donald Trump en Vladimir Poetin.

Zelensky is niet uitgenodigd voor het topoverleg in Alaska. Hij en zijn Europese bondgenoten vreesden dat er zonder inbreng van de Oekraïense leider besluiten zouden worden genomen over de toekomst van het land. Trump heeft gezegd dat Oekraïne en Rusland gebieden zouden moeten ruilen. Dat is onbespreekbaar voor Zelensky.

Gisteren nam Zelensky vanuit Berlijn al deel aan digitaal overleg tussen meerdere Europese leiders en Trump. Na afloop zei Zelensky dat Trump van mening is dat er eerst een staakt-het-vuren moet komen, gevolgd door ‘stevige veiligheidsgaranties’. 

Thom Canters

Lees ook: Europese leiders na ‘constructief’ digitaal overleg gerustgesteld over ontmoeting Trump-Poetin

Bij een Oekraïense droneaanval op een olieraffinaderij in het Russische Volgograd is brand uitgebroken. Dat meldt de gouverneur van de gelijknamige provincie Andrej Botsjarov in een bericht op Telegram. In een poging de Russische oorlogseconomie een klap toe te brengen, voert Oekraïne regelmatig aanvallen uit op olieraffinaderijen en -fabrieken in het land.

Volgens Botsjarov zijn er geen slachtoffers gevallen bij de aanval. Hulpdiensten zijn ter plekke om de brand te blussen.

De aanval is vooralsnog niet onafhankelijk bevestigd. Het Oekraïense leger heeft niets naar buiten gebracht over een aanval op Volgograd. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn er afgelopen nacht negen Oekraïense drones boven Volgograd neergehaald.

Rusland op zijn beurt zegt dat het afgelopen juli aanvallen heeft uitgevoerd op Oekraïense luchtverdedigingssystemen, waaronder die van het type Patriot. Naar eigen zeggen zijn er alleen al in de provincie Dnipropetrovsk vier lanceersystemen voor luchtverdedigingsraketten onschadelijk gemaakt. Ook fabrieken waar wapens worden geproduceerd zouden vorige maand met succes zijn geraakt. Die beweringen zijn niet onafhankelijk geverifieerd. 

Thom Canters

Duitsland komt met een nieuw pakket wapensteun voor Oekraïne. Het pakket heeft een waarde van zo’n 500 miljoen dollar (427 miljoen euro), meldt het Duitse ministerie van Defensie. Duitsland maakt gebruik van een Navo-initiatief waarbij Europese lidstaten Amerikaanse wapens kopen, om die vervolgens aan Oekraïne te geven. Eerder kocht ook Nederland voor 500 miljoen dollar aan Amerikaans wapentuig. Denemarken, Zweden en Noorwegen hebben gezamenlijk een steunpakket gekocht.

Volgens de Duitse regering dragen andere Europese Navo-lidstaten bij aan de Duitse wapenleverantie. Om welke landen het gaat, is niet bekendgemaakt. Evenmin is duidelijk welke wapens Duitsland precies gaat leveren. Het Duitse ministerie zegt dat de nadruk ligt op de versterking van de Oekraïense luchtverdediging, die Oekraïense steden moet beschermen tegen de aanhoudende Russische raket- en droneaanvallen. Ook de Nederlandse en Scandinavische wapensteun bestond voor een groot deel uit luchtverdediging.

Na de Verenigde Staten heeft Duitsland de meeste militaire steun geleverd aan Oekraïne. Duitsland heeft het land onder meer voorzien van tientallen Leopard-tanks, meer dan honderd gevechtsvoertuigen en vijftien luchtverdedigingssystemen. Begin deze maand maakte de Duitse regering bekend dat Duitsland twee extra Patriot-luchtafweersystemen gaat leveren.

Daan de Vries

Lees hier meer over het Navo-initiatief om Amerikaanse wapens te kopen voor Oekraïne: Amerikaanse wapenpakketten van Europees geld moeten Oekraïne snel hulp bieden

De Russische autoriteiten gaan telefoongesprekken via berichtendiensten Whatsapp en Telegram ‘gedeeltelijk beperken’. Dat heeft de Russische mediawaakhond Roskomnadzor bekendgemaakt. De afgelopen dagen klaagden Russische gebruikers van Whatsapp en Telegram al dat hun telefoongesprekken verstoord leken te worden. Beide diensten hebben in Rusland tientallen miljoenen gebruikers.

Vorige maand gaf president Vladimir Poetin opdracht om het gebruik van software uit ‘onvriendelijke landen’ in Rusland aan banden te leggen. Whatsapp is eigendom van de Amerikaanse techgigant Meta, die in Rusland is aangemerkt als ‘extremistische organisatie’. Sinds 2022 zijn sociale media als Instagram en Facebook, eveneens van Meta, in Rusland verboden. Telegram is weliswaar opgericht door de Russische techondernemer Pavel Doerov, maar is inmiddels gevestigd in de Verenigde Arabische Emiraten. Poetin wil dat buitenlandse programma’s als Whatsapp en Telegram worden vervangen door Russische alternatieven.

De officiële reden voor die maatregel is om de bestrijding van fraude en andere criminaliteit te vergemakkelijken. Volgens Roskomnadzor zijn Whatsapp en Telegram ‘de voornaamste berichtendiensten voor oplichting en afpersing, en om Russische burgers te werven voor sabotage en terrorisme’. Onafhankelijke Russische media wijzen er echter op dat Russische internetgebruikers door de maatregel verder geïsoleerd zullen raken. Zij worden afhankelijk van Russische apps en websites, waarop het Kremlin verregaande controle en censuur kan uitoefenen.

Dat geldt zeker voor de voornaamste kandidaat om Whatsapp en Telegram te vervangen: het nieuwe digitale platform Max, ontwikkeld door het grote Russische sociale medium VKontakte, dat al jaren nauw samenwerkt met de Russische autoriteiten. Max moet een Russisch equivalent worden van de Chinese app WeChat, dat behalve voor berichten en videobellen onder meer ook gebruikt kan worden als betalingsdienst en voor het bestellen van taxiritten en maaltijden.

Daan de Vries

Als zijn gesprek met de Russische president Vladimir Poetin vrijdag goed verloopt, wil Donald Trump op korte termijn een tweede bijeenkomst. Bij dat overleg moet ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aanwezig zijn, zei Trump na afloop van het videogesprek dat hij vanmiddag voerde met Zelensky en Europese politici. Volgens de Amerikaanse president verliep het gesprek ‘ontzettend goed’.

Tijdens zijn overleg met Poetin, dat vrijdag plaatsvindt in Alaska, wil Trump dat Rusland concrete stappen zet richting een staakt-het-vuren of vredesakkoord met Oekraïne. Doet Poetin dat niet, dan zal dat volgens Trump ‘ernstige gevolgen’ hebben. Wat die gevolgen precies omhelzen, wilde Trump niet zeggen. Eind vorige maand noemde hij de invoering van secundaire sancties tegen landen die Russische olie importeren als mogelijke strafmaatregel.

Daan de Vries

De Verenigde Staten hadden Polen gevraagd om president Karol Nawrocki deel te laten nemen aan het videogesprek tussen Europese leiders en de Amerikaanse president Donald Trump. Dat bevestigt de Poolse premier Donald Tusk, een politieke rivaal van president Nawrocki. Normaal gesproken wordt Polen bij internationale bijeenkomsten vertegenwoordigd door de premier. Vlak voor het videogesprek maakte Nawrocki echter bekend dat hij, en niet Tusk, namens Polen zou meedoen.

De Amerikanen zouden de Poolse regering gisteren hebben verzocht om Nawrocki af te vaardigen. De rechts-nationalistische Poolse president, die vorige week werd ingezworen, is een politieke bondgenoot van Donald Trump. Tijdens de verkiezingscampagne bracht Nawrocki dit voorjaar een bezoek aan Trump in het Witte Huis. Vlak voor de verkiezingen riep Trumps veiligheidsminister Kristi Noem Poolse kiezers op om op Nawrocki te stemmen.

Daan de Vries

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat het videogesprek met Europese leiders en de Amerikaanse president Donald Trump ‘zeer positief’ is verlopen. ‘Alle bondgenoten spraken met één stem en delen dezelfde visie’, aldus Zelensky. Voordat er een vredesakkoord kan komen, wil de Oekraïense president ‘eerst een staakt-het-vuren, gevolgd door stevige veiligheidsgaranties’. Volgens Zelensky heeft ook Trump zich achter dat standpunt geschaard.

In het gesprek met Trump heeft Zelensky benadrukt dat hij ervan overtuigd is dat de Russische president Vladimir Poetin ‘geen vrede wil’. ‘Poetin kan ons niet voor de gek houden’, aldus Zelensky. ‘Poetin wil absoluut geen vrede; hij wil Oekraïne bezetten.’ De Oekraïense president is dan ook sceptisch over het gesprek tussen Trump en Poetin, dat vrijdag plaatsvindt in Alaska. Als Poetin tijdens die bijeenkomst niet akkoord gaat met een staakt-het-vuren, vindt Zelensky dat westerse landen hun sancties tegen Rusland moeten opvoeren.

Navo-chef Mark Rutte en Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, hebben zich eveneens positief uitgelaten over het videogesprek. Von der Leyen spreekt op X van een ‘zeer goed gesprek’. Europa, Oekraïne en de VS ‘zullen nauw blijven samenwerken’, aldus de Commissievoorzitter. Navo-chef Rutte zegt dat ‘de bal nu bij Poetin ligt’. ‘Wij zijn verenigd in onze poging een eind te maken aan de verschrikkelijke oorlog tegen Oekraïne’, schreef Rutte op X.

Daan de Vries

De Amerikaanse president Donald Trump erkent dat er alleen kan worden onderhandeld over de verdeling van Oekraïens grondgebied als Oekraïne bij die gesprekken betrokken is. Dat heeft de Franse president Emmanuel Macron gezegd, na afloop van het videogesprek tussen Europese politici en Trump. Daarnaast zou Trump hebben verklaard dat hij komende vrijdag tijdens zijn gesprek met de Russische president Vladimir Poetin ‘inzet op een staakt-het-vuren’ tussen Rusland en Oekraïne.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz voegde daaraan toe dat Trump het ‘in grote lijnen’ eens is met de Europese visie op de oorlog in Oekraïne, en dat het gesprek met de Amerikaanse president ‘goed en constructief’ is verlopen. Volgens Merz kan er ‘geen sprake zijn’ van een formele erkenning van de Russische annexatie van bezet Oekraïens grondgebied. Ten slotte toonde Merz zich voorzichtig optimistisch over de onderhandelingen over vrede in Oekraïne. ‘Er is hoop dat er iets in beweging is gezet’, aldus de Duitse kanselier.

Afgelopen weekend suggereerde Trump dat hij het met Poetin zou hebben over een ‘uitwisseling van gebieden’, tot grote zorg van Oekraïne en zijn Europese bondgenoten. Oekraïne heeft eerder gezegd bereid te zijn om de huidige frontlinie te bevriezen, maar Kyiv verzet zich tegen formele erkenning van de Russische bezetting.

Daan de Vries

De Poolse president Karol Nawrocki zegt dat hij namens Polen aansluit bij het videogesprek van Europese leiders met de Amerikaanse president Donald Trump. Nawrocki’s aanwezigheid is opvallend, aangezien Polen bij dergelijke bijeenkomsten normaal gesproken wordt vertegenwoordigd door premier Donald Tusk. Volgens een woordvoerder van Tusk neemt de premier vandaag deel aan videogesprekken met Europese leiders, maar niet aan het gesprek met Trump.

De rechts-nationalistische Nawrocki is eerder deze maand ingezworen als president van Polen. Nawrocki, een bondgenoot van oppositiepartij PiS, is een politieke rivaal van de liberale premier Tusk. Als president kan Nawrocki wetsvoorstellen tegenhouden met een veto, maar het Poolse buitenlandbeleid valt grotendeels onder de door Tusk geleide regering.

Het is niet duidelijk waarom Nawrocki in plaats van Tusk meedoet aan het gesprek met Trump. Mogelijk speelt mee dat de rechts-nationalistische president warme banden onderhoudt met zijn Amerikaanse ambtgenoot. Tijdens de verkiezingscampagne van afgelopen voorjaar bezocht Nawrocki Trump in het Witte Huis. Begin september is Washington ook de bestemming van Nawrocki’s eerste staatsbezoek als president.

Daan de Vries

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky komt vandaag naar Berlijn om deel te nemen aan videogesprekken tussen onder meer de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Amerikaanse president Donald Trump. Dat meldt de Duitse overheid.

Zelensky zal vandaag Europese leiders spreken in aanloop naar het videogesprek met Trump. Dat videogesprek staat gepland om drie uur vanmiddag. Ook de Amerikaanse vicepresident JD Vance zal daarbij aansluiten. Deze overleggen vinden plaats in aanloop naar een ontmoeting tussen Trump en de Russische president Vladimir Poetin vrijdag in Alaska.

Zelensky is niet uitgenodigd voor dat onderhoud. Zelensky en Europese leiders willen dat Trump en Poetin geen beslissingen maken over de oorlog in Oekraïne zonder de inbreng van Europa en Oekraïne zelf. Trump heeft eerder deze week gezegd dat Rusland en Oekraïne bereid moeten zijn grondgebied uit te wisselen voor een staakt-het-vuren. Hier is Zelensky niet toe bereid.

Frank Rensen

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky voert vandaag een videogesprek met zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump. Ook Europese leiders sluiten aan, onder wie de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse president Giorgia Meloni. Via een videoverbinding zullen de leiders spreken over de oorlog in Oekraïne, in aanloop naar Trumps onderhoud met de Russische president Vladimir Poetin, op vrijdag.

De Europese leiders willen niet dat Trump en Poetin besluiten maken over Oekraïne zonder de betrokkenheid van dat land zelf. Zelensky werd niet uitgenodigd voor het gesprek tussen Poetin en Trump op vrijdag, dat zal plaatsvinden in een Amerikaanse militaire basis in Alaska.

Trump zei recentelijk nog dat Rusland en Oekraïne mogelijk grondgebied zullen moeten uitwisselen om tot een staakt-het-vuren te komen. Daar is Zelensky niet toe bereid, meldde hij gisteren. In een verklaring zei bondskanselier Merz afgelopen zondag dat Rusland en de VS geen onderlinge afspraken moeten maken ‘over de rug van Europeanen en Oekraïners’.

Frank Rensen

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin ontmoeten elkaar vrijdag in de militaire basis Elmendorf-Richardson bij de stad Anchorage in Alaska. Dat schrijft The New York Times op autoriteit van een anonieme bron in het Witte Huis.

De twee zullen spreken over de oorlog in Oekraïne. Het wordt een een-op-eengesprek, maakte het Witte Huis gisteren bekend. Woordvoerder Karoline Leavitt meldde dat het gesprek vooral ‘een luisteroefening’ wordt voor Trump. Hiermee leek ze vooral te bedoelen dat het gesprek hoogstwaarschijnlijk geen directe gevolgen voor de oorlog zelf zal hebben.

Opmerkelijk is dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky niet is betrokken bij de gesprekken. Trump zei eerder deze week dat Rusland en Oekraïne mogelijk gebieden moeten uitwisselen als onderdeel van een staakt-het-vuren. Zelensky zei gisteren hier niet toe bereid te zijn, ten minste in het geval van de grensregio Donbas, omdat Rusland die regio zou kunnen gebruiken als springplank voor een toekomstig offensief.

Frank Rensen

Oekraïne zal de Donbas niet opgeven in ruil voor een wapenstilstand met de Russen. Dat heeft president Volodymyr Zelensky vandaag benadrukt tijdens een persmoment in Kyiv. De regio is voor de Russen ‘een springplank voor een toekomstig nieuw offensief’, aldus de Oekraïense president.

Zelensky maakte zijn standpunt kenbaar in aanloop naar het gesprek tussen Donald Trump en Vladimir Poetin, dat komende vrijdag plaatsvindt in Alaska. De Amerikaanse president zei gisteren dat Rusland en Oekraïne mogelijk gebieden moeten uitwisselen om een staakt-het-vuren mogelijk te maken. Welke gebieden dat zouden moeten zijn, liet Trump onbenoemd.

Het opgeven van de Donbas, die momenteel onder zware Russische druk staat, is voor Zelensky onbespreekbaar. Hij denkt dat dit de opmaat zou zijn naar een uitbreiding van de Russische invasie. ‘Over een paar jaar heeft Poetin een open weg naar de regio’s Zaporizja en Dnipro’, voorspelt hij. ‘En niet alleen dat. Ook naar Charkiv.’

Trump en Poetin zullen vrijdag een-op-een met elkaar spreken, maakte het Witte Huis vandaag bekend. Woordvoerder Karoline Leavitt leek de verwachtingen te willen temperen. Volgens haar wordt het gesprek een ‘luisteroefening’ voor de Amerikaanse president.

Jasper Daams

Lees ook: Rusland breekt door belangrijke Oekraïense verdedigingslinie in de Donbas, domino-effect dreigt

Europese landen blijven de militaire steun aan Oekraïne opvoeren, in tegenstelling tot de Verenigde Staten. De kloof tussen beide donoren blijft daarmee groeien, schrijft het gezaghebbende Duitse Kiel Institute in een nieuw rapport.

De Europese landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, hebben sinds het uitbreken van de oorlog in 2022 gezamenlijk in totaal 80,5 miljard euro aan militaire steun aan Oekraïne gegeven. Voor de VS gaat het om 64,4 miljard euro. Volgens het Kiel Institute putten Europese landen steeds meer uit de eigen defensie-industrie, in plaats van uit bestaande voorraden van wapentuig en munitie. Nederland leverde tussen de 500- en 600 miljoen euro aan militaire hulp.

Een jaar geleden haalde Europa de VS al in als grootste leverancier van militaire hulp aan Oekraïne. De Amerikanen waren tijdens het presidentschap van Joe Biden nog de belangrijkste steunpilaar van de Oekraïense strijd tegen Rusland. De huidige president Donald Trump zette de vrijblijvende steun voor Oekraïne nagenoeg stil, maar levert wel militaire goederen waar Oekraïne zelf voor betaalt.

Frank Rensen

Zes Russische militairen, onder wie een commandant, zijn in de regio Donetsk gedood bij een Oekraïense luchtaanval. Dat meldt het Oekraïense leger op Telegram. De commandant werd niet bij naam genoemd. De Volkskrant kon de berichtgeving niet onafhankelijk verifiëren.

Oekraïne blijft terrein verliezen aan Rusland – zo’n 500 vierkante kilometer per maand in de afgelopen drie maanden. Dit terreinverlies verzwakt de Oekraïense positie in onderhandelingen met Rusland over een staakt-het-vuren. Rusland gebruikt het als drukmiddel in gesprekken met de Verenigde Staten, waarvan er vrijdag weer een gepland staat.

Tegelijkertijd gaat de opmars van Rusland nog steeds gepaard met hoge verliezen van troepen: ten minste een kwart miljoen Russische militairen zijn om het leven gekomen sinds de invasie van Oekraïne in 2022.

Frank Rensen

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Lees hier alle artikelen over dit thema

Source: Volkskrant

Previous

Next