De Amerikaans-Russische top ‘over Europa zonder Europa’ toont hoezeer het Europese machtsvacuum gevuld wordt door andere machten. Maar we zijn er zelf bij.
Als blije weeskinderen die claimen dat hun weldoener toch wat muntjes in hun bedelnap heeft gegooid voordat hij over hun toekomst gaat beslissen met de strenge stiefoom die bij een van hen al een been heeft geamputeerd: zo reageerden Europese leiders woensdag op hun digitale overleg met president Donald Trump. Amerika en Europa weer helemaal op één lijn? Ze geloven het zelf ook niet.
‘Bijna helemaal’, erkende ten minste bondskanselier Merz. Het biedt geen enkele garantie, maar de Europeanen hebben nu ten minste een ‘ondergrens’ afgesproken voor wat Trump mag weggeven in Alaska – bij de Amerikaans-Russische top over Europa, zonder Europa.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat die ondergrens ook in Europa pijlsnel naar beneden gaat, daarover zwijgt men liever. Maar is het een blijk van kracht als president Zelensky zegt dat nu met Trump is afgesproken dat Oekraïne ‘Donbas niet zal verlaten in ruil voor een wapenstilstand’? Dat dit infame Kremlin-idee – dat neerkomt op Oekraïense capitulatie – überhaupt serieus is genomen door de regering-Trump, is veelzeggend. De Europese ondergrens klinkt verdacht veel als ‘redden wat er te redden valt’. Het zou zo niet hoeven zijn.
Hoewel Europese leiders proberen de fictie van westerse eenheid te herstellen, maakt de regering-Trump constant duidelijk dat ze van ‘Bidens oorlog’ af wil, goedschiks of kwaadschiks. En omdat de inschatting hier blijft dat Oekraïne niet zonder Amerikaanse wapens en inlichtingen kan, geeft dat Trump de macht om concessies bij Kyiv en Europese bondgenoten af te dwingen.
Of Trump die macht ook over Vladimir Poetin heeft (dreigend met ‘zeer ernstige gevolgen’), valt nog te bezien. In theorie biedt zijn vredesinitiatief de kans om gezamenlijk de druk op Rusland te verhogen op een overtuigender manier dan onder Biden ooit lukte. Tot dusver legt Trump helaas instinctmatig de schuld voor de oorlog steeds bij Zelensky, niet Poetin. Zoals gevluchte dissidenten als Masha Gessen en Garry Kasparov in koor met westerse veiligheidsexperts bepleiten, kan Poetins agressie alleen een halt worden toegeroepen op het slagveld.
Maar dat hebben ook Europese landen, in weerwil van hun eigen retoriek, nooit willen doen; bijvoorbeeld met een no fly zone boven Oekraïne. Veel kiezers, die zijn vergeten dat onze vrijheid ooit ook is bevochten, steunen die afwachtende lijn van halve maatregelen. Berichten over afzwakking van de aanvankelijk beoogde Europese ‘afschrikkingsmacht’ passen hierin helaas perfect. Dus als vroeg of laat ‘München 1938’ opnieuw wordt opgevoerd, wat nog steeds niet hoeft, is dat een collectief falen van een generatie Europeanen die dacht dat dit continent was ontsnapt aan zijn loodzware geschiedenis.
Ondertussen zit een wilskrachtig maar uitgeput Oekraïne klem tussen Poetins maximalistische doelen en grote leger, en halfslachtige westerse steun. Het is een goed moment eraan te herinneren dat een nihilistische autocraat als Poetin, die bereid is honderdduizenden levens te offeren om zijn doelen te bereiken, op alle vlakken kan worden ingetoomd door rijke, vrije naties die over de wil beschikken dat te doen. Met Amerika, maar desnoods ook zonder. Hoe langer het duurt voordat dit besef in Europa indaalt, hoe hoger de prijs die later zal worden betaald.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant