Het topoverleg tussen presidenten Donald Trump en Vladimir Poetin in Alaska is vrijdag bezegeld met lovende woorden, maar heeft niet tot concrete afspraken over de Oekraïneoorlog geleid. Hoewel Trump een staakt-het-vuren wilde, lijkt Poetin vooral tijd op het slagveld te hebben gewonnen.
Beide staatshoofden landden vrijdagavond in de Amerikaanse staat Alaska voor wat op voorhand al als een historische ontmoeting werd beschouwd. Voor het eerst sinds de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in 2022 schudden de presidenten van Rusland en de Verenigde Staten elkaar de hand.
Achter gesloten deuren praatten ze ruim 2,5 uur. Wat de presidenten bespraken, vatten zij achteraf samen op een persconferentie die nog geen kwartier duurde.
Poetin nam als eerste het woord en bedankte Trump voor de uitnodiging in Alaska, een staat die volgens hem voor beide landen veel historische waarde heeft. "We zijn immers buren", zo leidde de president zijn verklaring in. Ook loofde hij Trump om zijn "medewerking en vriendelijke toon in het gesprek".
Het belangrijkste gespreksonderwerp was volgens Poetin de oorlog in Oekraïne. Daar moet een oplossing voor komen, zo erkende hij. Maar een concrete handreiking deed hij niet. Wel haalde Poetin uit naar Trumps voorganger Joe Biden, die de oorlog zou hebben uitgelokt. "Onder Trump was deze oorlog nooit begonnen", zei de Russische president. Rusland begon in 2022 een grootschalig grondoffensief in buurland Oekraïne.
Ook Trump kon geen concrete afspraken aankondigen. Drie keer greep hij de kans aan om de Russische president te complimenteren. "We hebben altijd een goede relatie met elkaar gehad", begon hij.
Op "verschillende punten" is vooruitgang geboekt, maar er is nog geen akkoord, vervolgde Trump. "Er is pas een akkoord als er een akkoord is." Op welke vooruitgang hij doelt en op welke punten verder overleg nodig is, zei Trump niet. Ook is onduidelijk of en wanneer er een nieuwe ontmoeting volgt.
Al voor het historische overleg in Alaska was duidelijk dat de Amerikanen iets wilden forceren. Trump hamert al sinds het begin van zijn presidentschap op vrede in Oekraïne. De afgelopen maanden verloor hij zijn geduld met Poetin, die onverstoord bleef doorgaan met aanvallen.
De strategie van het Kremlin bestond in de tussentijd vooral uit tijdrekken. Hoe langer concreet overleg over vrede uitbleef, hoe meer grondgebied de Russen in de tussentijd konden innemen. De onduidelijke uitkomst van het overleg in Alaska lijkt Poetin daarom niet slecht uit te komen.
Wel lijkt duidelijk dat de banden tussen Moskou en Washington na vrijdag warmer zijn dan ze lange tijd zijn geweest. Dat is opmerkelijk gezien Trumps recente opmerkingen aan het adres van Poetin. De Amerikaanse president leek een paar weken geleden zijn geduld met de Russen te verliezen en dreigde met aanvullende sancties.
Van die sancties lijkt inmiddels geen sprake meer. Trump was na afloop van het overleg goedgemutst en positief over zijn Russische gast. "Ook Poetin wil dat het lijden stopt", zei hij. Achteraf gaf Trump het gesprek met de Russische president tegenover FOX News een 10, omdat hij het zo goed met hem kan vinden.
Of Trump zich door Poetin heeft laten inpalmen, zal nog moeten blijken. Zolang er niets concreets is afgesproken, lijkt het erop dat de Russische president heeft gekregen wat hij wilde. Zoals Trumps voormalige veiligheidsadviseur John Bolton het achteraf analyseerde: "Trump heeft dan misschien niet verloren, maar Poetin heeft wel gewonnen."
De grote vraag is: hoe nu verder? Trump zou na afloop van het overleg Europese bondgenoten gaan bellen, onder wie Volodymyr Zelensky. De Oekraïense president was niet welkom in Alaska, maar Trump had van tevoren meermaals gezegd dat de Oekraïense veiligheidsbelangen bij een vredesakkoord gegarandeerd moeten worden.
Ook Europese leiders staan aan de zijlijn. Een aantal Europese regeringsleiders probeerde eerder deze week in een laatste poging Trump bewust te maken van de Europese en Oekraïense veiligheidsbelangen.
Of die belangen bij een eventueel vredesakkoord worden meegenomen, zal moeten blijken. De volgende stap in Trumps vredesproces is nog onduidelijk. "Volgende keer in Moskou?", hintte Poetin na afloop van het overleg in Alaska, in voor hem zeldzaam Engels. Trump ging er niet concreet op in.
Source: Nu.nl algemeen