Regelmatig geeft NU.nl je een overzicht van de laatste ontwikkelingen van de oorlog in Oekraïne. Met deze keer: president Poetin doet een voorstel voor een wapenstilstand, maar de vraag is hoe haalbaar dat is. Europese leiders zijn maandag samen met president Zelensky welkom in Washington.
Terwijl het in Alaska vooral bij lovende woorden over en weer bleef, wordt een dag na het overleg tussen Donald Trump en Vladimir Poetin langzaam maar zeker duidelijk hoe vrede in Oekraïne wat Rusland betreft eruit moet komen te zien. Bronnen melden aan onder meer persbureau Reuters en The Financial Times dat Poetin controle wil krijgen over de Donbas, in ruil voor een wapenstilstand langs de gehele frontlinie.
In de Donbas - het gebied dat bestaat uit de regio's Donetsk en Luhansk - woedt al sinds 2014 een oorlog tussen het Oekraïense leger en pro-Russische rebellen. Sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in 2022 vecht ook het Russische leger in dat gebied. De huidige frontlinie loopt dwars door de Donbas heen.
Poetin zou deze voorwaarde hebben opgegooid tijdens het Alaska-overleg met Trump, waarna de Amerikaanse president Volodymyr Zelensky van Oekraïne inlichtte. In ruil voor de Donbas belooft Moskou geen nieuwe aanvallen uit te zullen voeren in andere regio's van de frontlinie, zoals Kherson en Zaporizhzhia.
Los van dit voorstel houdt Poetin de kaarten verder stevig tegen de borst. De Russische president herhaalde tijdens en na het Alaska-overleg zijn doel om de "grondoorzaken" van het conflict met Oekraïne op te lossen. Dat impliceert dat Poetins ambities niet stoppen bij de Donbas. De Russische president heeft meermaals uitgelegd dat hij vindt dat heel Oekraïne onderdeel moet zijn van de Russische staat.
Bovendien is het maar zeer de vraag of Zelensky zal instemmen met Poetins voorstel om de Donbas op te geven. De Oekraïense president sloot deze week al uit dat hij het gebied zou afstaan in ruil voor een staakt-het-vuren.
Kyiv hamert al wekenlang op het belang van veiligheidsgaranties, die ervoor moeten zorgen dat Rusland de oorlog niet zomaar kan hervatten. Zonder die toezeggingen zou een Donbas-deal functioneren als springplank voor nieuwe Russische aanvallen in de toekomst, aldus Zelensky.
De Oekraïense president waarschuwde zaterdag al dat Rusland mogelijk in de komende dagen de aanvallen aan de frontlinie gaat opvoeren. Oekraïense inlichtingen zouden volgens Zelensky wijzen op bewegingen door Russische troepen.
De bal ligt wat Trump betreft nu bij Oekraïne. "Rusland is een hele grote macht, en zij niet", zei de Amerikaanse president na afloop van het Alaska-overleg tegen FOX News. "Nu is het aan Zelensky om het voor elkaar te krijgen."
Trump praatte de Oekraïense president na afloop van zijn gesprek met Poetin telefonisch bij. Daar waren ook Europese leiders bij aanwezig. Trump en Zelensky kondigden na afloop aan dat de Oekraïense president maandag naar Washington afreist voor een overleg. Hij zal daarbij vergezeld worden door Europese leiders, melden bronnen aan Reuters en The New York Times. Welke leiders er precies gaan, is niet duidelijk.
Zondag zal de zogeheten coalition of the willing een videobijeenkomst houden voorafgaand aan Zelensky's bezoek aan de VS. De Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Britse premier Keir Starmer organiseren het overleg.
Europese leiders doen hun best om Trump te beïnvloeden en de Amerikaanse president te herinneren aan de dreiging die Rusland voor Oekraïne en Europa vormt. De Oekraïense en daarmee Europese veiligheid moet bij een vredesdeal gegarandeerd worden, stellen zij.
Lange tijd was Trump hier sceptisch over, maar The Wall Street Journal meldt zaterdag op basis van Europese ingewijden dat de VS garant wil staan voor Oekraïense veiligheidsgaranties. Dat zou een belangrijke winst voor Zelensky zijn in onderhandelingen over vrede. Het Witte Huis heeft het nieuws nog niet officieel bevestigd.
Een andere belangrijke vraag is hoe groot Trumps geduld is. Voorafgaand aan het topoverleg met Poetin zei hij met minder dan een staakt-het-vuren geen genoegen te nemen. Na afloop kwam hij daarop terug: er was geen staakt-het-vuren afgesproken, maar wel "vooruitgang" geboekt op een aantal belangrijke punten.
Over het bezoek van Zelensky aan het Witte Huis maandag zei Trump: "Als alles goed gaat, kunnen we misschien een overleg inplannen met president Poetin." De Oekraïense president dringt al langer aan op zo'n topoverleg met de drie presidenten. Poetin houdt vooralsnog de boot af.
Trump is vooralsnog optimistisch en gelooft dat een deal met Poetin een kwestie van tijd is. De komende dagen zal moeten blijken hoe realistisch dat is.
Source: Nu.nl algemeen