Groenteoogst Geen groente waarvan zoveel kilo’s worden geoogst als de ui. Het grootste deel daarvan gaat naar Afrika, waar de Nederlandse knol een goede naam heeft. In de verre achterhoede is de aardbei aan een opmars bezig.
Een biologische boer keurt een van zijn uien. Geen groenteoogst kan tippen aan de uienproductie in Nederland.
Geen enkele groenteoogst in Nederland nam zo in omvang toe deze eeuw als die van aardbeien. Aardbeien als groente? Jazeker: aardbeien mag je strikt genomen geen fruit noemen, dus cijfers over deze schijnvrucht zijn bij het CBS te vinden bij de groentedata. Daar kun je zien dat in 2024 de oogst van aardbeien uit de kas of geteeld in plastic tunnels zo’n 66 miljoen kilo bederoeg, een toename van maar liefst 340 procent vergeleken met 2000. Cijfers over aubergines, tomaten en komkommers vind je hier ook, dit zijn weer vruchtgroenten, volgt u het nog?
De oogst van broccoli groeide ook relatief hard: hij is sinds 2000 verdrievoudigd. Die van spitskool en rode bieten is in deze periode ruim verdubbeld. Maar de omvang van de oogst van deze groenten in miljoenen kilo’s is te verwaarlozen vergeleken met de uienoogst. In 2024 bedroeg die 1,8 miljard kilo. Dat is bijna een verdubbeling van de oogst in 2000.
Van deze enorme hoeveelheid gaat meer dan de helft (1,1 miljard kilo) naar het buitenland. „Nederlandse uien zijn kwalitatief erg goed”, zegt Gerben Jukema, tuinbouwspecialist van Wageningen University & Research. „Ze worden veel geëxporteerd naar Afrikaanse landen.” Nederland exporteert uien naar ruim 120 landen.
Terug naar de aardbei. „De binnenlandse vraag naar aardbeien is toegenomen”, zegt Kees Weerheim, plantfysioloog gespecialiseerd in glastuinbouw bij Ledgnd. Voor de aardbeienoogst is steeds minder teeltoppervlakte nodig, blijkt uit cijfers van het CBS. Dit komt vooral doordat aardbeien steeds vaker in kassen en plastic tunnels groeien, in plaats van op open grond. „Hiermee kun je het aarbeienseizoen vervroegen en langer maken”, legt Weerheim uit. Tegenwoordig is de Nederlandse aardbei het hele jaar door verkrijgbaar, maar de piek ligt in de zomer.
„Er zitten altijd fluctuaties in de oogstcijfers van groenten”, zegt Jukema. Dat kan komen door de overstap naar een andere landbouwtechniek. Daarnaast speelt het weer een grote rol voor een geslaagde oogst. Dit voorjaar was er voor aardbeien sprake van zeer „groeizaam weer”, er was veel licht. In de kas beïnvloedt de energieprijs de oogst. Weerheim: „Bij hoge energieprijzen werden bijvoorbeeld de tomaten minder belicht en was de oogst lager.”
De glastuinbouwspecialisten verwachten niet dat veel andere gewassen een verschuiving van open grond naar glastuinbouw zullen maken. Jukema ziet wel een tussenvorm ontstaan: de plant begint te groeien in de kas en wordt vervolgens in de open grond geplaatst.
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt
Source: NRC