Het topoverleg tussen Donald Trump en Vladimir Poetin in Alaska werd vrijdag bezegeld met lovende woorden, maar leidde niet tot concrete afspraken over de oorlog in Oekraïne. Hoewel Trump vooraf zei een staakt-het-vuren te willen, lijkt Poetin vooral tijd op het slagveld te hebben gewonnen.
Vrijdagavond landden beide presidenten in de Amerikaanse staat Alaska voor wat op voorhand al als een historische ontmoeting werd beschouwd. Voor het eerst sinds de grootschalige Russische invasie in Oekraïne in 2022 schudden presidenten van Rusland en de Verenigde Staten elkaar de hand.
Achter gesloten deuren werd ruim 2,5 uur gepraat. Wat de presidenten bespraken, vatten zij achteraf samen in een persconferentie die nog geen kwartier duurde.
Poetin nam als eerste het woord en bedankte Trump voor de uitnodiging in Alaska, een staat die volgens hem veel historische waarde voor beide landen vertegenwoordigt. "We zijn immers buren", zo leidde de president zijn verklaring in. Ook loofde hij Trump om zijn "medewerking en vriendelijke toon in het gesprek".
Het belangrijkste gespreksonderwerp was volgens Poetin de oorlog in Oekraïne. Die moet worden opgelost, zo erkende hij. Maar een concrete handreiking bood hij niet aan. Wel haalde Poetin uit naar Trumps voorganger Joe Biden, die de oorlog zou hebben uitgelokt. "Onder Trump was deze oorlog nooit begonnen." Rusland begon in 2022 een grootschalig grondoffensief in buurland Oekraïne.
Ook Trump kon geen concrete afspraken aankondigen. Drie keer greep hij de kans aan om zijn complimenten aan de Russische president te uiten. "We hebben altijd een goede relatie met elkaar gehad", begon hij.
Er is vooruitgang geboekt op "verschillende punten", maar een deal was nog niet bereikt, vervolgde Trump. "There's no deal until there's a deal." Welke vooruitgang er dan is geboekt en op welke punten verder overleg nodig is, zei hij niet. Of en wanneer er een vervolgontmoeting gaat plaatsvinden, werd evenmin concreet.
Al voor het historische overleg in Alaska was duidelijk dat het de Amerikanen waren die iets wilden forceren. Trump hamert al sinds het begin van zijn presidentschap op vrede in Oekraïne en verloor de afgelopen maanden zelfs zijn geduld met Poetin, die onverstoord bleef doorgaan met aanvallen.
De strategie van het Kremlin bestond in de tussentijd vooral uit tijdrekken. Hoe langer het duurde voordat er concreet over vrede wordt onderhandeld, hoe meer grondgebied de Russen in de tussentijd konden innemen. De niet-concrete uitkomst van het Alaska-overleg lijkt Poetin daarom niet slecht uit te komen.
Wat in ieder geval duidelijk lijkt, is dat de banden tussen Moskou en Washington na vrijdag warmer zijn dan ze lange tijd zijn geweest. Dat is vooral opmerkelijk gezien Trumps recente opmerkingen aan het adres van Poetin. De Amerikaanse president leek een paar weken geleden zijn geduld met de Russen te verliezen en dreigde met aanvullende sancties.
Van die sancties lijkt inmiddels geen sprake meer. Trump was na afloop van het overleg goedgemutst en positief over zijn Russische gast. "Ook Poetin wil dat het lijden stopt", zei hij. Achteraf beoordeelde hij het gesprek met de Russische president tegenover FOX News met een tien "omdat we het zo goed met elkaar kunnen vinden".
Of Trump zich heeft laten inpalmen door Poetin zal moeten blijken. Zolang er niets concreets is afgesproken lijkt het dus vooral de Russische president te zijn die heeft gekregen wat hij wilde. Zoals Trumps voormalige veiligheidsadviseur John Bolton het achteraf analyseerde: "Trump heeft dan misschien niet verloren, Poetin heeft wel gewonnen".
De grote vraag is: hoe nu verder? Trump zou na afloop van het overleg Europese bondgenoten gaan bellen, onder wie de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hoewel Zelensky niet welkom was in Alaska, had Trump voorafgaand meermaals gezegd dat de Oekraïense veiligheidsbelangen bij een eventuele vredesdeal gegarandeerd moeten worden.
Ook Europese leiders staan aan de zijlijn. Deze week probeerden een aantal Europese regeringsleiders druk op Trump uit te oefenen, in een laatste poging hem bewust te maken van de Europese en Oekraïense veiligheidsbelangen.
Of die belangen worden meegenomen bij een eventuele toekomstige vredesdeal, zal moeten blijken. Wat de volgende stap in Trumps vredesproces zal zijn, is nog geheel onduidelijk. "Volgende keer in Moskou?", hintte Poetin na afloop van het overleg in Alaska, in voor hem zeldzaam Engels. Trump ging er niet concreet op in.
Source: Nu.nl algemeen