Het gerucht verschijnt sinds een week in meerdere Arabische media: de Palestijn Samir Hulileh zou zijn gevraagd om de gouverneur in Gaza te worden. Wie is deze man? En wat weten we van de geruchtenmachine die zijn naam verspreidt?
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
Hij ontkende het niet. Integendeel. Samir Hulileh, de man wiens naam sinds enkele dagen in Arabische media rondzingt, gaf ruiterlijk toe dat hij was gevraagd. Of hij, als de oorlog ooit ten einde komt en Gaza opnieuw moet worden opgebouwd, gouverneur van Gaza wilde worden. ‘Ik kreeg maanden geleden een belletje van een Canadees die voor de Amerikaanse regering werkt’, zei Hulileh dinsdag tegen een Palestijns radiostation. ‘Hij wilde iemand vinden die Gaza zou kunnen besturen en die voor alle partijen acceptabel zou zijn, als een van de voorwaarden voor het beëindigen van de oorlog.’
Of Hulileh echt door de VS naar voren is geschoven of vooral zijn eigen kandidatuur promoot, is vooralsnog onduidelijk. Maar Hulilehs uitspraken over een naoorlogs Gaza maakten veel los. In de eerste plaats omdat de oorlog nog volop gaande is – dagelijks sterven tientallen mensen door Israëls genocidale geweld. Maar vooral omdat er nog hevig wordt gediscussieerd over wie over de toekomst van het aan puin geschoten Gaza mag beslissen.
De internationale gemeenschap wil dat de Palestijnse Autoriteit (PA) van Mahmoud Abbas, die nu een deel van de Westelijke Jordaanoever regeert, een rol gaat spelen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is daar fel op tegen, omdat hij wil voorkomen dat de Westelijke Jordaanoever en Gaza door één en dezelfde partij worden bestuurd.
Netanyahu hintte zelf onlangs op zelfbestuur door ‘Arabische vredestroepen’. Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten toonden zich daar vorig jaar toe bereid, maar alleen als er een ‘pad’ komt richting een soevereine Palestijnse staat. Ook dat is onbespreekbaar voor Netanyahu en zijn ultrarechtse coalitiegenoten.
Tegelijkertijd weten alle betrokkenen dat er bestuurders voor Gaza moeten worden gevonden, voordat de oorlog kan worden beëindigd. Hulileh is de eerste wiens naam veelvuldig wordt genoemd. Wie is hij? En wie zit er achter dit proefballonnetje?
Hulileh is een 68-jarige Palestijnse zakenman, die al jaren in Ramallah woont, een stad op de Westelijke Jordaanoever. Over zijn jonge jaren en privéleven is weinig bekend. Volgens sommige media zou hij zijn geboren in Koeweit. Andere bronnen noemen Jericho als zijn geboorteplaats, op de Westelijke Jordaanoever. Hij volgde een bachelor Midden-Oostenstudies op de Westelijke Jordaanoever. Daarna vertrok hij naar de Libanese hoofdstad Beiroet voor een master in zijn uiteindelijke vakgebied economie.
Hulileh kwam ten tijde van de Oslo-akkoorden in het Palestijnse politieke en economische circuit terecht. Hij was lid van de Palestijnse delegatie die begin jaren negentig in het geheim met Israël onderhandelde over de Oslo-akkoorden. Die leidden tot de oprichting van de Palestijnse Autoriteit, die verantwoordelijk werd voor het zelfbestuur en de uiteindelijke oprichting van de Palestijnse staat.
Hulileh vervulde vanaf 1994 verschillende politieke functies binnen de PA. Zo was hij ondersecretaris bij het ministerie van Handel. In 2005 werd hij de stafchef van de Palestijnse premier Ahmed Qurei. Kort daarna belandde Hulileh in zijn huidige functie: voorzitter van het Palestijnse Ontwikkelings- en Investeringsbedrijf op de Westelijke Jordaanoever.
Hulilehs heeft dus altijd goede banden met de Palestijnse Autoriteit gehad. Toen hij als gouverneur van Gaza zou zijn gevraagd, stemde hij daarom niet direct toe, zei hij op de Palestijnse radio. Hij zei het voorstel eerst ‘meerdere malen’ te hebben besproken met Mahmoud Abbas, de president van de PA, in de hoop zijn zegen te krijgen.
Die zegen kwam er niet. De PA verspreidde woensdag een persbericht waarin ze Hulileh van ‘schandelijke acties’ en ‘leugens’ betichtte. De organisatie is faliekant tegen de rol van ‘gouverneur van Gaza’. Het bestuur van Gaza en dat van de Westelijke Jordaanoever zou daarmee definitief van elkaar worden gescheiden, terwijl de PA juist één Palestijnse staat nastreeft.
Het bleef de afgelopen dagen onduidelijk waar Hulilehs naam als gouverneur opeens vandaan kwam. Hulileh zegt in eerste instantie te zijn benaderd door de regering van Joe Biden, in juli 2024. Biden kwam diezelfde maand met zijn voorstel voor een staakt-het-vuren in Gaza, dus het is goed mogelijk dat de Amerikaanse regering destijds al nadacht over wie het naoorlogse Gaza moest gaan besturen.
Het is onduidelijk of Hulileh ook de steun geniet van de regering-Trump. Maar volgens Arabische media is Hulileh wel een goede bekende van de Palestijns-Amerikaanse miljairdar Bashar al-Masri, die nauwe banden heeft met het huidige Witte Huis. De lijnen zijn dus kort.
Israëlische media veronderstellen dat niet alleen Amerika, maar ook de Arabische Liga en Israël al zijn betrokken bij de plannen voor Huliehs kandidatuur. Shomrim, een Israëlische ngo ter bevordering van de democratie, publiceerde deze week een artikel dat reconstrueerde hoe een Israëlisch-Canadese lobbyist met de partijen sprak over een potentiële Gazaanse gouverneur. Ze zouden alle drie te spreken zijn over het idee van een Palestijn als toekomstige bestuurder van Gaza. Wie de lobbyist betaalde, werd niet volledig duidelijk in het stuk. Hulileh zou wel hebben meebetaald.
Hulileh blijft ondertussen rustig onder alle commotie rondom zijn persoon. Hij blijft volhouden dat hij de post pas kan aanvaarden als hij het ‘geluk’ heeft ervoor gekozen te worden. Zelfs dan, zegt hij, kan hij pas instemmen als zijn oud-werkgever de Palestijnse Autoriteit ook instemt. En daar ziet het voorlopig nog niet naar uit.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant