Het spoor tussen Utrecht en Eindhoven is op meerdere plekken verzakt, meldt spoorbeheerder ProRail. Daardoor rijden noodgedwongen minder treinen. Of het spoor in de rest van het land wel stevig genoeg is, is niet duidelijk.
is economieverslaggever en specialist luchtvaart en spoorwegen.
Dat meldt ProRail maandag in een verklaring. Treinen rijden over zogenoemde spoordijken, verhoogde stukken land waar rails op rusten. Op het traject tussen Utrecht en Eindhoven zijn verzakkingen geconstateerd, wat in het ergste geval tot ontsporingen kan leiden.
De verzakkingen kwamen aan het licht nadat er in de afgelopen twee weken ongeveer 25 meldingen binnenkwamen van machinisten, zegt een woordvoerder. De meeste daarvan in de afgelopen week. ProRail zegt niet op hoeveel plekken er verzakkingen zijn, maar stelt dat het gaat om diverse plekken tussen Geldermalsen en Den Bosch.
Over een afstand van ‘zo’n 12 kilometer’ heeft de spoorbeheerder nu een snelheidsbeperking opgelegd. Dat zal de reiziger enkele minuten vertraging opleveren. Ook kunnen er nu ieder uur slechts twee intercity’s rijden, in plaats van de gebruikelijke zes. ProRail kan nog niet zeggen wanneer het probleem is opgelost. Veel is daarbij afhankelijk van de beschikbaarheid van groot materieel.
In Zeeland weten ze wat er gebeurt als de bodem onder het spoor het begeeft. In 2023 merkten machinisten zo’n twintig verzakkingen op een 53 kilometer lang stuk spoor. ProRail had ‘weken’ nodig voor herstelwerkzaamheden. Al die tijd was de dienstregeling verstoord.
Over de kwaliteit van de Nederlandse spoorinfrastructuur zijn al langer twijfels. Sinds 2017 werd op meerdere plekken in het land geconstateerd dat de spoordijk te zwak was om er op hogere snelheid overheen te kunnen rijden. Om erachter te komen waar de kans op het instorten van een dijk het grootst was, liet ProRail onderzoek uitvoeren door vier ingenieursbureaus.
Uit de onderzoeksresultaten, die via de Volkskrant naar buiten kwamen, bleek in 2023 dat liefst 1.400 van de in totaal 2.600 kilometer aan onderzochte spoordijken niet voldeed aan de veiligheidsnorm. Volgens ProRail waren de uitkomsten nog geen reden tot paniek. ‘De veiligheidsnorm is conservatief’, zei Jasper Ingram, die het onderzoek vanuit de spoorbeheerder coördineerde. ‘En we moeten controleren of de berekeningen wel écht kloppen. Bovendien is in de afgelopen 105 jaar geen enkel baanlichaam (jargon voor spoordijk, red.) ingestort. We beschouwen het treinverkeer daarom nog steeds als veilig.’
ProRail heeft de ingenieursbureaus om vervolgonderzoek gevraagd, waarbij de kwetsbaarste dijken nader zouden worden geïnspecteerd. Een ProRail-woordvoerder zegt maandag niet te weten wanneer de resultaten arriveren.
Hoe het komt dat de spoordijken verzwakken, is ook nog niet helemaal duidelijk. ProRail vermoedt dat het niet alleen te maken heeft met ouderdom – vrijwel alle dijken zijn gebouwd voor 1920 – maar ook met klimaatverandering. De dijken worden bovendien zwaarder belast doordat er vaker treinen rijden, met zwaarder materieel en op hogere snelheid. Om het instortingsgevaar beter te begrijpen, doen onderzoeksbureau Deltares en de TU Delft de komende jaren onderzoek.
In de tussentijd gaat ProRail aan de slag met herstelwerkzaamheden. Daarbij wordt het ballastbed, de laag van stenen die op de spoordijk ligt, opnieuw opgeschud. Eventueel worden er sensoren geplaatst om nieuwe verzakkingen te detecteren.
De schade achteraf beperken levert onverwachts hinder op, maar is vele malen goedkoper dan de spoordijken pro-actief verstevigen, zei ProRail eerder. Zo kost het slaan van damwanden, betonnen blokken die voorkomen dat een dijk instort, voor elke kilometer 15 miljoen euro. Het zou daarmee 21 miljard euro kosten om alle 1.400 kilometer te verstevigen, rekende een ProRail-medewerker voor.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant