is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
GroenLinks is ‘totalitair’ en ‘maoïstisch’, met mensen die ‘geweld zullen gebruiken op het moment dat dat nodig is’, aldus Telegraaf-propagandist Wierd Duk in zijn podcast afgelopen week. Een volstrekt krankzinnige uitspraak, maar heel normaal in het oeuvre van de grootste schandvlek van de Nederlandse journalistiek, bestaande uit het verspreiden van propaganda voor fascisten, autocraten en extreemrechtse criminelen. Van complottheorieën rondom MH17 en andere Poetinpijperij tot het opvoeren van veroordeelde nazi’s als de Britse Tommy Robinson als ‘martelaar van het volk’; Duk heeft nog nooit aan de goede kant gestaan.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Toch is dankzij een merkwaardige mengelmoes van snobisme en luiheid bij de rest van de Nederlandse pers juist deze man nu de invloedrijkste journalist van het land, met een vaste plek aan tafel bij Vandaag Inside, de best bekeken talkshow van het land. Duk opereert al jaren in een vacuüm, waarin hij online rechtsextremistische waanzin verkondigt, maar op televisie een gematigde versie van zichzelf mag presenteren, zonder dat iemand hem daar bevraagt over de ranzigheid die hij online verkondigt.
Dat heeft allereerst te maken met onderschatting – reden waarom men mij ‘een obsessie met Wierd Duk’ verwijt. Weldenkende mensen lezen De Telegraaf niet en kijken niet naar Vandaag Inside, dus waar zeur ik nou over? Onbegrijpelijk; alsof we ons nog dergelijke naïeve arrogantie kunnen permitteren. Daarnaast is er nog altijd het idee dat online ‘niet echt’ is, een soort proeftuin waar je onbespied krankzinnigheid op het publiek kan uittesten. Alsof er een stille consensus bestaat over de rol van Duk en het niet serieus nemen van zijn geraaskal. Maar het probleem is dat dat nu juist wél gebeurt.
Op 12 augustus verscheen een studie van de Universiteit van Cambridge, die nog maar eens aantoont hoeveel impact het kritiekloos opvoeren van extreemrechtse figuren heeft. In de studie wordt duidelijk hoe het niet-kritisch ondervragen van deze types normaliserend werkt, en hun (valse) claims het volk te vertegenwoordigen versterkt. Dit is precies wat Vandaag Inside met Duk doet; in de bovenwereld van de televisie wordt Duk gepresenteerd als een rechtse, maar nog net redelijke vent, terwijl hij in de onderwereld van X en zijn grimmige podcasts extreemrechtse (complot)ideeën salonfähig maakt.
De normalisering van Duk in de bovenwereld leidt aldus tot normalisering van zijn ideeën in de onderwereld. Het valt niet uit te sluiten dat de makers van VI dat zelf niet eens snappen. Johan Derksen (138) gaat er prat op niet op sociale media te kijken. Dat ziet hij als iets nobels, maar het zorgt er wel voor dat hij niet doorheeft wie zijn favoriete tafelgast werkelijk is. Iemand die zegt dat ‘woke door de islam op ons is afgestuurd’. Iemand die hoopte dat Trump de verkiezingen zou winnen om ‘de natuurlijke orde te herstellen’.
Duks oud-collega Gerry van der List, toch geen linkse jongen, omschreef ooit in EW Duks bijdrage aan de Nederlandse journalistiek als ‘het vertellen dat Nederland snel naar de knoppen gaat door de immigratie en de islam’. Dankbaar werk, volgens Van der List, dat een grote populariteit garandeert – ‘zonder dat het enige intellectuele inspanning vergt’. Maar de echte vraag is waarom iedereen dit lijkt toe te laten. Waarom vraagt presentator Wilfred
Genee nooit naar de waanzin die Duk online debiteert?
De verslaving aan het hitsen op sociale media enerzijds, en de ijdele wens om salonfähig te zijn anderzijds, is de achilleshiel van types als Duk. Laten we dus doen wat Duk al zijn hele leven wil dat wij doen: hem bloedserieus nemen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant