In Georgië zijn deze week 21 nieuwssites urenlang op zwart gegaan. Daarmee protesteren ze tegen de verslechterende persvrijheid. Toen ze weer online kwamen, verscheen op alle sites dezelfde videoboodschap: ‘De lichten moeten aanblijven.’
Met de actie vragen de media aandacht voor de toenemende onderdrukking van onafhankelijke journalistiek. In de video klinkt de vraag: ‘Wat gebeurt er als de lichten uitgaan?’ Een journalist antwoordt: ‘De waarheid verdwijnt’. Andere journalisten benoemen in de campagnevideo wat er onzichtbaar blijft zonder vrije pers: oneerlijke rechtszaken, politiegeweld, corrupte politici die zichzelf verrijken terwijl één op de vijf kinderen in extreme armoede leeft, en dodelijke ongelukken door verwaarloosde infrastructuur. ‘Zonder jullie financiële steun, gaan onze stemmen verloren en zullen de lichten uitgaan.’
De onheilspellende mediacampagne komt als een reactie op de nieuwe wetgeving. In juni nam Georgië een wet aan naar Russisch voorbeeld: de Buitenlandse Agenten Registratiewet (FARA). De wet verplicht media, die buitenlandse financiering ontvangen, zich te registreren als ‘buitenlandse agent’. Volgens critici wordt de wet door de overheid gebruikt om kritische media te controleren, in diskrediet te brengen en boetes op te leggen. Veel media in Georgië zijn afhankelijk van buitenlandse steun, omdat binnenlandse financiering vaak schaars is en politiek beïnvloed. De wet bedreigt daarmee hun voortbestaan.
Met de campagne hopen de organisatoren te laten zien dat financiering door het Georgische volk zelf de media kan beschermen tegen het stempel van buitenlandse agent. ‘Het is belangrijk dat media eensgezind optreden tegenover het ‘toenemende autoritarisme’ in Georgië’, stelt Mariam Nikuradze, mede-oprichter van de Georgische nieuwssite OC Media.
Nikuradze wijst hiermee naar de regeringspartij Georgische Droom, die een autoritaire koers volgt naar Russisch voorbeeld, en stap voor stap haar grip op het land verstevigt. De partij werd opnieuw de grootste bij de verkiezingen van november 2024, ondanks beschuldigingen van fraude en manipulatie. Dit leidde tot grote protesten onder de bevolking, die volgens onderzoek van de EU juist aansluiting zoekt bij Europa. De protesten vinden nog tot op de dag van vandaag plaats.
Ondertussen probeert de partij critici het zwijgen op te leggen of in diskrediet te brengen. Een recent voorbeeld is de zaak van Mzia Amaghlobeli, mede-oprichter van de nieuwssites Batumelebi en Netgazeti. De journalist werd op 5 augustus veroordeeld tot 2 jaar cel voor het slaan een politieagent bij een protest in januari. Critici zien het als een politiek gemotiveerde straf. Amaghlobeli zat voor haar veroordeling al 7 maanden in voorarrest, ging 38 dagen in hongerstaking en groeide uit tot symbool van de strijd voor persvrijheid. In een gezamenlijke verklaring noemden 24 ambassades, waaronder die van de EU en Nederland, de straf ‘buitensporig’ en ‘gepolitiseerd’.
Intussen neemt ook andere repressieve wetgeving toe. Zo kopieerde Georgië de Russische wet tegen lhbti-rechten. De recent ingevoerde homofobe wet, zogenaamd ‘ter bescherming van familiewaarden’, legt censuur op aan media en beperkt openlijke berichtgeving over lhbti-kwesties.
De druk op de pers is niet alleen juridisch, maar ook fysiek bedreigend, stelt een rapport van Reporters Without Borders. Tijdens de verkiezingen zouden meer dan negentig journalisten fysiek en verbaal zijn aangevallen, ook werd er apparatuur vernield en werd hun werk vernietigd. Vooral journalisten van onafhankelijke en kritische media waren doelwit.
Buitenlandse journalisten zijn eveneens steeds minder welkom, het rapport meldt dat steeds meer journalisten uit diverse landen worden geweigerd. De meest recente weigering betrof de Franse fotojournalist Hicham el Bouhmidi, die op 5 augustus de toegang tot Georgië werd ontzegd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant