Het Instagramaccount van de Palestijnse twintiger Plestia Alaqad werd na 7 oktober 2023 in één klap gigantisch door haar posts over het leven in Gaza. Ze vluchtte, en nu is er haar dagboek, The Eyes of Gaza. ‘Hoe kun je een genocide ooit gaan verwerken?’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Wie door de Instagrampagina (4,1 miljoen volgers) van Plestia Alaqad (23) scrolt, krijgt een inkijkje in het leven van een gewone twintiger. Alaqad met een hondje, Alaqad bij een zwembad en Alaqad poserend voor gigantische rode letters die samen ‘I love Gaza’ spellen, de populaire selfie-letters bij de grensovergang met Egypte.
Na 7 oktober 2023 verandert de toon. Alaqad duikt bijna alleen nog op in een lichtblauw scherfvest en met een helm op, met daarop het woord ‘pers’ gedrukt. Op 9 oktober luidt het onderschrift: ‘Dag drie. Nog steeds in leven.’
Ook houdt Alaqad sindsdien een dagboek bij, dat in februari in boekvorm is verschenen. In The Eyes of Gaza neemt Alaqad de lezer mee vanaf het moment dat de eerste Israëlische bommen op Gaza vallen. ‘Mama zegt dat ze wakker werd van het geluid van bommen. Ze dacht dat het regen was, dus ze ging naar buiten om de was binnen te halen. Ik vind het op dat moment hilarisch.’
Nog diezelfde dag neemt ze vanaf het balkon van haar grootmoeders flat een video op, op verzoek van een Britse zender. Zij doet verslag, haar zusje filmt. ‘Op de achtergrond schreeuwt oma dat we terug naar binnen moeten komen omdat het gevaarlijk is. We negeren haar’, tekent Alaqad in haar dagboek op. Ze wil vastleggen wat er gebeurt, wil alles documenteren. Haar video’s worden opgepikt door Al Jazeera, de BBC en The New York Times.
Als haar boek in februari 2025 verschijnt, prijken op de achterflap lovende woorden van de onder millennials populaire Indiase dichter Rupi Kaur en de Amerikaanse artiest Macklemore. Dit najaar verschijnt een speciale editie voor de Amerikaanse markt.
‘Sorry dat ik te laat ben!’ Een bos bruine krullen vult het kleine venstertje op Zoom. Ze is wat vermoeid, geeft ze toe: met een tijdverschil van negen uur tussen Amsterdam en Melbourne, waar ze momenteel verblijft, is het voor Alaqad avond.
De Palestijnse twintiger wordt niet graag gevraagd naar hoe het gaat, zo maakte ze in eerdere interviews duidelijk. Toch is het een logische eerste vraag om te stellen aan een journalist die het leed in Gaza en haar conflicterende gevoelens daarover met de wereld deelt.
‘De vraag voelt triviaal’, zegt ze. Hoe kun je als Palestijn die vraag beantwoorden terwijl er in je thuisland een genocide plaatsvindt? ‘Tegelijkertijd besef ik: ik ben nu veilig. Ik heb het gevoel dat ik dankbaar moet zijn dat ik nog leef. Ik heb tenminste te eten, schoon water en een dak boven mijn hoofd. Dus ja, ik vind het een lastige vraag’.
In 2022 rondt Alaqad haar opleiding journalistiek af in Cyprus. Zoals veel pas afgestudeerde journalisten begint ze haar loopbaan lokaal, bij een Palestijns persbureau. De Israëlische aanvallen brengen haar carrière in een stroomversnelling: van de ene op de andere dag verslaat Alaqad een oorlog.
Het voelde alsof ze geen keuze had. ‘Ik kon niet toekijken hoe mijn thuisland werd gebombardeerd en we werden vermoord, zonder in ieder geval geprobeerd te hebben om aan de wereld te laten zien wat er gebeurde.
‘Vanbinnen voelde ik me verdeeld. Aan de ene kant voel je je verantwoordelijk om als journalist je werk te doen en te laten zien wat er gebeurt. Tegelijkertijd was het alsof ik een voice-over bij mijn eigen leven insprak. De bommen vielen om ons heen en ik was doodsbang dat mijn familie en ik zouden sterven. Ik voelde allerlei emoties tegelijk en had geen tijd om die te verwerken.’
In november 2023 deelt Alaqad beelden van haar leven in Gaza van voor 7 oktober:
Een bericht gedeeld door Plestia Alaqad | بلستيا العقاد (@plestia.alaqad)
In november 2023 ontvlucht Alaqad Gaza. Hoewel Israël de grenzen gesloten heeft voor Palestijnen, kan ze de regio uit dankzij familieleden in Australië. Het is een van de weinige overgebleven manieren om de hel die Gaza in rap tempo is geworden, nog te ontkomen. Alaqad slaat op de vlucht met haar zusje, oma en moeder.
‘Toen er afgelopen winter een staakt-het-vuren was, was ik zo opgelucht. Ik had het gevoel dat ik eindelijk een nacht rustig kon slapen, zonder me te hoeven afvragen of mijn vrienden en familie bij het opstaan nog zouden leven. Ik hoefde niet constant op m’n telefoon te kijken voor updates. Maar toen begonnen de aanvallen weer en nu ben ik weer iedere dag bang voor dat ene bericht waarin staat dat een van mijn vrienden dood is.
‘Tijd om te verwerken heb ik nauwelijks, omdat de genocide nog steeds gaande is. Je probeert het een plek te geven, terwijl de volgende grote gebeurtenis alweer plaatsvindt. We leven in een constante staat van angst voor wat nog komen gaat. Zolang het trauma groeit kan ik niets verwerken, en ik vraag me af of dat ooit mogelijk zal zijn. Wat er in Gaza gebeurt, valt niet te bevatten. In Gaza gebeuren dingen die geen mens zou moeten hóéven verwerken’.
Alaqad in haar huis, kort nadat er rondom de woning is gebombardeerd:
Een bericht gedeeld door Plestia Alaqad | بلستيا العقاد (@plestia.alaqad)
Ze heeft de geestelijke ruimte niet om het nieuws over Gaza van minuut tot minuut te volgen. ‘Ik volg het nieuws als journalist en als Palestijn. Als Palestijn houd ik me vooral bezig met mijn familie en vrienden daar. Wat dat betreft ben ik maar in één vraag geïnteresseerd: leven ze nog?
‘Ik volg jullie nieuws om te zien hoe het Westen kijkt naar de oorlog. Ik wil weten hoe de media erover berichten. Toen dit allemaal begon, in oktober 2023, was ik 21 jaar en net afgestudeerd. Ik had het idee dat mensen op televisie macht hadden. Als ik op tv kwam, dacht ik, dan zou de wereld naar me luisteren. Ik was daarin naïef.’
‘In Gaza leven nog altijd zo’n twee miljoen mensen. Maar ik heb het gevoel dat de media zich alleen richten op de Palestijnen die worden vermoord. Het voelt alsof de wereld überhaupt alleen geïnteresseerd is in dode Palestijnen. Waarom richten we ons niet op de mensen die nog in leven zijn? Waarom horen we hun namen niet, hun verhalen? Zelfs voor de genocide was de wereld alleen geïnteresseerd in ons leed, niet in ons leven.
‘Gaza zie ik als een krachtige vrouw. Ze verrijst altijd uit wat haar wordt aangedaan. ‘Agressie’ schrijf ik in mijn boek een hoofdletter, omdat ik het woord wilde markeren. Het mocht niet zoals ieder ander woord zijn dat je terloops in een zin noemt. Daar is het te groot en overweldigend voor.
‘Als je het nieuws opent, lees je krantenkoppen over kinderen die zijn vermoord. Dat zou ons moeten doen stilstaan en reflecteren.’
Even is ze stil.
‘Wat er gebeurt is groter dan de Palestijnen. We moeten ons afvragen: willen we in een wereld leven waarin dit geaccepteerd wordt?’
Alaqad belt en sms’t veel met vrienden en kennissen in Gaza. ‘Ik sprak gisteren met een collega-journalist met wie ik voorheen werkte, hij is ontheemd. Zijn drie kinderen en vrouw verblijven momenteel ergens anders, omdat hij bang is dat zij doelwit zullen worden vanwege zijn werk.
‘Hij vertelde dat zijn dochtertje laatst vroeg om een granaatappel. Die zijn er niet in Gaza en niet omdat het er niet het seizoen voor is. Hoe leg je dat aan een 5-jarige uit? Dat er geen fruit is omdat er een Israëlische blokkade is? Dat is de realiteit van Gaza.’
Een bombardement vindt plaats terwijl Alaqad voor Instagram een video opneemt:
Een bericht gedeeld door Plestia Alaqad | بلستيا العقاد (@plestia.alaqad)
Alaqad weigert stil te blijven. Waar ze kan, spreekt ze zich uit over Gaza: op Instagram, op podia en in interviews. Daarnaast besloot ze weer te gaan studeren. Vorig jaar verruilde ze Australië voor Libanon, om aan de Amerikaanse universiteit van Beiroet een master mediastudies te volgen.
‘Ik hoopte in Libanon een stabieler leven te krijgen, of in ieder geval iets van een routine. Daarom ben ik weer gaan studeren. Maar zeker voor mij als Palestijn voelt onderwijs ook als een wapen. In Gaza worden universiteiten gebombardeerd – om dan hier te studeren voelt voor mij als een soort krachtig signaal.
‘Inmiddels is er ook oorlog tussen Hezbollah en Israël, de colleges gingen daarom online verder. Het voelt soms alsof Israël me overal achtervolgt.’
Hoe ze de toekomst van Gaza voor zich ziet, weet ze niet. ‘Zelfs als we Gaza herbouwen, zal het niet hetzelfde zijn. Een van m’n lievelingsrestaurants in Gaza-Stad was Bellini. Er werkte een man, Ali, iedereen kende hem en was gek op hem.
‘Hij is dood, ik las het op sociale media. Iedereen die ik uit Gaza ken, postte erover. Zelfs als je Bellini ooit zou herbouwen, met hetzelfde menu en hetzelfde interieur, zou het niet meer hetzelfde zijn. Het gaat niet om de plek, maar om de mensen.
‘In mijn familie zijn vijf mensen gedood en ik rouw om ze. Maar er zijn ook mensen die al hun familieleden kwijt zijn en als enige nog leven. Ik heb tenminste nog familie. Daar voel ik me dan schuldig over.
‘Ons leven is zo anders dan dat van anderen, puur omdat we Palestijnen zijn. In Gaza is de lucht gevuld met drones en raketten, daarbuiten met vogels. Zelfs de lucht verdeelt ons. Ik moest buiten Gaza wennen aan die stilte.
‘Weet je waar ik de laatste tijd veel over nadenk? Hoeveel kinderen er in Gaza zijn die nooit in een huis hebben gewoond. Thuis is voor hen een tent. Een eigen kamer met muren hebben ze, zoals ik, nooit gehad.
‘Hoe moeten de kinderen in Gaza er ooit overheen komen, over wat ze hebben gezien? Het stukgaan van je favoriete koffiemok, dat zijn de dingen waar je overheen zou moeten hoeven stappen. Maar over een genocide niet. Dat is iets wat je altijd bij je zult dragen.’
Plestia Alaqad: The Eyes of Gaza: A Diary of Resilience. Pan Macmillan; 176 pagina’s; € 22,95.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant