DEN HAAG - Precies 80 jaar geleden kwam er met de capitulatie van Japan een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Daarmee kwam er op 15 augustus 1945 ook een einde aan de oorlog in voormalig Nederlands-Indië. Ieder jaar worden de slachtoffers van de Japanse bezetting in Nederlands-Indië herdacht bij het Indisch Monument in Den Haag. 'Pijn, verdriet, trauma's, angsten en eenzaamheid trillen na tot op deze dag', benadrukt de koning tijdens de herdenking.
Terwijl het avondzonnetje vrolijk schijnt is het vrijdagavond om 19.41 uur oorverdovend stil bij het monument in de Scheveningse Bosjes. Duizenden mensen hebben zich verzameld in Den Haag om het einde van de Japanse bezetting in Nederlands-Indië te herdenken.
Naast een minuut stilte, wordt het Indisch Monument gesierd door honderden zonnebloemen en leggen veteranen, politici en mensen die de oorlog hebben meegemaakt een krans voor het monument. Ook worden er herinneringen opgehaald en gedeeld door slachtoffers en nabestaanden.
Eens in de vijf jaar is koning Willem-Alexander aanwezig bij de herdenking. Maar dit jaar is zijn aanwezigheid extra bijzonder, omdat hij voor het eerst een toespraak houdt bij het Indisch Monument op 15 augustus.
'80 jaar geleden eindigde deze huiveringwekkende oorlog. En 80 jaar is niet genoeg om de oceaan aan menselijk leed die hij teweeg bracht te bevatten en te verwerken', begint hij zijn speech.
'Samen staan we stil bij allen die werden getroffen door geweld, terreur, dwangarbeid, vernedering en honger. Hun pijn en verdriet, trauma's, angsten en eenzaamheid trillen na tot op deze dag. Ze trillen na bij hun kinderen en kleinkinderen', gaat hij verder.
'We denken aan de militairen die omkwamen. Aan de krijgsgevangen en dwangarbeiders. Aan de moeders achter prikkeldraad. Aan de meisjes en vrouwen die gedwongen werden om mensonterend werk te doen. Aan de burgers die werden opgejaagd, vernederd en geterroriseerd. Aan hen die alles verloren', somt de koning op.
Ook benadrukt koning Willem-Alexander dat 80 jaar vrijheid niet vanzelfsprekend is. 'Dit is een dag van herdenking en herinnering en ik hoop ook van herbezinning. Herbezinning van de vrede die nooit vanzelfsprekend en is en waarvoor ieder van ons medeverantwoordelijk is', benadrukt hij.
'Laten we nooit vergeten hoe gezegend we zijn. Degenen die we vandaag herdenken, moesten tastend de weg zoeken in een meedogenloze, vernietigende oorlog. Wij hebben hier nog steeds de vrede aan onze kant.'
Daarna legt de koning een krans en is het een minuut oorverdovend stil op het grote veld bij het monument.
Bekijk en beluister hier de hele toespraak van koning Willem-Alexander:
Naast de toespraak van de koning wordt het einde van oorlog in Nederlands-Indië ook muzikaal herdacht door Zoë Tauran, Jordan Roy, Jamai Loman en het Orkest Koninklijke Luchtmacht.
Daarna leest zanger en musicalacteur Jamai Loman uit Schoonhoven, wiens moeder en oma uit Nederlands-Indië komen, een gedicht over de oorlog van Wim Kan voor. 'Er leven haast geen mensen meer die het hebben meegemaakt', begint hij.
'Het gemist, het verdriet en de frustratie is altijd gebleven bij mijn familie', vertelde Loman eerder bij de NOS. '15 augustus is een belangrijke dag, want het was het einde van de Tweede Wereldoorlog.'
'Maar het was ook het begin van een nieuw tijdperk voor veel mensen die naar Nederland kwamen en een nieuw thuis moesten vinden en zoeken', legt hij uit. 'Dat was ontzettend lastig voor hen, ook omdat ze destijds niet heel netjes behandeld werden.'
'Dus vertel ons alsjeblieft, ook al zijn er haast geen woorden', gaat het gedicht even later verder. 'Ja dat beloven we. Het verhaal blijven vertellen', eindigt de zanger het gedicht met een brok in zijn keel.
Bekijk en beluister hier het hele gedicht van Wim Kan:
Source: Omroep West Den Haag