In Washington vindt de komende uren de samenkomst plaats van Amerikaanse, Oekraïense en Europese leiders. Het is een vervolg op de Alaska-top tussen Trump en Poetin van vrijdag. Dit staat er op het spel.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is vanochtend vroeg al aangekomen in Washington. De Franse president Emmanuel Macron, de Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse premier Giorgia Meloni volgden enkele uren later. Ook Navo-chef Mark Rutte, Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Finse president Alexander Stubb sluiten aan bij het overleg met Trump. Dit zijn de belangrijkste drie gespreksonderwerpen:
Na de top in Alaska lijkt het er nu op dat er het meest gevraagd wordt van Oekraïne – en daarmee indirect van Europa. ‘Je moet een deal sluiten’, adviseerde Trump op Fox News aan Zelensky. ‘Rusland is een heel grote macht.’
Waarschijnlijk neemt Trump de eisen van Poetin mee naar de onderhandelingstafel: hij claimt de regio Donbas, bestaande uit de provincies Loehansk en Donetsk. Oekraïense troepen en autoriteiten zouden zich er volledig moeten terugtrekken, ook uit gebieden die nu nog onder controle staan van Oekraïne.
Dat is voor Zelensky, en ook voor Europa, nauwelijks te billijken. De Donbas vormt het sterkste militaire bolwerk van Oekraïne: het Russische leger is er in elf jaar oorlog niet in geslaagd de regio te bezetten. Oekraïne heeft 30 procent van de regio nog in handen, waaronder meerdere grote steden.
Zelensky meldde dit weekend zelfs militaire ‘successen’ bij Dobropillja, ín de Donbas. Zelensky stelt dat posities zijn herwonnen en dat er Russische militairen krijgsgevangen zijn genomen.
Maandag schetste Trump ook een andere uitweg uit de oorlog voor Oekraïne: afzien van het Navo-lidmaatschap en het opgeven van het schiereiland de Krim. Het is onduidelijk in hoeverre die uitweg zich verhoudt tot het opgeven van de Donbas.
Zelensky en zijn Europese bondgenoten hebben in Washington de taak om nee te zeggen tegen het opgeven van land, en die nee als ja te verkopen, zei diplomatiek redacteur van deze krant Arnout Brouwers. Zo kan de onvoorspelbare Trump aan boord blijven.
Wat Rusland zou moeten opgeven, is een stuk beperkter. Het land zou bereid moeten zijn de frontlinies te bevriezen. Daarnaast moet Poetin in een schriftelijke verklaring beloven Oekraïne en andere Europese landen niet meer aan te vallen. Mogelijk moet Rusland ook akkoord gaan met de steun die andere landen aan Oekraïne zullen geven bij een hernieuwde aanval.
De beloftes van Moskou maken weinig indruk in Oekraïne. Rusland legde meermaals schriftelijk vast dat het Oekraïne nooit zou aanvallen, onder meer in het Boedapest Memorandum (1994), het Russisch-Oekraïense vriendschapsverdrag (1997) en in tal van presidentiële verklaringen. De afgelopen elf jaar bleek dat een papieren werkelijkheid.
Trumps verkiezingsbelofte was voor vrede te zorgen in Oekraïne. Na zes maanden is dat nog geen stap dichterbij gekomen. Welke deal er komt, lijkt voor de Amerikaanse president niet zo belangrijk, áls er maar een deal komt waarmee hij kan pronken.
Daarbij zullen ook de VS iets moeten toezeggen: Oekraïne en de Europese bondgenoten willen een stevige Amerikaanse betrokkenheid bij de veiligheidsgaranties die nodig zijn als het tot een vredesovereenkomst komt. VS-gezant Witkoff zei zondag tegen CNN al dat de VS die garanties kunnen leveren.
Trump is, samen met Poetin, een fel tegenstander van Oekraïens lidmaatschap van de Navo. Meerdere media melden echter dat er een speciale constructie op tafel ligt, waarbij Oekraïne een vergelijkbare bescherming krijgt als elk Navo-lid onder artikel 5. Dat stelt dat een aanval op één een aanval op allen is. Dat zou betekenen dat bij een nieuwe Russische aanval op Oekraïne, de landen die de veiligheidsgaranties mede ondertekenen, verantwoordelijk zijn voor de verdediging van Oekraïne.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant