De top in Alaska was voorbij nog voordat hij goed en wel was begonnen. De Russische media doen er alles aan om de ‘historische ontmoeting’ tussen Vladimir Poetin en Donald Trump te presenteren als een doorslaand succes.
is correspondent Rusland van de Volkskrant. Hij woont sinds 1992 in Moskou.
Bovenal, klinkt het allerwegen, laat de top zien dat Rusland ondanks alle westerse inspanningen van de afgelopen jaren op het wereldtoneel niet is geïsoleerd en, integendeel, met alle egards wordt ontvangen door de leider van het machtigste land ter wereld.
Poetin telt zijn zegeningen. Hij pakt de draad weer op waar hij hem voorafgaand aan de top liet liggen en heeft in Alaska geen duimbreed toegegeven aan de druk van Trump. Het gesprek met de Amerikanen heeft niet geleid tot enige gedragsverandering van Russische zijde. Als voorheen geeft Moskou geen enkele indicatie bereid te zijn tot compromissen.
Tijdens de afsluitende persconferentie somde Poetin werktuiglijk zijn traditionele argumenten op voor het Russische optreden tegen Oekraïne. De ‘onderliggende oorzaken van de crisis’ moeten worden weggenomen alvorens vrede kan worden bereikt, aldus Poetin.
In Kremlin-jargon betekent dat dat Oekraïne zich moet neerleggen bij alle Russische eisen, en dat het land moet worden ‘gedenazificeerd’ en gedemilitariseerd. Dat zijn de woorden die Poetin in 2022 gebruikte als toelichting bij de Russische inval in het buurland. Die retoriek is sindsdien niet veranderd.
Het lijkt erop dat de Russische delegatie in Anchorage met enig succes heeft ingepraat op Donald Trump, die eerder steeds vasthield aan een staakt-het-vuren als eerste voorwaarde voor verdere onderhandelingen, maar daar nu van lijkt af te stappen. Trump liet zaterdag weten dat een definitief akkoord, niet een staakt-het-vuren, de beste weg is om de oorlog te beëindigen.
Dat is koren op de molen van Moskou, dat steeds een staakt-het-vuren van de hand heeft gewezen omdat dat enkel in het voordeel van Oekraïne zou zijn. In plaats daarvan zou het Kremlin pas bereid zijn de wapens te laten zwijgen als er een duurzaam vredesakkoord ligt. Dat betekent dat de strijd aan het front in Oost-Oekraïne in alle hevigheid doorgaat.
‘De ontmoeting op Alaska heeft Ruslands streven naar een duurzame en rechtvaardige vrede bevestigd’, schrijft de Russische senator Andrej Klisjas op Telegram. De doelstellingen van de ‘speciale militaire operatie’ zullen volgens hem ‘via militaire of diplomatieke weg’ worden verwezenlijkt. ‘Er komt geen ‘staakt-het-vuren zonder voorwaarden’, ondanks dat het front afbrokkelt en Russische troepen steeds nieuwe gebieden bevrijden. Een nieuwe architectuur van de Europese en internationale veiligheid staat op de agenda en iedereen moet dat accepteren’, aldus Klisjas.
Volgens de krant Moskovski Komsomolets heeft Poetin laten zien ‘dat met de huidige Amerikaanse leider noch Kyiv, noch de Europese hoofdsteden zich helemaal kunnen verlaten op Washington’. Dat geeft Rusland de kans de operatie tegen het buurland voort te zetten zoals het dat goeddunkt, aldus de krant.
Ook op het sanctiefront doet het Kremlin goede zaken en heeft Poetin kostbare tijd gewonnen. Een week na het aflopen van Trumps ultimatum aan Rusland, waarbij hij Moskou dreigde met sancties als serieuze stappen in de richting van een vredesbeweging zouden uitblijven, zijn diezelfde sancties op de lange baan geschoven. ‘Voor onze economie is dat goed nieuws’, constateert econoom Igor Nikolajev in de krant Komsomolskaja Pravda. Alleen India is tot dusverre getroffen door extra importheffingen als straf voor het afnemen van Russische olie.
Het Kremlin heeft steeds laconiek gereageerd op die dreigementen, maar heeft reden genoeg zich zorgen te maken, met een stagnerende economie die onherroepelijk steeds meer de langetermijneffecten van de al bestaande sancties gaat voelen. Secundaire sancties tegen afnemers van Russische grondstoffen zouden kunnen leiden tot een flinke inkomstenderving, met potentieel grote gevolgen voor de Russische staatsbegroting.
Waarom de top voortijdig werd beëindigd, blijft onduidelijk. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov hintte aanvankelijk op gesprekken die wel zes, zeven uur konden duren, maar uiteindelijk werd het onderhoud na twee uur en drie kwartier beëindigd. Sommige prominente leden van de zware Russische delegatie bleken helemaal voor niets gekomen, onder hen de ministers van Financiën en Defensie, en ook onderhandelaar Kirill Dmitriëv, die zich de afgelopen maanden heeft ingespannen om de Amerikanen te verleiden met aantrekkelijke economische deals.
Onduidelijk is ook of op Alaska is gepraat over een mogelijke hervatting van onderhandelingen over kernwapens. Het laatste nog lopende akkoord, in 2010 getekend door Barack Obama en Dmitri Medvedev, loopt begin volgend jaar af, maar er is nog geen begin gemaakt met gesprekken over een nieuw verdrag. Trump wil graag onderhandelingen daarover met Rusland en China. Voorafgaand aan zijn vertrek naar Alaska suggereerde Poetin dat hij met Trump het thema zou aansnijden.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant